Grêgo Menđen
Đậu Hà Lan
CHƯƠNG I: CÁC THÍ NGHIỆM CỦA MENĐEN
BÀI 1. MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC
HĐ cá nhân: Hãy liên hệ với bản thân và xác định xem mình giống và khác bố mẹ ở những điểm nào?
CHƯƠNG I: CÁC THÍ NGHIỆM CỦA MENĐEN
BÀI 1. MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC
I. DI TRUYỀN HỌC
1. Di truyền học là gì?
2. Biến dị là gì?
3. Cho biết mối quan hệ giữa di truyền và biến dị?
- Di truyền: là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ, tổ tiên cho các thế hệ con cháu.
- Biến dị: là hiện tượng con sinh ra khác với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết.
- Di truyền và biến dị là hai hiện tượng song song, gắn liền với quá trình sinh sản.
- Di truyền học nghiên cứu cơ sở vật chất, cơ chế, tính qui luật của hiện tượng di truyền và biến dị.
CHƯƠNG I: CÁC THÍ NGHIỆM CỦA MENĐEN
BÀI 1. MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC
I. DI TRUYỀN HỌC
Trình bày đối tượng, nội dung và ý nghĩa thực tiễn của di truyền học?
- Di truyền: là hiện tượng truyền đạt các tính trạng của bố mẹ, tổ tiên cho các thế hệ con cháu.
- Biến dị: là hiện tượng con sinh ra khác với bố mẹ và khác nhau về nhiều chi tiết.
- Di truyền và biến dị là hai hiện tượng song song, gắn liền với quá trình sinh sản.
- Di truyền học nghiên cứu cơ sở vật chất, cơ chế, tính qui luật của hiện tượng di truyền và biến dị.
1. Đối tượng: là con người và tất cả các sinh vật trong tự nhiên
2. Nội dung: - CSVC và cơ chế của hiện tượng di truyền và biến dị
- Các quy luật di truyền và biến dị
3. Ý nghĩa:
- Là cơ sở lý thuyết của chọn giống, ứng dụng y học vào công nghệ sinh học hiện đại.
CHƯƠNG I: CÁC THÍ NGHIỆM CỦA MENĐEN
BÀI 1. MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC
I. DI TRUYỀN HỌC
II. MENĐEN – NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG CHO DI TRUYỀN HỌC
CHƯƠNG I: CÁC THÍ NGHIỆM CỦA MENĐEN
BÀI 1. MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC
I. DI TRUYỀN HỌC
1. Phương pháp nghiên cứu độc đáo của Menđen là phương pháp nào?
II. MENĐEN – NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG CHO DI TRUYỀN HỌC
2. Đối tượng nghiên cứu của Menđen là gì?
3. Tại sao ông chọn đối tượng này?
8
Các cặp tính trạng tương phản trong thí nghiệm của Menđen
Các cặp tính trạng mà Menđen đã sử dụng là gì?
Tương phản: Trơn - Nhăn; Vàng – Xanh, …
CHƯƠNG I: CÁC THÍ NGHIỆM CỦA MENĐEN
BÀI 1. MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC
I. DI TRUYỀN HỌC
Phương pháp phân tích các thế hệ lai của Menđen có nội dung như thế nào?
II. MENĐEN – NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG CHO DI TRUYỀN HỌC
- Lai các cặp bố mẹ khác nhau về một hoặc một số cặp tính trạng thuần chủng tương phản,
- Theo dõi sự di truyền riêng rẽ của từng cặp tính trạng đó trên con cháu của từng cặp bố mẹ
- Dùng toán thống kê để phân tích các số liệu thu được
- Từ đó rút ra quy luật di truyền các tính trạng
Menđen đã nghiên cứu trên nhiều đối tượng nhưng công phu và hoàn chỉnh nhất là trên đậu Hà Lan. Ông đã trồng khoảng 37.000 cây, tiến hành lai 7 cặp tính trạng thuộc 22 giống đậu trong 8 năm liền, phân tích trên 1 vạn cây lai và khoảng 300.000 hạt. Từ đó, rút ra các quy luật di truyền (năm 1865 ) đặt nền móng cho Di truyền học.
