BÀI 10: Biện pháp cải tạo
Và sử dụng đất mặn, đất phèn
A- Đất mặn
Là loại đất có chứa nhiều cation natri hấp phụ trên bề mặt keo đất và trong dung dịch đất.
Phân bố: ở vùng đồng bằng ven biển như Nam Định, Thái Bình, Cà Mau
10/18/2021
Bạn hãy cho biết thế nào là đất mặn và đất mặn phân bố ở đâu ?
Đây là phẩu diện của đất mặn
Là đất đó có tồn tại các loại muối hòa tan ở một nồng độ cao hơn bình thường, gây ảnh hưởng xấu đến cây trồng.
Hiện nay, để đánh giá độ mặn của đất, trên thế giới người ta dùng đại lượng EC là độ dẫn điện của đất, có đơn vị là dS/m (1dS/m = 0,64‰). Đất mặn là những loại đất có độ dẫn điện lớn hơn 4 dS/m ở 25oC (Richards 1954) . Các loại muối hòa tan muối phổ biến nhất hiện nay trong đất mặn là clorua và sunphát canxi, natri và magiê. Nitrat có thể có mặt với số lượng hiếm. Natri và Clorua là các ion chiếm tỉ lệ nhiều nhất trong các loại đât mặn. Nhiều đất mặn có chứa lượng đáng kể của thạch cao [4CaSO.2H2O].
10/18/2021
10/18/2021
1. Nguyên nhân hình thành
Do nước biển mặn,
tràn vào đất liền sẽ làm đất nhiễm mặn

Nếu nước biển tràn vào đất liền có làm cho đất bị nhiễm mặn?
10/18/2021
Nước ngầm: Na+
Na+
Mao quản
Na+
Do ảnh hưởng của
mạch nước ngầm
nên làm đất nhiễm mặn
Quan sát mô hình và cho biết nguyên nhân
gây nhiễm mặn tầng đất mặt?
2. Tính chất của đất mặn
Thành phần cơ giới nặng, tỉ lệ sét cao 50% – 60%
Dung dịch đất chứa nhiều muối tan: NaCl, Na2SO4
Phản ứng trung tính hoặc hơi kiềm
Nghèo mùn, nghèo đạm
Hoạt động của VSV yếu
Hãy trình bày các tính chất của đất mặn ?
Như ta đã biết các hoạt động của VSV trong đất mặn rất yếu:
Vì sao đất mặn thì hoạt động của VSV đất lại yếu?
Đất mặn nghèo mùn, đạm lại có nồng độ muối cao áp suất thấm thấu lớn Hoạt động của VSV đất yếu
Biện pháp
thủy lợi
Trồng cây
chịu mặn
Biện pháp
bón vôi
3.Cải tạo đất mặn
1.Biện pháp thủy lợi
Nhằm ngăn nước
biển tràn
Tạo điều kiện thuận lợi
cho việc rửa mặn
10/18/2021
KĐ
Na+
+
Ca2+
Na+
KĐ
+
Biện pháp bón vôi
P/ư bón vôi vào đất mặn
Bón vôi có tác dụng đẩy Na+ ra khỏi bề mặn keo đất
Sau đó tiến hành tháo nước vào ruộng để rửa mặn,
sau 1 thời gian cần bổ xung chất hữu cơ cho đất
sau khi bón vôi.
Qua phản ứng trên hãy cho biết bón vôi có tác dụng gì?
Cần bổ sung chất hữu cơ vào đất như phân chuồng, phân xanh, phân hữu cơ.
12
Làm giảm bớt Na
trong đất sau đó sẽ
trồng các cây trồng
khácLàm tăng hiệu
quả kinh tế cho sản
xuất nông nghiệp
Trồng cây chịu mặn
Theo bạn, trong các biện pháp trên thì biện pháp nào quan trọng nhất? Vì sao?
Biện pháp thủy lợi
Bón vôi
Rửa mặn
Bón phân hữu cơ
- Trong các biện pháp trên biện pháp thủy lợi là quan trọng nhất.
- Bởi vì: + Đất vừa được cải tạo vừa được tăng độ phì nhiêu
+Và còn mang tính phòng tránh có hiệu quả cao
4. SỬ DỤNG ĐẤT MẶN:
Ngiên cứu SGK hãy cho biết những hướng sử dụng đất mặn?
Trồng lúa đặc sản
Trồng cói
Nuôi trồng thủy sản
Trồng rừng ngập mặn: sú, vẹt
10/18/2021
10/18/2021
15
Cây cói
Cây đước
Quan sát và chỉ ra những loại cây trồng phù hợp trên đất mặn?
Cây lúa
Cây chè
Mô hình lúa-tôm, lúa-cá đang dần phát huy hiệu quả trên đất mặn
Nuôi trồng thuỷ sản
SỬ DỤNG ĐẤT MẶN:
Đây là hình ảnh về ruộng cói Nga Sơn
10/18/2021
18
Ruộng trồng cói ở huyện nga sơn tỉnh thanh hóa
Được trồng rất là phổ biến ở đây chúng là một loại
Cây chịu được đất mặn đem lại thu nhập không nhỏ cho
Người dân ở đây
Bắt tay ngay với việc trồng rừng!
SỬ DỤNG ĐẤT MẶN:
10/18/2021
20
Trồng rừng khu vực ngoài đê
21
10/18/2021
22
Nhưng hiỆn nay các khu rỪng ngẬp mẶn
Đang bỊ phá hỦy trẦm trỌng
10/18/2021
Do đó một số tỉnh thành đã chung tay
Trồng lại để phát triển khu rừng
Ngập mặn này
B. ĐẤT PHÈN
Đất phèn là loại đất hình thành ở vùng đồng bằng ven biển có nhiều xác sinh vật chứa lưu huỳnh
10/18/2021
Phẩu diện đất phèn ở ĐB Sông Cửu Long
Tầng tích luỹ mùn
Tầng Sinh phèn
Tầng phèn
10/18/2021
26
10/18/2021
Quan sát kỹ sơ đồ sau và cho biết nguyên nhân hình thành
đất phèn?
Xác SV
chứa S
Nguyên nhân hình thành
đất phèn
Phân huỷ
S
+ Fe (trong phù sa)

