VĂN TĂNG CƯỜNG- Hình tượng người nông dân trong văn học hiện thực

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thúy Hà
Ngày gửi: 16h:35' 18-10-2021
Dung lượng: 3.2 MB
Số lượt tải: 51
Nguồn:
Người gửi: Nguyễn Thúy Hà
Ngày gửi: 16h:35' 18-10-2021
Dung lượng: 3.2 MB
Số lượt tải: 51
Số lượt thích:
0 người
Nánguó shān hénán dì jū, jiérán dìng fēn zài tiān shū. Rúhé nì lǔ lái qīnfàn, rǔ děng xíng kàn qǔ bài xū.
Pháp thuộc là một giai đoạn trong lịch sử Việt Nam kéo dài 61 năm, bắt đầu từ 1884 khi Pháp ép triều đình Huế kí Hòa ước Giáp Thân cho đến 1945 khi Pháp mất quyền cai trị ở Đông Dương. Tuy nhiên, nhiều tài liệu khác cho rằng thời kỳ Pháp thuộc cần được tính từ năm 1867 (tức là kéo dài gần 80 năm), khi Nam Kỳ Lục tỉnh bị nhà Nguyễn cắt nhượng cho Pháp, trở thành lãnh thổ đầu tiên Pháp chiếm được trong quá trình Pháp xâm lược Đại Nam.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
1.Thời gian ra đời:
- Nó là một dòng văn học phát triển manh nha từ đầu thế kỉ XX. Dòng văn học này là kết quả của sự giao lưu văn học Việt Nam với văn học phương Tây. Những người tri thức Việt Nam đã học tập, tiếp thu những tinh hoa của nước ngoài để biến đổi, kết tinh trong những sáng tác văn học quốc ngữ của mình.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
2. Quá trình phát triển:
Phạm Duy Tốn
Sống chết mặc bay
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
2. Quá trình phát triển:
- Trong khoảng 30 năm đầu thế kỉ XX trào lưu hiện thực đã phát triển nhưng chưa đáng kể (Hồ Biểu Chánh, Phạm Duy Tốn là những người đầu tiên viết văn có cảm hứng hiện thực
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
2. Quá trình phát triển:
Từ sau 1930, văn học hiện thực phê phán đã phát triển mạnh với hàng loạt tác phẩm theo cảm hứng này như Chí Phèo, Lão Hạc, Tư cách Mõ, Giăng sáng, Sống mòn … (Nam Cao), Số đỏ, Giông tố, Vỡ đê … (Vũ Trọng Phụng); Lều chõng, Tắt đèn (Ngô Tất Tố) …
=> VHHT phát triển mạnh mẽ và đạt được những thành tựu lớn trong vòng 15 năm từ 1930 -> 1945.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
3. Cơ sở hình thành:
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
3. Cơ sở hình thành:
- Dòng văn học hiện thực phê phán là sản phẩm của tư tưởng bất bình trước xã hội PKTD đầy bất công và ngang trái. Nói cách khác, đây là sản phẩm tâm lí phê phán xã hội TDPK Việt Nam trước cách mạng tháng Tám.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
4. Đặc điểm nghệ thuật cơ bản
*Có 3 đặc điểm nghệ thuật cơ bản:
- CNHT đòi hỏi nhà văn phải quan sát đời sống một cách thông minh sắc xảo rồi từ đó miêu tả một bức tranh đời sống vừa chân thực, vừa khách quan.
+ Chân thực là miêu tả đúng đắn, đảm bảo sự thật, có sao nói vậy theo nguyên tắc giống như thật
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
+ Khách quan: là tôn trọng sự thật, không để tình cảm của nhà văn chi phối ngòi bút đến mức làm sai lệch sự thật, hay nói cách khác là có sao tả vậy không vì quá yêu mà miêu tả đẹp lên, tốt hơn hoặc ngược lại. Có được điều đó là nhờ bản lĩnh của nhà văn hiện thực
=> Như vậy bút pháp hiện thực đã điều khiển ngòi bút của nhà văn theo hướng hiện thực khách quan, cho nên tác phẩm ra đời lại không phù hợp với ý nghĩ ban đầu của nhà văn.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
CNHT đòi hỏi nhà văn phải đi sâu vào miêu tả cái bản chất bên trong của hiện thực chứ không chỉ có vỏ bề ngoài. Mà những bản chất đó chính là những qui luật vận động, phát triển của đời sống. Nghĩa là phải miêu tả được sự biến đổi về tính cách và số phận của con người cũng như sự biến đổi của dân tộc, của loài người.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
+ Để đi sâu vào bản chất bên trong của đời sống, các nhà văn sẽ tái hiện những xung đột, mâu thuẫn xã hội tồn tại từ lâu.
+ Có hai mâu thuẫn cơ bản:
Giữa các lực lượng xã hội với nhau: nông dân > < địa chủ PKTD.
