Giáo viên:
Năm học: 2021-2022
CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC
MÔN NGỮ VĂN LỚP 8
Sáng đầu thu trong xanh
Em mặc quần áo mới
Đi đón ngày khai trường
Vui như là đi hội
(Trích Ngày khai trường- Nguyễn Bùi Vợi)
Chia sẻ ngày khai trường để lại ấn tượng sâu sắc trong lòng em?
Tiết 1-2
TÔI ĐI HỌC
_Thanh Tịnh_
Văn bản

I. MỤC TIÊU BÀI HỌC:
1. Kiến thức:
- Cốt truyện, nhân vật, sự kiện trong đoạn trích Tôi đi học.
- Cảm giác nhân vật tôi trong buổi tựu trường đầu tiên.
2. Kĩ năng:
- Đọc - hiểu đoạn trích tự sự có yếu tố miêu tả và biểu cảm.
3. Thái độ:
Giáo dục học sinh biết rung động, cảm xúc với những kỉ niệm thời học trò

- Thanh Tịnh (1911-1988) tên khai sinh Trần Văn Ninh, quê ở Huế.
- Thành công là thơ và truyện ngắn.
- Sáng tác đều toát lên vẻ đẹp đằm thắm, tình cảm êm dịu trong trẻo.
I/. Tìm hiểu chung:

2/.Tác phẩm:
In trong tập truyện ngắn “Quê mẹ” (1941)
1/. Tác giả:
P1: Từ đầu...trên ngọn núi. => Khởi nguồn nổi nhớ
và cảm nhận của “ Tôi” trên đường tới trường.
P2: Tiếp theo..được nghỉ ngơi cả ngày nữa.=> Cảm nhận của “ tôi” lúc ở sân trường.
3. Bố cục
P3: Đoạn còn lại.=> Cảm nhận của “tôi” khi ở trong lớp học.
II. Tìm hiểu VĂN BẢN
II/. Tìm hiểu văn bản:
1/. Trên đường đến trường:
Bối cảnh khơi nguồn nỗi nhớ
+ Thiên nhiên: lá ngoài đường rụng nhiều và trên không có những đám mây bàng bạc
+ Con người: Mấy em nhỏ rụt rè núp dưới nón mẹ lần đầu tiên
- Thời gian: một buổi mai đầy sương thu và gió lạnh
- Thời gian: cuối thu
Kỉ niệm
- Không gian: con đường làng dài và hẹp
a/. Khi nhớ về kỉ niệm
- Náo nức, tưng bừng, rộn rã
b/. Trên đường tới trường
- Con đường quen đi lại lắm lần tự nhiên thấy lạ
- Lòng tôi đang có sự thay đổi lớn: hôm nay tôi đi học.
Từ láy, so sánh – Ngây thơ, đáng yêu, tâm trạng xúc động chân thành khi nhớ về quá khứ
- Những cảm giác trong sáng ấy nảy nở như mấy cành hoa tươi mỉm cười giữabầu trời quang đãng.
- Thấy trang trọng và đứng đắn
2/. Lúc ở sân trường:
a/. Quang cảnh:
+ Dày đặc cả người
+ Người nào quần áo cũng sạch sẽ, gương mặt cũng vui tươi sáng sủa.
Đông vui, tấp nập.
b/. Ngôi trường:


c/. Những cậu học trò nhỏ:
- Bỡ ngỡ đứng nép bên người thân
Họ như con chim con … e sợ.
Họ thèm vụng và ao ước như … rụt rè trong cảnh lạ
Từ láy, so sánh - Khát vọng khám phá tri thức mới
3/. Khi xếp hàng vào lớp:
- Cảm thấy chơ vơ; như quả tim ngừng đập, tự nhiên giật mình, lúng túng.
- Dúi đầu vào lòng mẹ, tôi nức nở khóc theo.
-> Sự chuyển biến tâm lí của nhân vật
Ông Đốc:
- Đọc tên từng người
- Với cặp mắt hiền từ, cảm động
- Tươi cười nhẫn nại
-> Nhân hậu, yêu thương hết lòng - Quí trọng, biết ơn thầy.
4/. Lúc trong lớp học:
- Mùi hương lạ xông lên
- Hình treo trên tường thấy lạ lạ, hay hay
- Nhìn bàn ghế, chỗ ngồi…tự nhiên lạm nhận là vật riêng của mình
Không cảm thấy xa lạ, sự quyến luyến tự nhiên và bất ngờ
- Chăm chỉ nhìn thầy viết và lẩm nhẩm đánh vần đọc: Bài viết tập: Tôi đi học
“Một con chim liệng đến đứng trên bờ cửa sổ, hót mấy tiếng rụt rè rồi vỗ cánh bay cao”.
Tả thực: Cánh chim gợi kỉ niệm tuổi thơ đi bẫy chim giữa cánh đồng
So sánh liên tưởng: Biểu tượng cho cậu học trò (ngập ngừng cất cánh bay vào bầu trời cao rộng của tri thức và học làm người lớn.)
Tiếng phấn của thầy gạch mạnh trên bảng:
Khiến cậu bé sực tỉnh, dứt khỏi mộng mơ trở về với hiện tại, bắt đầu đánh vần bài học đầu tiên: Tôi đi học.
 Tác giả phát hiện thật tinh tế, chính xác, phù hợp với diễn biến, tâm trạng, tâm lí của trẻ thơ.
* . Thái độ của những người lớn
Liệt kê các chi tiết thể hiện thái độ, tình cảm của những người lớn đối với các em bé lần đầu tiên đi học và nêu cảm nhận của em:
………………………………………………………………………………………………………...
………………………………………………………………………………………………………...
………………………………………………………………………………………………………...
Phụ huynh
Ông đốc
Thầy giáo
Cảm nhận của em:………………………………………
…………………………………………………………………………………………………………………………
Đưa con đến trường dự lễ với biết bao hồi hộp, chăm lo, xao xuyến...
Nhìn học trò bằng con mắt hiền từ, cảm động...
Đón chào các em bằng gương mặt tươi cười, thái độ trìu mến...
Phụ huynh
Ông đốc
Thầy giáo
=> Thể hiện trách nhiệm và tình thương yêu của gia đình, nhà trường đối với thế hệ tương lại -> môi trường giáo dục ấm áp tình người.
III/ Tổng kết
1/. Nội dung:
Văn bản kể về một trang đời gần gũi mà thiêng liêng, đó là kỉ niệm buổi tựu trường đầu tiên với tâm trạng bỡ ngỡ, những cảm xúc mới mẻ, những ấn tượng không quên về trường lớp, thầy cô và bạn bè

