KIỂM TRA BÀI CŨ
? Đoạn văn là gì? Có mấy cách trình bày nội dung của đoạn văn?
ĐÁP ÁN:
- Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản. Bắt đầu từ chữ viết hoa lùi đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng và thường biểu đạt ý tương đối hoàn chỉnh. Đoạn văn do nhiều câu tạo thành.
- Có 3 cách trình bày nội dung của đoạn văn: diễn dịch, qui nạp, song hành.
Trước sân trường làng Mĩ Lí dày đặc cả người. Người nào áo quần cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi , sáng sủa.
Lúc đi ngang làng Hòa An bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.
I. TÁC DỤNG CỦA VIỆC LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN:
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
1. Đọc hai đoạn văn sau và trả lời câu hỏi
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
I. TÁC DỤNG CỦA VIỆC LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN:
Đoạn 1:Tả cảnh sân trường Mỹ Lý ngày tựu trường.
Đoạn 2:Cảm giác của nhân vật “tôi” một lần ghé qua trường gần đây
=> Cả hai đoạn văn cùng viết về ngôi trường ấy nhưng không có sự gắn kết
? Hai đoạn văn sau đây có mối liên hệ gì không? Tại sao?
Trước sân trường làng Mĩ Lí dày đặc cả người. Người nào áo quần cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi , sáng sủa.
Lúc đi ngang làng Hòa An bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.
Trước sân trường làng Mĩ Lí dày đặc cả người. Người nào áo quần cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi , sáng sủa.
Trước đó mấy hôm, lúc đi ngang làng Hòa An bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.
VB1
VB2
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
I. TÁC DỤNG CỦA VIỆC LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN:
2. Đọc lại hai đoạn văn của Thanh Tịnh và trả lời câu hỏi.
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
I. TÁC DỤNG CỦA VIỆC LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN:
2. Đọc lại hai đoạn văn của Thanh Tịnh và trả lời câu hỏi.
a. Bổ sung ý nghĩa về mặt thời gian .
b. Tạo sự liên kết về mặt hình thức+nội dung với đoạn 1=> 2 đoạn văn gắn bó chặt chẽ, liền ý, đảm bảo tính liền mạch .
c. Tác dụng: là phương tiện chuyển đoạn làm cho ý giữa 2 đoạn văn liền ý, liền mạch( hiện tại-> quá khứ)
Ghi nhớ 1: SGK/53
Bắt đầu là khâu tìm hiểu. Tìm hiểu phải đặt bài văn vào hoàn cảnh lịch sử của nó. Thế là cần đến khoa học lịch sử dân tộc, có khi cả lịch sử thế giới.
Sau khâu tìm hiểu là khâu cảm thụ. Hiểu đúng bài văn đã tốt. Hiểu đúng cũng bắt đầu thấy nó hay, nhưng chưa đủ.
a.
- Từ ngữ thể hiện quan hệ ý nghĩa liệt kê: trước hết, đầu tiên, mở đầu, bắt đầu, tiếp đến, thêm vào đó, ngoài ra, mặt khác, sau, cuối cùng, sau nữa, một mặt, một là, hai là, thứ nhất, thứ hai…
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
II. CÁCH LIÊN KẾT CÁC ĐẠN VĂN TRONG VĂN BẢN
a.Đọc hai đoạn văn và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
1. Dùng từ ngữ để liên kết các đoạn văn:
Trước đó mấy hôm, lúc đi ngang làng Hòa An bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.
Nhưng lần này lại khác. Trước mắt tôi trường Mĩ Lí trông vừa xinh xắn vừa oai nghiêm như cái đình làng Hòa Ấp. Sân nó rộng, mình nó cao hơn trong những buổi trưa hè đầy vắng lặng. Lòng tôi đâm ra lo sợ vẩn vơ.

b.
Từ ngữ thể hiện quan hệ ý nghĩa đối lập, tương phản: nhưng, tuy vậy, ngược lại, song, thế mà, trái lại, tuy nhiên…
Trước sân trường làng Mĩ Lí dày đặc cả người. Người nào áo quần cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi , sáng sủa.
Trước đó mấy hôm, lúc đi ngang làng Hòa An bẫy chim quyên với thằng Minh, tôi có ghé lại trường một lần. Lần ấy trường đối với tôi là một nơi xa lạ. Tôi đi chung quanh các lớp để nhìn qua cửa kính mấy bản đồ treo trên tường. Tôi không có cảm tưởng nào khác là nhà trường cao ráo và sạch sẽ hơn các nhà trong làng.
c
-Từ ngữ chỉ sự thay thế : đó,trước đó, sau đây, này, ấy, vậy…
-Từ ngữ thể hiện quan hệ ý nghĩa chỉ nguyên nhân : bởi vậy, bởi nên, bởi thế…
Bây giờ, khi Bác viết gì cũng đưa cho một số đồng chí xem lại, chỗ nào không hiểu thì các đồng chí bảo cho mình sữa chữa.
Nói tóm lại, viết cũng như mọi việc khác, phải có chí, chớ giấu dốt, nhờ tự phê bình và phê bình mà tiến bộ.
d
- Từ ngữ thể hiện quan hệ ý nghĩa tổng kết, khái quát : nói tóm lại, tổng kết lại, nhìn chung, có thể nói, nói cho cùng, có thể nói rằng…
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
II. CÁCH LIÊN KẾT CÁC ĐẠN VĂN TRONG VĂN BẢN:
2. Dùng câu nối để liên kết các đoạn văn:
Câu có tác dụng liên kết “Ái dà…cơ đấy!” vì: nối trực tiếp để phát triển ý ở cụm từ “ bố đóng sách cho con đi học” ở đoạn văn trên.
GHI NHỚ 2: SGK/ 53
U lại nói tiếp
– Chăn cho giỏi , rồi hôm nào phiên chợ u mua giấy về bố đóng sách cho mà đi học bên anh Thận.
Ái dà, lại còn chuyện đi học nữa cơ đấy ! Học thích hơn hay chăn nghé thích hơn nhỉ ? Thôi, cái gì làm một cái thôi. Thế thằng Các nó vừa chăn trâu vừa đi học đấy thì sao.
Ví dụ /sgk.53
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
III. LUYỆN TẬP
Bài tập 1: Tìm các từ ngữ có tác dụng liên kết…và cho biết chúng thể hiện ý nghĩa gì?
Các từ ngữ có tác dụng liên kết:
Nói như vậy => tổng kết
Thế mà => tương phản
Cũng => nối tiếp, liệt kê
Tuy nhiên => tương phản
Bài tập 2: Chọn từ ngữ thích hợp điền vào chỗ trống làm phương tiện liên kết.
Từ đó
Nói tóm lại
Tuy nhiên
Thật khó trả lời
LIÊN KẾT CÁC ĐOẠN VĂN
TRONG VĂN BẢN
IV. CỦNG CỐ
Khi nào thì dùng liên kết câu?
Có mấy cách dùng liên kết các đoạn văn?
V. DẶN DÒ
* Về nhà học bài
* Xem trước bài “ Từ ngữ địa phương và biệt ngữ xã hội”.