Mâu thuẫn bên trong con người: thiện > < ác.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
- Xây dựng tính cách nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình.
+ Điển hình là những gì tiêu biểu, phổ biến nhất ở đâu cũng có.
=> Xây dựng tính cách nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình đây có thể coi là một phát hiện vĩ đại của CNHT khi quan sát, phân tích, đánh giá cái bản chất bên trong của đời sống.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
5. Đánh giá chung về VHHT 1930 - 1945:
- Thành tựu:
+ Tố cáo tội ác của bọn TDPK, vạch trần bộ mặt gian ngoan, xảo quyệt của chúng, đồng thời đốt lên ngọn lửa của lòng căm thù đế quốc, thực dân. Do vậy nó là đồng minh của văn học cách mạng.
+ Đưa ra được những bức tranh đời sống của xã hội Việt Nam trước cách mạng vô cùng phong phú, sinh động đặc biệt là nông thôn Việt Nam.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
5. Đánh giá chung về VHHT 1930 - 1945:
- Thành tựu:
+ Xây dựng được hình ảnh người nông dân hiền lành chăm chỉ, chịu thương chịu khó nhưng có cuộc đời bất hạnh, nghèo khổ tột mà nhân phẩm của họ vẫn sáng ngời.
+ Xây dựng được khá nhiều hình tượng nhân vật điển hình trong những hoàn cảnh điển hình: Chị Dậu, lão Hạc, Chí Phèo, Bá Kiến, Nghị Quế, Anh Pha …
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
- Hạn chế: Kết thúc tác phẩm, các tác giả không nhìn thấy tương lai của đời sống cho nên những nhân vật đáng thương đều rơi vào họ.
VD: Chị Dậu chạy ra ngoài trời, trời đêm tối đen như mực, tối như cái tiền đồ của chị; Hay như trong Bước đường cùng của Nguyễn Công Hoan là tiếng chửi rủa của anh Pha và đôi tay bị còng giơ lên phẫn uất. Trong Đời thừa là tiếng khóc của Hộ, một tiếng lòng thảm thiết, tức tưởi, đau khổ.
Ai làm cho khói lên giời
Cho mưa xuống đất, cho người biệt ly
Ai làm cho nam bắc phân kỳ
Cho hai hàng lệ đầm đìa tấm thân.
=> Những hạn chế đó là do các tác giả bị hạn chế về thế giới quan.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
* Dòng văn học thời kì này viết rất nhiều hình ảnh người nông dân vì:
- Đề tài; người nông dân được VHHT đặc biệt chú ý từ thời kì Mặt trận dân chủ trở đi. Đây là thời kì Đảng hoạt động nửa công khai, nửa bí mật nên có điều
kiện trực tiếp tác động đến các nhà văn HT.
- Đảng đánh giá cao vai trò của người nông dân trong phong trào cách mạng dân chủ ở nước ta. Vì thế, sách báo của Đảng đề cập nhiều đến nỗi khổ cực và phong trào chống áp bức của người nông dân.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
* Dòng văn học thời kì này viết rất nhiều hình ảnh người nông dân vì:
- Giai cấp nông dân là giai cấp lâu đời và đông đảo nhất ở nước ta. Có thể nói người Việt Nam hầu hết nếu không phải là nông dân thì cũng có quan hệ mật thiết với nông thôn và nông dân. Các nhà văn HT là những tri thức tiểu tư sản nhưng cũng không xa lạ lắm với người nông dân có nhiều nhà văn vẫn xuất thân từ nông dân: Ngô Tất Tố, Nam Cao, do đó nhiều nhà văn đã viết về người nông dân với sự hiểu biết và sự cảm thông sâu sắc nhất.
II. HÌNH TƯỢNG NGƯỜI NÔNG DÂN TRONG VĂN HỌC HIỆN THỰC
Hình tượng người nông dân trong VHHT được phản ánh ở hai khía cạnh:
- VHHT đã dựng lên hình tượng những người nông dân hiền lành, chất phác, chịu thương, chịu khó nhưng vô cùng nghèo khổ, tuyệt vọng.
- VHHT đã dựng lên hình ảnh người nông dân trong cuộc sống cùng quẫn không lối thoát ấy họ có phẩm hạnh cao quý, nhân cách sáng ngời.
III. KẾT LUẬN:
Tóm lại : Văn học hiện thực phê phán 1930 - 1945 đã khắc họa thành công hình tượng người nông dân Việt Nam. Các tác giả đã đi sâu vào những quằn quại, đau đớn trong tâm hồn họ: ở họ tấn bi kịch của những người khao khát cuộc sống chân chính mà cứ bị những lo lắng cơm áo hàng ngày giày vò phải sống cuộc đời thừa, vô nghĩa, bị ức hiếp thậm tệ. Song mặc dù vậy họ vẫn khẳng định nhân cách cao đẹp, làm người lương thiện. Để bảo vệ nhân cách nhiều khi phải đánh đổi và hi sinh.