2/. Nghệ thuật:
- Kết hợp hài hòa giữa tự sự, miêu tả và biểu cảm
- Bố cục chặt chẽ, tự nhiên theo dòng hồi tưởng, theo trình tự đan xen giữa hiện tại và quá khứ.
- Ngôn ngữ miêu tả tinh tế, giàu hình ảnh, giàu nhạc điệu và chất thơ.
Đoạn văn nêu cảm nghĩ về ngày đầu tiên đi học:
Tôi còn nhớ đó là một buổi sang mùa thu thật đẹp. Bầu trời trong xanh, gió nhè nhẹ thổi cuốn theo vài chiếc lá vàng rơi. Ngồi sau lưng mẹ, tôi thấy lòng mình lâng lâng một cảm xúc thật khó tả. Vừa háo hức, vừa e sợ, tôi tự trấn an mình bằng cách khe khẽ hát một khúc nhạc vui và nheo mắt cười vu vơ. Chẳng mấy chốc hai mẹ con đã tới trường. Ngôi trường thật lớn và rất đông người. Tự nhiên chân không muốn bước, em thấy ai cũng xa lạ. Chỉ đến khi cô giáo đến dịu dàng vỗ về và đưa vào lớp thì tôi mới bớt lo sợ và hồi hộp. Khi ngồi yên vào chỗ của mình, tôi đưa mắt nhìn xung quanh và chọ nhận ra các bạn cũng giống như mình, đều là học sinh lớp một. Nghĩ thế tôi thấy tự tin và bắt đầu lấy vở ra học bài học đầu tiên trong cuộc đời.
IV/. Luyện tập:
Bài tập:
1/. Các hình ảnh so sánh đặc sắc và tác dụng:
Tôi quên thế nào được cảm giác trong sáng … như … bầu trời quang đãng.
-> Những cảm nhận trong sáng, hồn nhiên trong ngày đầu đi học.
Trước mắt sân trường trông vừa xinh xắn, oai nghiêm… như cái đình làng Hòa Ấp.
-> Vẻ đẹp, sự oai nghiêm của ngôi trường.
Họ như những con chim con …còn ngập ngừng e sợ.
-> Sự non nớt, ngỡ ngàng, và cả những khao khát vươn xa của học trò.
Họ thèm vụng và ước ao thầm… phải rụt rè trong cảnh lạ.
-> Ước muốn được trưởng thành, cứng cáp.
2/.
* Những chi tiết, sự việc chính:
- Ấn tượng buổi khai giảng đầu tiên:
 + Cảm xúc trước hôm khai giảng
+ Chọn hình ảnh về cảnh vật tiêu biểu nhất về đường đi học, ngôi trường, bạn bè… để tả, kể
 + Nhìn thấy bạn bè, thầy cô, trường lớp mới xuất hiện cảm giác háo hức, hồi hộp, vui vẻ….
 + Cảm xúc khi rời xa cha mẹ để vào lớp cùng bạn bè.
- Giọng kể tự nhiên, chân thành, kể theo trình tự thời gian.
- Có thể so sánh cảm xúc với những buổi tựu trường đầu tiên với những buổi tựu trường sau đó.
* Nội dung chính: Tôi đi học là dòng hồi tưởng của nhân vật "tôi". Truyện ngắn như tự truyện, nhẹ nhàng, man mác, ngọt ngào với những cảm xúc sâu lắng của buổi đầu tựu trường.
Hướng dẫn tự học
Cảm nhận của em sau khi học xong văn bản?”
Em còn nhớ cảm xúc ngày đầu tiên đi học?
Em có biết những tác phẩm văn học, âm nhạc, điện ảnh,… có đề tài viết về mái trường hay tuổi học trò ?
Dặn dò:
- Học bài.
- Soạn: “ Trong lòng mẹ”