CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI GIỜ HỌC
NGỮ VĂN 8
CÔ BÉ BÁN DIÊM
An-đéc-xen




I. Đọc – tìm hiểu chung


Là nhà văn Đan Mạch nổi tiếng với loại truyện kể cho trẻ em.
Phong cách: nhân văn, hư ảo, thơ mộng, thông minh, vui vẻ, đáng yêu

An – đéc – xen ( 1805- 1875)
1. Tác giả
2 . Văn bản
Xuất xứ
- Trích truyện “Cô bé bán diêm”
b. Thể loại:
Truyện ngắn
c. Đọc, chú thích
bao diêm
trường xuân
phuốc -sét
- Gia sản: Tài sản của gia đình.
- Phuốc-sét: Dụng cụ ăn có những cái xiên nhọn dùng để lấy thức ăn.
Lãnh đạm: Lạnh lùng, thờ ơ.
Ảo ảnh: Hình ảnh của cái không có thật nhưng giống như thật. Ở đây là những hình ảnh hiện ra trong mộng tưởng của em bé.
“ Rét dữ dội, tuyết rơi. Trời đã tối hẳn. Đêm nay là đêm giao thừa.
Giữa trời đông giá rét, một em gái nhỏ đầu trần, chân đi đất, đang dò dẫm trong bóng tối. Lúc ra khỏi nhà, em có đi giày vải, nhưng giày vải phỏng có tác dụng gì kia chứ. Giày ấy của mẹ em để lại , rộng quá, em đã liên tiếp làm văng mất cả hai chiếc khi em chạy qua đường, vào lúc hai chiếc xe ngựa đang phóng nước đại.
Chiếc thứ nhất bị xe song mã nghiến, rồi dính theo tuyết vào bánh xe; thế là mất hút. Còn chiếc thứ hai, một thằng bé lượm được, cười sằng sặc, đem tung lên trời. Nó còn nói to với em rằng nó sẽ giữ chiếc giày để làm nôi cho con chó sau này! Thế là em phải đi chân đất, chân em đỏ ửng lên, rồi tím bầm lại vì rét. Chiếc tạp dề cũ kĩ của em đựng đầy diêm và tay em còn cầm thêm một bao. Em cố kiếm một nơi có nhiều người qua lại. Nhưng trời rét quá, khách qua đường đều rảo bước rất nhanh, chẳng ai đoái hoài đến lời chào hàng của em. Suốt ngày em chẳng bán được gì cả và chẳng ai bố thí cho em một chút đỉnh. Em bé đáng thương bụng đói rét vẫn lang thang trên đường. Bông tuyết bám đầy trên mái tóc dài xoã thành từng búp trên lưng em, em cũng không để ý…”
Tham khảo phần đầu câu chuyện
Truyện kể về một em bé mồ côi mẹ phải đi bán diêm trong đêm giao thừa rét buốt, không bán được diêm em chẳng dám về nhà vì sợ bố đánh, đành ngồi nép vào góc tường, liên tục quẹt diêm để sưởi ấm. Hết một bao diêm thì em bé đã chết cóng trong giấc mơ cùng bà nội lên trời. Sáng hôm sau – ngày đầu năm, mọi người qua đường nhìn thấy cảnh tượng thương tâm ấy.
d. Tóm tắt
Lần 1
Lần 2
Lần 3
Lần 4
Lần 5
e. Bố cục: 3 phần
- P1: Từ đầu … cứng đờ ra.
Hoàn cảnh của cô bé bán diêm
- P3: Đoạn còn lại Cái chết của cô bé bán diêm
- P2: Tiếp theo …về chầu thượng đế
Các lần quẹt diêm và những mộng tưởng




