BÀI 10. TIẾT 12




HÓA TRỊ
KIỂM TRA BÀI CŨ
Viết CTHH và tính phân tử khối của các chất sau:
Với O = 16đvC; Cl = 35,5đvC; H = 1đvC; S = 32đvC; Na = 23đvC
NaCl
H2SO4
H2O
Cl2
58,5đvC
98đvC
71đvC
18đvC
Axit sunfuric H2SO4
Hãy quan sát mô hình các phân tử sau:
H2
o2
Ví dụ một hợp chất có phân tử
gồm:1Ba, 2O, 2H. Ta viết là BaO2H2
Hoàn toàn không đúng mà chỉ có
CTHH là Ba(OH)2
Vậy thì làm cách nào để chúng ta
biết cách lập đúng CTHH trên?
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ
I. Hóa trị của một nguyên tố được xác định bằng cách nào ?
1. Cách xác định:
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ
VD: CTHH của:
axit clohidric HCl
Nước H2O
Amoniac NH3
Khí mêtan CH4
-Từ CTHH trên, em hãy cho biết 1Cl,1O,1N,1C lần lượt liên kết với mấy nguyên tử H?
- Khả năng liên kết của các nguyên tử này có giống nhau không ?
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ
VD: CTHH của:
axit clohidric HCl
Nước H2O
Amoniac NH3
Khí mêtan CH4
- Khả năng liên kết của các nguyên tử không giống nhau, vậy làm sao xác định được khả năng liên kết của các nguyên tử?
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ
I. Hóa trị của một nguyên tố được xác định bằng cách nào ?
1. Cách xác định:
Người ta quy ước cho hidro có hóa trị I, H(I)
Một nguyên tử của nguyên tố khác kết hợp với bao nhiêu nguyên tử hidro thì nguyên tố đó có hóa trị bằng bấy nhiêu.
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ
+ Em hãy xác định hóa trị của các nguyên tố Cl, O, N, C trong c�c ch?t sau và giải thích vì sao?
axit clohidric HCl
Nu?c H2O
Amoniac NH3
Khí m�tan CH4
HCl: Cl có hóa trị I
vì 1Cl liên kết với 1H
H2O: O có hóa trị II
vì 1O liên kết với 2H
NH3: N có hóa trị III
vì 1N liên kết với 3H
CH4: C có hóa trị IV
vì 1C liên kết với 4H
Một nguyên tử của nguyên tố khác kết hợp với bao nhiêu nguyên tử hidro thì nguyên tố đó có hóa trị bằng bấy nhiêu.
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ
I. Hóa trị của một nguyên tố được xác định bằng cách nào ?
1. Cách xác định:
- Người ta quy ước cho hidro có hóa trị I.
Một nguyên tử của nguyên tố khác kết hợp với bao nhiêu nguyên tử hidro thì nguyên tố đó có hóa trị bằng bấy nhiêu.
VD: HCl: Cl có hóa trị I
H2O: O có hóa trị II
NH3: N có hóa trị III
CH4: C có hóa trị IV
Dựa vào cách xác định trên ta biết O(II). Em hãy xác định hóa trị của các nguyên tố khác khi liên kết với Oxi?
Na (I)
Ca (II)
Xung quanh Na có 1 liên kết
Xung quanh Ca có 2 liên kết
C (IV)
Xung quanh C có 4 liên kết
Na Na
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ
1. Cách xác định:
I. Hóa trị của một nguyên tố được xác định bằng cách nào ?
- Theo hóa trị của O(II) thì có thể xác định được hóa trị của các nguyên tố liên kết với oxi
VD: Na2O thì Na (I)
CaO thì Ca(II)
CO2 thì C (IV)

BẢNG HÓA TRỊ CỦA MỘT SỐ NGUYÊN TỐ
+Mỗi nguyên tố có mấy hóa trị?
Hãy xác định hóa trị của nhóm nguyên tử sau: PO4 trong H3PO4
NO3 trong HNO3
SO4 trong H2SO4
CO3 trong H2CO3
+Vậy hóa trị của nhóm nguyên tử đươc�
xác định như thế nào?
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ
1. Cách xác định:
I. Hóa trị của một nguyên tố
được xác định bằng cách nào ?
Hóa trị của nhóm nguyên tử được xác định giống hóa trị của nguyên tử
VD: PO4(III)
NO3 (I)
SO4 (II)

