TỪ
TỪ ĐƠN
TỪ PHỨC
TỪ GHÉP
TỪ LÁY
TIẾT 9:

TỪ GHÉP
I. Các loại từ ghép
(1) Mẹ còn nhớ sự nôn nao, hồi hộp khi cùng bà ngoại đi tới gần ngôi trường và nỗi chơi vơi hốt hoảng khi cổng trường đóng lại [...].
(2) Cốm không phải thức quà của người vội; ăn cốm phải ăn từng chút ít, thong thả và ngẫm nghĩ. Lúc bấy giờ ta mới thấy lại thu cả trong hương vị ấy, cái mùi thơm phức của lúa mới, của hoa cỏ dại ven bờ [...].

Trong các từ ghép bà ngoại, thơm phức, tiếng nào là tiếng chính, tiếng nào là tiếng phụ bổ sung ý nghĩa cho tiếng chính? Em có nhận xét gì về trật tự của các tiếng trong những từ ấy?
Thơm: tiếng chính
Bà: tiếng chính
 Có tiếng chính và tiếng phụ, tiếng phụ bổ sung nghĩa cho tiếng chính.
Bà ngoại
Ngoại: tiếng phụ
Thơm phức
Phức: tiếng phụ
 Tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau.
* Từ ghép chính phụ:
(1)  Việc chuẩn bị quần áo mới, giày nón mới, cặp sách mới, tập vở mới, mọi thứ đâu đó đã sẵn sàng, khiến con cảm nhận được sự quan trọng của ngày khai trường.
(2) Mẹ không lo, nhưng vẫn không ngủ được. Cứ nhắm mắt lại là dường như vang lên bên tai tiếng đọc bài trầm bổng [...].
Các tiếng trong hai từ ghép: quần áo, trầm bổng có phân ra tiếng chính, tiếng phụ không?
 Không phân ra tiếng chính, tiếng phụ.
Quần áo
Trầm bổng
 Có vai trò bình đẳng về mặt ngữ pháp.
Từ ghép đẳng lập
Có hai loại từ ghép
- Có các tiếng bình đẳng về ngữ pháp (không phân ra tiếng chính, tiếng phụ)
- Có tiếng chính và tiếng phụ: tiếng phụ bổ sung, làm rõ nghĩa cho tiếng chính;
- Thông thường, tiếng chính đứng trước, tiếng phụ đứng sau.
Từ ghép chính phụ
Từ ghép đẳng lập
I. Các loại từ ghép
II. Nghĩa của từ ghép
So sánh nghĩa của từ Bà ngoại với nghĩa của tiếng bà, nghĩa của từ Thơm phức với nghĩa của tiếng thơm.
Bà ngoại < bà
Thơm phức < thơm.
So sánh nghĩa của từ Quần áo với nghĩa của mỗi tiếng quần, áo, nghĩa của từ Trầm bổng với nghĩa của mỗi tiếng trầm, bổng.
Quần áo > quần, áo
Trầm bổng > trầm / bổng.
II. Nghĩa của từ ghép
- Từ ghép đẳng lập có tính chất hợp nghĩa. Nghĩa của từ ghép đẳng lập khái quát hơn nghĩa của các tiếng tạo nên nó.

- Từ ghép chính phụ có tính chất phân nghĩa. Nghĩa của từ ghép chính phụ hẹp hơn nghĩa của tiếng chính.
Viết đoạn văn từ 4 - 6 câu trình bày suy nghĩ của bản thân về thời gian trực tuyến vừa qua. Trong đoạn văn có sử dụng từ ghép chính phụ và từ ghép đẳng lập. (Gạch chân)
III. Luyện tập