II. Đọc – hiểu văn bản
An-đéc-xen
1. Tình cảnh của cô bé bán diêm trong đêm giao thừa
CÔ BÉ BÁN DIÊM
- Gia cảnh
II. Đọc - hiểu văn bản
+ Mồ côi mẹ, bà cũng qua đời.
+ Người cha thường hay mắng nhiếc, đánh đập.
+ Nhà nghèo, hai cha con phải ở trên gác sát mái nhà.
+ Em phải kiếm sống bằng cách đi bán diêm.
=> Em bé nghèo khổ, đáng thương, bất hạnh.
Bối cảnh:
+ Đêm giao thừa; ngoài đường phố, rét dữ dội, tuyết rơi dày đặc.
Ở các nước Bắc Âu như Đan Mạch, vào dịp này thời tiết rất lạnh, nhiệt độ có khi xuống tới âm vài chục độ, tuyết rơi dày đặc.
+ Em bé: ngồi nép trong một góc tường, giữa hai ngôi nhà” để tránh rét.
Organize with Sections
- Các hình ảnh tương phản
Trời đông giá rét, tuyết rơi
Cô bé đầu trần, chân đi đất
Ngoài trời tối đen

Cửa sổ mọi nhà đều sáng rực ánh đèn
Cô bé bụng đói cồn cào
Trong phố sực nức mùi
ngỗng quay
Một ngôi nhà xinh xắn, nơi em sống đầm ấm xưa kia
Nay chui rúc trong một xó tối tăm
 Khắc họa nỗi khổ cực, làm nổi bật hoàn cảnh đáng thương của cô bé: thiếu thốn về vật chất, mất mát chỗ dựa tinh thần.
An-đéc-xen
1. Tình cảnh của cô bé bán diêm trong đêm giao thừa
CÔ BÉ BÁN DIÊM
II. Đọc - hiểu văn bản
2. Những lần quẹt diêm – thực tế và mộng tưởng
Em bé đã làm gì để chống chịu với cái rét, cái đói và sự cô độc trong đêm giao thừa?

Em bé đã làm gì để chống chịu với cái rét, cái đói và sự cô độc trong đêm giao thừa?
Thảo luận nhóm
Hãy nêu những mộng tưởng và ước mơ của em bé bán diêm qua 5 lần quẹt diêm ?
Khi diêm vụt tắt thực tế nào đã thay thế cho mộng tưởng?
Nhóm 1: lần quẹt diêm thứ nhất
Nhóm 2: lần quẹt diêm thứ hai
Nhóm 3: lần quẹt diêm thứ ba
Nhóm 4: lần quẹt diêm thứ tư
Nhóm 5: lần quẹt diêm thứ năm
Mong du?c su?i ?m
Mong được ăn ngon
Mong một mái ấm
Mong được
che chở và
yêu thương
Mong được
đoàn tụ cùng bà.
MỘNG TƯỞNG
Thực tế

ƯỚC MƠ
Lần 1
Lò sưởi bằng sắt, hình nổi
bằng đồng, lửa cháy vui mắt,
tỏa hơi nóng dịu dàng.

Lò sưởi biến mất, em bé
bần thần nghĩ về người
cha cục cằn và công việc
của em.
Mong được
sưởi ấm
Lần 2
Bàn ăn có ngỗng quay, ngỗng
nhảy ra khỏi đĩa tiến về phía
em.
Phố xá vắng teo lạnh
Buốt tuyết phủ trắng xóa.
- Người đi đường lãnh đạm.
Mong được
ăn ngon
Lần 3
Cây thông Nô-en lộng lẫy với
ngàn ngọn nến sáng rực.
Nến tắt, chỉ có những
ngôi sao trên trời.
Mong được
vui chơi
Lần 4
Bà đang mỉm cười với em, em
trò chuyện với bà.