Hóa trị của một số nhóm nguyên tử
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ
1. Cách xác định:
Vậy Hóa trị của nguyên tố (hay nhóm nguyên tử) là gì?
2. Kết luận
- Hóa trị của nguyên tố là con số biểu thị khả năng liên kết
của nguyên tử nguyên tố này với nguyên tử nguyên tố khác
I. Hóa trị của một nguyên tố
được xác định bằng cách nào ?
BÀI CA HOÁ TRỊ
Kali,Iot,Hidro,Natri với Bạc, clo một loài
Là hoá trị I em ơi, nhớ đi cho kỹ kẻo rồi phân vân,
Magiê, kẽm với thuỷ ngân, Oxi, đồng đấy cũng gần Bari
Cuối cùng thêm chú Canxi hoá trị II đó có gì khó khăn
Bác nhôm hoá trị III lần , ghi sâu vào trí khi cần có ngay
Các bon, silic này đây là hóa trị IV không ngày nào quên
Sắt kia kể cũng quen tên II, III lên xuống thật phiền lắm thay
Nito rắc rối nhất đời I,II , III, IV lúc thời lên V .Lưu huỳnh lắm lúc chơi khăm xuống II lên VI khi nằm thứ IV,Phốt pho nói đến chẳng dư, nếu ai hỏi đến thì ừ rằng V. Em ơi cố gắng học chăm bài ca hóa trị suốt đời không quên
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ
1. Cách xác định:
2. Kết luận

II. Quy tắc hóa trị

1. Quy tắc
I. Hóa trị của một nguyên tố được xác định bằng cách nào?
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ
1. Cách xác định:
2. Kết luận
+Hãy nêu CTHH chung của hợp chất 2 nguyên tố A, B bi?t trong ph�n t? cĩ xA v� yB?
AxBy
a b
Hóa trị của A là a
Hóa trị của B là b
I. Hóa trị của một nguyên tố
được xác định bằng cách nào ?
II. Quy tắc hóa trị

1. Quy tắc
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ
1. Cách xác định:
2. Kết luận
+Hãy nêu CTHH chung của hợp chất 2 nguyên tố A, B bi?t trong ph�n t? cĩ xA v� yB?
AxBy
a b
Giả sử a,b lần lượt là
hoùa trò cuûa A,B
I. Hóa trị của một nguyên tố
được xác định bằng cách nào ?
II. Quy tắc hóa trị

1. Quy tắc
Điền vào chỗ trống so sánh các tích x.a và y.b trong các hợp chất sau
=
Hãy so sánh các tích x.a và y.b trong các hợp chất sau
=
=
=
So sánh tích x.a và y.b ta rút ra điều gì ?
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ
1. Cách xác định:
2. Kết luận

Vậy em hãy phát biểu quy tắc hóa trị?
II. Quy tắc hóa trị
I. Hóa trị của một nguyên tố
được xác định bằng cách nào ?
AxBy => x .a = y. b
a b
1. Quy tắc
Bài 10 Tiết 12
HÓA TRỊ

II. Quy tắc hóa trị
1.Quy tắc: Trong công thức hóa học, tích c?a chỉ số và hóa trị của nguyên tố này bằng tích c?a chỉ số và hóa trị của nguyên tố kia.
a b
Ta cĩ: AxBy => x .a = y. b
*Quy tắc này đúng cả khi B là nhóm nguyên tử
VD: II I
Zn (OH)2

Ta có: 1.II =2. I
I. Hóa trị của một nguyên tố
được xác định bằng cách nào ?
Xác định hóa trị của:
a/ SO3 trong hợp chất H2SO3
b/ K trong hợp chất K 2O.
c/ Si trong hợp chất SiO2.
d/ S trong hợp chất SO3
e/ Fe trong hợp chất FeO
BÀI TẬP
SO3 Có hóa trị II
K Có hóa trị I
Si Có hóa trị IV
S Có hóa trị VI
Fe Có hóa trị II
Hướng dẫn học taäp:
* Đối với bài học ở tiết học này:
- Hoïc thuoäc quy taéc hoùa trò.
- Laøm baøi taäp 1 ,2, 3, 4/ 37, 38 SGK
* Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
- Ñoïc tröôùc phaàn 2 vaän duïng quy taéc hoùa trò ñeå Tính hóa trị của một nguyên tố, laäp CTHH cuûa hôïp chaát.
- Tìm hiểu nếu a = b => x và y = ?
a b => x và y = ?
Hoïc thuoäc hoùa trò moät soá nguyeân toá phoå bieán.