Tiết 7
VĂN TẾ NGHĨA SĨ CẦN GIUỘC
- Nguyễn Đình Chiểu -
PHẦN I: TÁC GIẢ
I. Cuộc đời – Con người
1. Cuộc đời
- Nguyễn Đình Chiểu (1822-1888) tự Mạch Trạch, hiệu Trọng Phủ, Hối Trai
- Quê quán làng Tân Thới, huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định (nay là TPHCM)
- Xuất thân trong một gia đình nhà nho. Cha là Nguyễn Đình Huy, mẹ là Trương Thị Thiệt.
Dựa vào SGK trình bày những nét chính về cuộc đời của NĐC
2. Con người

- Chịu nhiều đau thương, mất mát
- Là một tấm gương sáng ngời về:
+ Nghị lực phi thường vượt lên số phận.
+ Lòng yêu nước thương dân.
+ Tinh thần bất khuất trước kẻ thù.
 NĐC là một nhà nho tiết tháo, yêu nước, lá cờ đầu của thơ ca yêu nước và chống Pháp của Nam Bộ
Dựa vào SGK trình bày những nét chính về con người của NĐC
- Lục Vân Tiên (2082 câu thơ lục bát)
II. SỰ NGHIỆP THƠ VĂN
1. Những tác phẩm chính
a. Trước khi thực dân Pháp xâm lược
- Dương Từ - Hà Mậu (3456 câu thơ lục bát)
 Truyền bá đạo lí làm người.
Trình bày ngắn gọn các tác phẩm chính của NĐC
b. Sau khi thực dân Pháp xâm lược

- Chạy giặc
- Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc
- Văn tế Trương Định

 Lá cờ đầu của thơ văn yêu nước chống Pháp nửa cuối TK XIX.
Thể hiện rõ trong tác phẩm Lục Vân Tiên.
- Vừa mang tinh thần nhân nghĩa của đạo Nho nhưng lại rất đậm đà tính nhân dân và truyền thống dân tộc
- Mẫu người lí tưởng:
+ Nhân hậu, thuỷ chung.
+ Bộc trực, ngay thẳng.
+ Trọng nghĩa hiệp.
2. Nội dung thơ văn
a. Lí tưởng đạo đức, nhân nghĩa
Trình bày ngắn gọn nội dung trong sáng tác của NĐC
- Thể hiện qua thơ văn yêu nước chống Pháp
- Ghi lại chân thực giai đoạn lịch sử đau thương, khổ nhục của đất nước
- Khích lệ lòng yêu nước, căm thù giặc và ý chí cứu nước của nhân dân ta
- Biểu dương, ca ngợi những anh hùng đã chiến đấu và hy sinh vì độc lập tự do của tổ quốc
b. Lòng yêu nước thương dân
+ Ngôn ngữ: mộc mạc, bình dị như lời ăn tiếng nói hàng ngày của nhân dân Nam Bộ.
+ Nhân vật: trọng nghĩa khinh tài, nóng nảy, bộc trực nhưng đằm thắm ân tình.
=> Đậm đà sắc thái Nam Bộ
3. Nghệ thuật thơ văn
Nêu một số nét chính trong nghệ thuật thơ văn NĐC
III. Kết luận
- Nguyễn Đình Chiểu là nhà thơ lớn của dân tộc VN vào cuối thế kỷ XIX
- Thơ văn ông là bài ca về đạo đức nhân nghĩa; là tiếng nói yêu nước cất lên từ cuộc sống và chiến đấu của nhân dân thời kì đầu chống thực dân Pháp xâm lược
- Thành tựu nghệ thuật xuất sắc mang đậm sắc thái Nam Bộ
- Cuộc đời và sự nghiệp thơ văn của ông mãi mãi là bài học quý giá cho thế hệ sau về nhân cách, ý chí và nghị lực, lòng yêu nước thương dân và thái độ bất khuất trước kẻ thù