CHƯƠNG I: CÁC THÍ NGHIỆM CỦA MENĐEN
BÀI 1. MENĐEN VÀ DI TRUYỀN HỌC
I. DI TRUYỀN HỌC
II. MENĐEN – NGƯỜI ĐẶT NỀN MÓNG CHO DI TRUYỀN HỌC
III. MỘT SỐ THUẬT NGỮ VÀ KÍ HIỆU CƠ BẢN CỦA DT HỌC
- Tính trạng: là những đặc điểm về hình thái, cấu tạo, sinh lí của một cơ thể
- Cặp tính trạng tương phản: là hai trạng thái biểu hiện trái ngược nhau của cùng loại tính trạng.
- Nhân tố di truyền: quy định các tính trạng của sinh vật
- Giống (hay dòng) thuần chủng: là giống có đặc tính di truyền đồng nhất, các thế hệ sau giống các thế hệ trước
1. Một số thuật ngữ:
2. Một số kí hiệu:
- P: cặp bố mẹ xuất phát
- X: kí hiệu phép lai
- G: giao tử (giao tử đực: , giao tử cái: )
- F: thế hệ con
LUYỆN TẬP
Câu 1. Trong một gia đình, bố và mẹ em đều có da nâu, mắt nâu, tóc xoăn; sinh con thứ nhất có da trắng, mắt nâu, tóc thẳng; Người con thứ hai có da nâu , mắt xanh, tóc xoăn.
- Trường hợp nào là di truyền?
- Trường hợp nào biến dị?
Câu 2: Dòng thuần là dòng:
A. đồng loạt ở đời con biểu hiện một kiểu hình giống nhau.
B. đồng hợp tử về kiểu gen và đồng nhất về kiểu hình.
C. dị hợp tử về kiểu gen và đồng
hợp về kiểu hình.
D. ở đời sau biểu hiện toàn bộ tính trạng lặn.
Câu 3: Ví dụ nào sau đây không phải là cặp tính trạng tương phản?
A. Vỏ hạt trơn và vỏ hạt nhăn.
B. Mắt nâu và mắt đen.
C. Thân cao và thân thấp.
D. Lông đen và lông dày.
13
Hướng dẫn về nhà
- Học bài theo vở ghi và trả lời các câu hỏi SGK/ 7
- Đọc và xem trước Bài 2. Lai Một Cặp Tính Trạng.
- Mô tả thí nghiệm, tìm hiểu cách giải thích TN của Menđen. (Hoàn thành bảng 2 SGK/ 8)
Gregor Johann Mendel (20 tháng 7, 1822 – 6 tháng 1, 1884) là một nhà khoa học, một linh mục Công giáo người Áo
- Xuất thân từ 1 gia đình nông dân, từ nhỏ Men Đen đã làm quen với các công việc như nuôi ong, làm vườn. Sau khi tốt nghiệp trung học, do điều kiện gia đình khó khăn, ông theo học tại Tu viện Thánh Thomas ở Brunơ năm 1843. Ở đó ông nghiên cứu về toán học.
- Sau khi tốt nghiệp, ông quay về tu viện để dạy học và tại đây ông đã tiến hành các thí nghiệm của mình trên đậu Hà lan và phát hiện ra các quy luật di truyền.
- Tuy nhiên, do điều kiện khoa học thời ấy chưa phát triển nên người ta chưa hiểu tầm quan trọng của các phát hiện của Mendel, chúng dần chìm vào quên lãng.
Mãi đến năm 1900 đã xảy ra một sự kiện quan trọng: ba nhà khoa học Hugo de Vries người Hà Lan, Carl Correns người Đức và Erich von Tschermak làm việc độc lập với nhau, đã tình cờ đọc được các báo cáo của Mendel. Họ tiến hành lặp lại các thí nghiệm thực vật và đều nhận thấy tính đúng đắn của Định luật Mendel. Như vậy, Di truyền học chào đời vào năm 1900.