Kiểm tra bài cũ
Nguyên tố khoáng dinh dưỡng là gì?
Nguyên tố dinh dưỡng có mấy nhóm?
Kể tên 1 số nguyên tố ở nhóm đại lượng?
Chủ đề 1: DINH DƯỠNG NITƠ Ở THỰC VẬT( Tiết 5,6)
NỘI DUNG CHỦ ĐỀ
III. QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA NITƠ TRONG ĐẤT VÀ CỐ ĐỊNH NITƠ
IV. PHÂN BÓN VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG VÀ MÔI TRƯỜNG
II. NGUỒN CUNG CẤP NITƠ TỰ NHIÊN CHO CÂY
I. VAI TRÒ SINH LÍ CỦA NGUYÊN TỐ NITƠ
I. VAI TRÒ SINH LÍ CỦA NGUYÊN TỐ NITƠ
1. Nhận xét sự sinh trưởng của cây lúa trong các điều kiện khác nhau?
=> Khi thiếu Nitơ, cây sinh trưởng còi cọc, lá có màu vàng
I. VAI TRÒ SINH LÍ CỦA NGUYÊN TỐ NITƠ
1. Nhận xét sự sinh trưởng của cây lúa trong các điều kiện khác nhau?
2. Tại sao thiếu nitơ cây lại bị vàng lá, còi cọc?
Lá mía thiếu nitơ
Lá mía đủ nguyên tố khoáng
Cây thiếu Nitơ
Dấu hiệu thiếu nitơ ở cây bắp.
Dấu hiệu thiếu nitơ ở lá cà chua.
I. VAI TRÒ SINH LÍ CỦA NGUYÊN TỐ NITƠ
*) Vai trò cấu trúc : Nitơ là thành phần của Protein, Diệp lục, axit nucleic, enzim, ATP,…
*) Vai trò điều tiết: Tham gia điều tiết các quá trình trao đổi chất trong cơ thể thực vật thông qua hoạt động xúc tác, cung cấp năng lượng và điều tiết trạng thái ngậm nước của tế bào.
*) Vai trò chung : Nitơ là dinh dưỡng thiết yếu của thực vật
Protein
Diệp lục
ATP
Nucleic
QUÁ TRÌNH ĐỒNG HOÁ NITƠ Ở TV (không học)


Rễ cây hấp thu nitơ ở dạng NH4+ (dạng khử) và NO3- (dạng ôxi hóa)

1.Quá trình khử nitrat
- Đó là quá trình chuyển hóa NO3- thành NH4+ theo sơ đồ sau :
NO3- (nitrat) → NO2- (nitrit) → NH4+ (amôni)
2. Quá trình đồng hóa NH4+ trong mô thực vật
Trong mô thực vật tồn tại 3 con đường liên kết NH4+ với các hợp chất hữu cơ :
- Amin hóa trực tiếp
các axit xêtô (Axit xêtô + NH4+ → Axit amin
Ví dụ : Axit α – xêtôglutaric + NH4+ → Axit glutamic
- Chuyển vị amin
(Axit amin + Axit xêtô → Axit amin mới + Axit xêtô mới
Ví dụ : Axit glutamic + Axit pyruvic → Alanin + Axit α – xêtôglutaric
- Hình thành amit :
Đó là con đường liên kết NH4+ vào axit amin đicacbôxilic
(Axit amin đicacbôxilic + NH4+ → Glutamin