Yếm khí
FeS2
(pyrit)
O2

Thoáng khí
H2SO4
Làm đất chua
Tầng
sinh phèn
2. Tính chất đất phèn

-Thành phần cơ giới nặng
-Tầng đất mặn: khi khô thì cứng, nứt nẻ
-Độ chua: cao pH<4
-Chất độc hại: Al3+, Fe3+, CH4, H2S
-Độ phì nhiêu thấp, nghèo mùn, nghèo đạm
-Hoạt động vi sinh vật rất kém
29
GIẢI PHÁP

BÓN PHÂN HỮU CƠ
KĨ THUẬT RỬA PHÈN
XỬ LÍ ĐẤT CHUA BÀNG VÔI VÀ LÂN
CÁCH LÀM ĐẤT ĐỂ RUỘNG KHÔNG BỊ XÌ PHÈN
BIỆN PHÁP CẢI TẠO ĐẤT PHÈN:
3. Cải tạo đất phèn
10/18/2021
30
Quan sát hình và cho biết có những biện pháp cải tạo nào có trong hình?
Bón phân hợp lý, tăng cường bón
phân hữu cơ để nâng cao độ phì
của đất, cải thiện thành phần cơ
giới đất
31
Xây dựng hệ thống tưới tiêu hợp lý
ngăn ngừa khô hạn, tạo thuận lợi
cho việc rửa phèn
10/18/2021
3.CẢI TẠO ĐẤT PHÈN

KĐ
H+
2Ca

+ H2O
+
Al3+
+ Al(OH)3
Phản ứng bón vôi cho đất phèn
KĐ
(OH)2
Ca2+

Nhằm giảm độc hại của Al3+ vì được đẩy ra khỏi keo đất
Quan sát sơ đồ cho biết tác dụng bón vôi trên đất phèn là gì?
Bón vôi cải tạo đất mặn khác đất phèn ở điểm gì?
10/18/2021
33
Cày, phơi ải
CẢI TẠO ĐẤT PHÈN
10/18/2021
Chất phèn
Nước mưa, nước tưới
Liếp( luống)
Mương tiêu phèn
Lên liếp
CẢI TẠO ĐẤT PHÈN
Quan sát hình, giải thích cơ chế và tác dụng của liên liếp?
10/18/2021
3. Sử dụng đất phèn
Trồng tràm
Trồng dứa
Trồng lúa: cày nông, bừa sục, giữ nước liên tục, thay nước thường xuyên
Trồng cây chịu phèn
Mô hình Lúa-Cá
SỬ DỤNG ĐẤT PHÈN