Pháp thuộc là một giai đoạn trong lịch sử Việt Nam kéo dài 61 năm, bắt đầu từ 1884 khi Pháp ép triều đình Huế kí Hòa ước Giáp Thân cho đến 1945 khi Pháp mất quyền cai trị ở Đông Dương. Tuy nhiên, nhiều tài liệu khác cho rằng thời kỳ Pháp thuộc cần được tính từ năm 1867 (tức là kéo dài gần 80 năm), khi Nam Kỳ Lục tỉnh bị nhà Nguyễn cắt nhượng cho Pháp, trở thành lãnh thổ đầu tiên Pháp chiếm được trong quá trình Pháp xâm lược Đại Nam.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
1.Thời gian ra đời:
- Nó là một dòng văn học phát triển manh nha từ đầu thế kỉ XX. Dòng văn học này là kết quả của sự giao lưu văn học Việt Nam với văn học phương Tây. Những người tri thức Việt Nam đã học tập, tiếp thu những tinh hoa của nước ngoài để biến đổi, kết tinh trong những sáng tác văn học quốc ngữ của mình.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
2. Quá trình phát triển:
Phạm Duy Tốn
Sống chết mặc bay
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
2. Quá trình phát triển:
- Trong khoảng 30 năm đầu thế kỉ XX trào lưu hiện thực đã phát triển nhưng chưa đáng kể (Hồ Biểu Chánh, Phạm Duy Tốn là những người đầu tiên viết văn có cảm hứng hiện thực
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
2. Quá trình phát triển:
Từ sau 1930, văn học hiện thực phê phán đã phát triển mạnh với hàng loạt tác phẩm theo cảm hứng này như Chí Phèo, Lão Hạc, Tư cách Mõ, Giăng sáng, Sống mòn … (Nam Cao), Số đỏ, Giông tố, Vỡ đê … (Vũ Trọng Phụng); Lều chõng, Tắt đèn (Ngô Tất Tố) …
=> VHHT phát triển mạnh mẽ và đạt được những thành tựu lớn trong vòng 15 năm từ 1930 -> 1945.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
3. Cơ sở hình thành:
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
3. Cơ sở hình thành:
- Dòng văn học hiện thực phê phán là sản phẩm của tư tưởng bất bình trước xã hội PKTD đầy bất công và ngang trái. Nói cách khác, đây là sản phẩm tâm lí phê phán xã hội TDPK Việt Nam trước cách mạng tháng Tám.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
4. Đặc điểm nghệ thuật cơ bản
*Có 3 đặc điểm nghệ thuật cơ bản:
- CNHT đòi hỏi nhà văn phải quan sát đời sống một cách thông minh sắc xảo rồi từ đó miêu tả một bức tranh đời sống vừa chân thực, vừa khách quan.
+ Chân thực là miêu tả đúng đắn, đảm bảo sự thật, có sao nói vậy theo nguyên tắc giống như thật
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
+ Khách quan: là tôn trọng sự thật, không để tình cảm của nhà văn chi phối ngòi bút đến mức làm sai lệch sự thật, hay nói cách khác là có sao tả vậy không vì quá yêu mà miêu tả đẹp lên, tốt hơn hoặc ngược lại. Có được điều đó là nhờ bản lĩnh của nhà văn hiện thực
=> Như vậy bút pháp hiện thực đã điều khiển ngòi bút của nhà văn theo hướng hiện thực khách quan, cho nên tác phẩm ra đời lại không phù hợp với ý nghĩ ban đầu của nhà văn.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
CNHT đòi hỏi nhà văn phải đi sâu vào miêu tả cái bản chất bên trong của hiện thực chứ không chỉ có vỏ bề ngoài. Mà những bản chất đó chính là những qui luật vận động, phát triển của đời sống. Nghĩa là phải miêu tả được sự biến đổi về tính cách và số phận của con người cũng như sự biến đổi của dân tộc, của loài người.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
+ Để đi sâu vào bản chất bên trong của đời sống, các nhà văn sẽ tái hiện những xung đột, mâu thuẫn xã hội tồn tại từ lâu.
+ Có hai mâu thuẫn cơ bản:
Giữa các lực lượng xã hội với nhau: nông dân > < địa chủ PKTD.
Mâu thuẫn bên trong con người: thiện > < ác.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
- Xây dựng tính cách nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình.
+ Điển hình là những gì tiêu biểu, phổ biến nhất ở đâu cũng có.