ảo ảnh rực sáng biến mất
( Bà biến mất ).
Mong được che
chở yêu thương
Lần 5
Bà cầm tay em, hai bà cháu
bay lên cao chẳng còn đói rét
đau buồn nào đe doạ.
Em về chầu Thượng đế,
(em đã chết)
Mong được đoàn
tụ cùng bà
Các lần
quẹt
diêm
1. Lò sưởi rực hồng
1. Rét buốt, sợ cha mắng.
2. Bàn ăn thịnh soạn, ngỗng quay
3. Cây thông Nô-en lộng lẫy
4. Bà nội hiện về, mỉm cười hiền hậu
5. Hai bà cháu bay lên
2. Phố vắng teo, lạnh buốt, gió bấc
3. Ngọn nến bay lên biến thành ngôi sao trên trời, nghĩ đến bà.
4. Ảo ảnh biến mất
5. Em bé chết
Nghệ thuật: tương phản, đối lập
1. Lò sưởi rực hồng
1. Rét buốt, sợ cha mắng.
2. Bàn ăn thịnh soạn, ngỗng quay
3. Cây thông Nô-en lộng lẫy
4. Bà nội hiện về, mỉm cười hiền hậu
5. Hai bà cháu bay lên
2. Phố vắng teo, lạnh buốt, gió bấc
3. Ngọn nến bay lên biến thành ngôi sao trên trời, nghĩ đến bà.
4. Ảo ảnh biến mất
5. Em bé chết
Đẹp đẽ, vui vẻ, hạnh phúc
Đói, rét, cô đơn, đau buồn
 Chứng minh rằng các mộng tưởng của em bé diễn ra lần lượt theo thứ tự hợp lí (phù hợp với tâm lí tuổi thơ và hoàn cảnh thực tế của em)
+ Lần 1: Vì trời rét
+ Lần 2: Vì bụng đói
+ Lần 3: Đó là đêm giao thừa
+ Lần 4: Bà hiện về đem đến cho em tình yêu thương
+ Lần 5: Em muốn níu bà lại, muốn đi với bà...
Mộng tưởng gắn với thực tế: Lò sưởi, bàn ăn, cây thông Nô-en
Mộng tưởng thuần túy chỉ là mộng tưởng: Con ngỗng quay nhẩy ra khỏi đĩa, bà hiện về rồi hai bà cháu nắm tay nhau bay lên trời.
An-đéc-xen
1. Tình cảnh của cô bé bán diêm trong đêm giao thừa
CÔ BÉ BÁN DIÊM
II. Đọc - hiểu văn bản
2. Những lần quẹt diêm – thực tế và mộng tưởng
3. Cái chết của cô bé
Em hãy chỉ ra nguyên nhân cái chết của cô bé bán diêm?
Mọi người vui vẻ ra khỏi nhà… Họ bảo nhau chắc nó muốn sưởi cho ấm
Ở một xó tường...Em đã chết vì giá rét trong đêm giao thừa...
Nguyên nhân:
+ Đói và rét
+ Sự tàn nhẫn của người cha.
+ Sự lạnh lùng, vô cảm của những người xung quanh.
Ở một xó tường...Em đã chết vì giá rét trong đêm giao thừa...
-> Tố cáo xã hội thiếu tình người
- Em gái có đôi má hồng và đôi môi đang mỉm cười.
- Cảnh huy hoàng hai bà cháu bay lên trời đón nhứng niềm vui đầu năm.
-> Thể hiện tấm lòng nhân đạo, sự cảm thông với những số phận bất hạnh nhưng giàu ước mơ.
Ý nghĩa




III. Tổng kết

Nghệ thuật
Nghệ thuật tương phản: mọi người hạnh phúc >< em bé bất hạnh
Bút pháp tả thực kết hợp bút pháp trữ tình, lãng mạn
NỘI DUNG
- Tình cảnh đáng thương của cô bé bán diêm nghèo khổ.
- Niềm xót thương, đồng cảm của tác giả với những con người bất hạnh.




IV. Luyện tập
Theo em, chúng ta cần làm gì để giúp đỡ những trẻ em có hoàn cảnh khó khăn?
Ủng hộ trẻ em nghèo vùng lũ lụt
Ủng hộ từ thiện
Tặng quà cho các em học sinh nghèo vượt khó
Tặng quà nhân dịp Tết Trung thu
Cuộc sống cần có tình yêu thương, lòng nhân ái
Học bài.
Làm bài tập: Nêu cảm nhận của em về hình ảnh ngọn lửa diêm.
Soạn bài: Miêu tả và biểu cảm trong văn tự sự.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