Cây có thể lấy được nitơ từ đâu trong tự nhiên?
II. NGUỒN CUNG CẤP NITƠ TỰ NHIÊN CHO CÂY
III. NGUỒN CUNG CẤP NITƠ TỰ NHIÊN CHO CÂY
Nguồn cung cấp nitơ tự nhiên cho cây
Nitơ trong không khí
Nitơ trong đất
II. NGUỒN CUNG CẤP NITƠ TỰ NHIÊN CHO CÂY
III. NGUỒN CUNG CẤP NITƠ TỰ NHIÊN CHO CÂY
Nitơ phân tử (gần 80%), một phần trong NO và NO2
- Nitơ khoáng (trong các muối khoáng).
- Nitơ hữu cơ (trong xác động vật, thực vật, vsv).
- Cây không hấp thụ được nitơ phân tử.
- Nitơ trong NO, NO2 và trong khí quyển gây độc cho cây
- N2 + VSV cố định  NH3
- Rễ cây chỉ hấp thụ nitơ khoáng từ đất dưới dạng NH4+ và NO3-
- Cây không hấp thụ được nitơ hữu cơ trong xác vsv
- Nitơ hữu cơ nhờ các VSV khoáng hóa biến đổi thành dạng NH4+ và NO3- cây mới hấp thụ được.
“ Lúa chiêm lấp ló đầu bờ
Hễ nghe sấm động phất cờ mà lên ”
- Trồng lúa vào vụ chiêm (vụ lúa trong mùa hè thường khô hạn và thiếu nước) nên cây lúa chỉ đạt tầm ngang bờ ruộng .
- Hễ nghe sấm động (có sấm động dẫn đến mưa dông) cây lúa sẽ trổ bông và cho mùa màng bội thu.
* Khi có sấm sét
N2   +   O2   →   2NO
+ NO dễ dàng tác dụng với oxi không khí tạo thành NO2
2NO + O2 → 2NO2
+ NO2 kết hợp với oxi không khí và nước mưa tạo thành axit nitric
4NO2 + O2 + 2H2O → 4HNO3
Axit nitric rơi xuống đất kết hợp với một số khoáng chất trong đất tạo thành muối nitrat (đạm nitrat) cung cấp cho cây trồng.
Tại sao nói trồng cây họ đậu là cải tạo đất?
Vì các cây họ đậu phần thân của chúng có một lượng chất dinh dưỡng lớn trong đó có nitơ (N2). Một số loại vi khuẩn sống ở nốt sần rễ cây họ đậu có khả năng cố định nitơ (N2) từ không khí. 
IV. QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA NITƠ TRONG ĐẤT VÀ QUÁ TRÌNH CỐ ĐỊNH NITƠ
1. Quá trình chuyển hóa nitơ trong đất
- Quá trình amôn hóa:
Ch?t h?u co
NH4+
Vi khu?n
amon hĩa
IV. QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA NITƠ TRONG ĐẤT VÀ QUÁ TRÌNH CỐ ĐỊNH NITƠ
1. Quá trình chuyển hóa nitơ trong đất
- Quá trình nitrat hóa:
NO3 -
NH4+
vi khu?n
nitrat hĩa
IV. QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA NITƠ TRONG ĐẤT VÀ QUÁ TRÌNH CỐ ĐỊNH NITƠ
1. Quá trình chuyển hóa nitơ trong đất
-Quá trình phản nitrat hóa: xảy ra do sự hoạt động của các VSV kị khí
NO3 -
Nito ph�n t?
vi khu?n
ph?n nitrat hĩa
+ Hậu quả: gây mất nitơ của đất.
 khắc phục: cần đảm bảo độ thoáng cho đất
IV. QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA NITƠ TRONG ĐẤT VÀ QUÁ TRÌNH CỐ ĐỊNH NITƠ
2. Quá trình cố định nitơ
- Có 2 con đường:
+ con đường hóa học:
N2 + 3H2  2NH3
Điều kiện: - to : 200oC
- Áp suất: 200 atm
( tia chớp, tia lửa điện)
- Khái niệm: là quá trình liên kết N2 với H2 thành NH3 .
IV. QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA NITƠ TRONG ĐẤT VÀ QUÁ TRÌNH CỐ ĐỊNH NITƠ
2. Quá trình cố định nitơ
+ con đường sinh học:
Nito ph�n t?
NH4+
vi khu?n
c? d?nh nito
2H
2H
NH = NH
NH2 – NH2
2NH3
N ≡ N
2H
IV. QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA NITƠ TRONG ĐẤT VÀ QUÁ TRÌNH CỐ ĐỊNH NITƠ
2. Quá trình cố định nitơ
- Nhờ một số loại Vi khuẩn có enzym nitrogenaza
+ VK sống tự do.
+VK sống cộng sinh.
IV. QUÁ TRÌNH CHUYỂN HÓA NITƠ TRONG ĐẤT VÀ QUÁ TRÌNH CỐ ĐỊNH NITƠ

