Thương vợ
Trần Tế Xương
I.Tìm hiểu chung
( Hoạ sĩ Trần QuangTrân vẽ)
1.Tác giả
- Trần Tế Xương (1870-1907): còn gọi là Tú Xương
+ Học giỏi nhưng không đỗ đạt chỉ ở mức tú tài
- Quê: Nam Định
- Con người:
+Cá tính mạnh mẽ, không chịu gò bó trong khuôn phép
- Sự nghiệp văn thơ:

+Có hơn 100 bài, chủ yếu là chữ Nôm.

+Phong cách nổi bật: Trữ tình và trào phúng
2.Tác phẩm:Thương vợ
- Đề tài:
viết về người vợ
Mới, lạ trong văn học trung đại
Thể thơ: thất ngôn bát cú
Bố cục: Đề-Thực-Luận-Kết
=> Là một trong những bài thơ hay nhất của Tú Xương viết về bà Tú
II. Đọc - Hiểu
Bài thơ:
Quanh năm buôn bán ở mom sông,
Nuôi đủ năm con với một chồng.
Lặn lội thân cò khi quãng vắng,
Eo sèo mặt nước buổi đò đông.
Một duyên hai nợ âu đành phận,
Năm nắng mười mưa dám quản công.
Cha mẹ thói đời ăn ở bạc,
Có chồng hờ hững cũng như không.
1.Hai câu đề
“Quanh năm buôn bán ở mom sông
Nuôi đủ năm con với một chồng”
- Công việc:
buôn bán
- Thời gian:
quanh năm
Liên tục, khép kín, năm nọ tiếp năm kia không ngừng nghỉ.
- Địa điểm:
mom sông
gợi sự bấp bênh, chật hẹp, nguy hiểm.
- Nuôi đủ:
đảm đang tháo vát
- Nghệ thuật tiểu đối:
Năm con> Chồng đặt ngang hàng với con
-Gánh nặng đức ông chồng bằng cả bầy con.
Giọng điệu: hóm hỉnh, tự trào, tự chế giễu mình ăn bám vợ.
=> Hình tượng người vợ tảo tần, đầu tắt mặt tối nhưng cũng thật khéo léo, giỏi giang.
2.Hai câu thực
“Lặn lội thân cò khi quãng vắng
Eo sèo mặt nước buổi đò đông”
- Nghệ thuật đảo ngữ:
Lặn lội, eo sèo đứng trước danh từ chủ thể
Gợi sự vất vả ngược xuôi của bà Tú.
-Thân cò (ẩn dụ):
hình ảnh người phụ nữ nhỏ bé,
lam lũ, vất vả.
- Nghệ thuật đối:
Lặn lội >-Lặn lội :
vất vả, nhọc nhằn
-Eo sèo :
kì kèo, lời qua tiếng lại
Khi quãng vắng>-Khi quãng vắng: heo hút, rợn
ngợp, chứa đầy lo âu
-Buổi đò đông:
chen chúc, nguy hiểm, đầy bất trắc
Nổi bật sự gian truân, vất vả, bươn chải, vật lộn để mưu sinh của bà Tú. Tấm lòng đầy xót xa, thương cảm và tự trách của ông Tú
3. Hai câu luận
“Một duyên hai nợ âu đành phận
Năm nắng mười mưa dám quản công”
- Một duyên hai nợ :
Duyên ít nợ nhiều
- Thành ngữ:
“duyên phận”, “năm nắng mười mưa”
=>Sự vất vả, đảm đang, nhẫn lại, hi sinh thầm lặng của bà Tú.
- Âu đành phận
Dám quản công
Sự hi sinh, tấm lòng vị tha cao cả của bà Tú
4. Hai câu kết
“Cha mẹ thói đời ăn ở bạc
Có chồng hờ hững cũng như không”
- Tự trách mình:
qua tiếng chửi
+ Chửi mình “bạc bẽo”, “hờ hững”: Qua tiếng chửi
ta thấy rõ nhân cách cao đẹp của Tú Xương.
+ Chửi “thói đời” (trọng nam - khinh nữ)
3. Tổng kết :
a. Nghệ thuật:
- Vận dụng sáng tạo ngôn ngữ và thi liệu văn hóa dân gian;
- Kết hợp nhuần nhuyễn giữa trữ tình và trào phúng
b.Nội dung văn bản:
Chân dung người vợ trong cảm xúc yêu thương cùng tiếng cười tự trào và một cách nhìn về thân phận người phụ nữ của Tú Xương.
1. Học bài :
- Cảm nhận về hình ảnh bà Tú qua bài thơ?
Cảm nhận về con người Tú Xương qua bài thơ?

2. Chuẩn bị bài mới :
- Phân tích đề lập dàn ý bài văn nghị luận, Thao tác lập luận phân tích
- Mỗi bạn chuẩn bị 5 đề văn nghị luận.
Dặn dò