=> Xây dựng tính cách nhân vật điển hình trong hoàn cảnh điển hình đây có thể coi là một phát hiện vĩ đại của CNHT khi quan sát, phân tích, đánh giá cái bản chất bên trong của đời sống.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
5. Đánh giá chung về VHHT 1930 - 1945:
- Thành tựu:
+ Tố cáo tội ác của bọn TDPK, vạch trần bộ mặt gian ngoan, xảo quyệt của chúng, đồng thời đốt lên ngọn lửa của lòng căm thù đế quốc, thực dân. Do vậy nó là đồng minh của văn học cách mạng.
+ Đưa ra được những bức tranh đời sống của xã hội Việt Nam trước cách mạng vô cùng phong phú, sinh động đặc biệt là nông thôn Việt Nam.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
5. Đánh giá chung về VHHT 1930 - 1945:
- Thành tựu:
+ Xây dựng được hình ảnh người nông dân hiền lành chăm chỉ, chịu thương chịu khó nhưng có cuộc đời bất hạnh, nghèo khổ tột mà nhân phẩm của họ vẫn sáng ngời.
+ Xây dựng được khá nhiều hình tượng nhân vật điển hình trong những hoàn cảnh điển hình: Chị Dậu, lão Hạc, Chí Phèo, Bá Kiến, Nghị Quế, Anh Pha …
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
- Hạn chế: Kết thúc tác phẩm, các tác giả không nhìn thấy tương lai của đời sống cho nên những nhân vật đáng thương đều rơi vào họ.
VD: Chị Dậu chạy ra ngoài trời, trời đêm tối đen như mực, tối như cái tiền đồ của chị; Hay như trong Bước đường cùng của Nguyễn Công Hoan là tiếng chửi rủa của anh Pha và đôi tay bị còng giơ lên phẫn uất. Trong Đời thừa là tiếng khóc của Hộ, một tiếng lòng thảm thiết, tức tưởi, đau khổ.
Ai làm cho khói lên giời
Cho mưa xuống đất, cho người biệt ly
Ai làm cho nam bắc phân kỳ
Cho hai hàng lệ đầm đìa tấm thân.
=> Những hạn chế đó là do các tác giả bị hạn chế về thế giới quan.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
* Dòng văn học thời kì này viết rất nhiều hình ảnh người nông dân vì:
- Đề tài; người nông dân được VHHT đặc biệt chú ý từ thời kì Mặt trận dân chủ trở đi. Đây là thời kì Đảng hoạt động nửa công khai, nửa bí mật nên có điều
kiện trực tiếp tác động đến các nhà văn HT.
- Đảng đánh giá cao vai trò của người nông dân trong phong trào cách mạng dân chủ ở nước ta. Vì thế, sách báo của Đảng đề cập nhiều đến nỗi khổ cực và phong trào chống áp bức của người nông dân.
I.MỘT SỐ VẤN ĐỀ CHUNG VỀ VĂN HỌC PHÊ PHÁN:
* Dòng văn học thời kì này viết rất nhiều hình ảnh người nông dân vì:
- Giai cấp nông dân là giai cấp lâu đời và đông đảo nhất ở nước ta. Có thể nói người Việt Nam hầu hết nếu không phải là nông dân thì cũng có quan hệ mật thiết với nông thôn và nông dân. Các nhà văn HT là những tri thức tiểu tư sản nhưng cũng không xa lạ lắm với người nông dân có nhiều nhà văn vẫn xuất thân từ nông dân: Ngô Tất Tố, Nam Cao, do đó nhiều nhà văn đã viết về người nông dân với sự hiểu biết và sự cảm thông sâu sắc nhất.
II. HÌNH TƯỢNG NGƯỜI NÔNG DÂN TRONG VĂN HỌC HIỆN THỰC
Hình tượng người nông dân trong VHHT được phản ánh ở hai khía cạnh:
- VHHT đã dựng lên hình tượng những người nông dân hiền lành, chất phác, chịu thương, chịu khó nhưng vô cùng nghèo khổ, tuyệt vọng.
- VHHT đã dựng lên hình ảnh người nông dân trong cuộc sống cùng quẫn không lối thoát ấy họ có phẩm hạnh cao quý, nhân cách sáng ngời.
III. KẾT LUẬN:
Tóm lại : Văn học hiện thực phê phán 1930 - 1945 đã khắc họa thành công hình tượng người nông dân Việt Nam. Các tác giả đã đi sâu vào những quằn quại, đau đớn trong tâm hồn họ: ở họ tấn bi kịch của những người khao khát cuộc sống chân chính mà cứ bị những lo lắng cơm áo hàng ngày giày vò phải sống cuộc đời thừa, vô nghĩa, bị ức hiếp thậm tệ. Song mặc dù vậy họ vẫn khẳng định nhân cách cao đẹp, làm người lương thiện. Để bảo vệ nhân cách nhiều khi phải đánh đổi và hi sinh.
 







Các ý kiến mới nhất