1. Quá trình chuyển hóa nitơ trong đất
Nitơ hữu cơ trong xác sinh vật. Nitơ phải trải qua con đường chuyển hóa thành NH4+ và NO3- nhờ hoạt động của các vi sinh vật đất:
Con đường chuyển hóa diễn ra theo 2 giai đoạn:
- Amôn hóa: là quá trình chuyển hóa nitơ hữu cơ trong xác thực vật thành amôni (NH4+) nhờ vi khuẩn amôn hóa:
- Qúa trình nitrat hóa: là quá trình chuyển hóa từ dạng (NH4+) sang dạng(NO3-) nhờ vi khuẩn nitrat hóa:
Ngoài ra trong đất còn xảy ra quá trình chuyển hóa (NO3- → N2 ). Quá trình này do các vi sinh vật kị khí thực hiện, diễn ra mạnh khi đất thiếu không khí. Do đó, để ngăn chặn sự mất mát nitơ cần đảm bảo độ thoáng cho đất
2. Quá trình cố định nitơ phân tử
- Quá trình liên kết N2 với H2 để hình thành nên NH3 gọi là quá trình cố định nitơ
- Vi sinh vật cố định nitơ gồm 2 nhóm :
+ nhóm vi sinh vật sống tự do như vi khuẩn lam
+ nhóm cộng sinh với thực vật, như chi Rhizobium tạo nốt sần ở rễ cây họ Đậu.
do có enzim nitrôgenaza có khả năng bẻ gẫy liên kết ba trong N2 để tạo thành amoniac (NH3). Trong môi trường nước NH3 chuyển thành NH4+.





1. Thế nào là bón phân hợp lí?
2. Các phương pháp bón phân?
3. Nêu mối quan hệ giữa phân bón và môi trường?
V. PHÂN BÓN VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG VÀ MÔI TRƯỜNG
1. Bón phân hợp lý
Đúng loại phân theo nhu cầu của cây.
Đúng liều lượng.
Tùy thời kỳ sinh trưởng và phát triển của cây.
Điều kiện đất đai.
Thời vụ.
V. PHÂN BÓN VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG VÀ MÔI TRƯỜNG
2. Các phương pháp bón phân
Bón phân qua rễ (bón vào đất):
** Cơ sở sinh học: dựa vào khả năng hấp thụ muối khoáng từ đất của rễ.
** Thời gian bón: bón lót, bón thúc.
Bón phân qua lá (phun lên lá):
** Cơ sở sinh học: dựa vào khả năng hấp thụ muối khoáng (với nồng độ thấp) qua khí khổng.
** Thời gian bón: không mưa và nắng không quá gắt
V. PHÂN BÓN VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG VÀ MÔI TRƯỜNG
3. Phân bón và môi trường
Bón phân hợp lý  đảm bảo năng suất và phẩm chất của cây trồng.
Bón nhiều quá nhu cầu, dư lượng phân bón sẽ :
** tích lũy trong mô thực vật  giảm chất
lượng nông sản phẩm.
** làm xấu tính chất của đất.
** gây ô nhiễm môi trường nước
 Ảnh hưởng đến sức khỏe của con người.
V. PHÂN BÓN VỚI NĂNG SUẤT CÂY TRỒNG VÀ MÔI TRƯỜNG
Câu 2: vì sao trong thực tế người ta thường trồng xen cây họ đậu với cây ngũ cốc và kết hợp thả bèo hoa dâu với trồng lúa
CỦNG CỐ
Hướng dẫn học bài ở nhà
Đọc mục em có biết trang 27,31.
Trả lời các câu hỏi cuối bài trang 27,31.
Chuẩn bị bài 7 thực hành: Chuẩn bị :
- Hệ thống chậu trồng cây
như hình 7.2
- Hạt đã nảy mầm 3 – 4 ngày.
8