Sở giáo dục và đào tạo Hà Nội
Trường THPT Hồng Thái
GV: Nguyễn Thị Ngọc Anh
BÀI 11.
PEP TIT VÀ PEPTIT
I. PEPTIT:
1. KHÁI NIỆM:
a. Khái niệm:
+ H2O
+
+
+ H2O
Peptit
gốc  - a.a
gốc  - a.a
Liên kết peptit
gly
gly
gly
ala
I. PEPTIT:
1. KHÁI NIỆM:
a. Khái niệm:
Quan sát 2 peptit sau và cho biết chúng có đặc điểm giống và khác nhau như thế nào?
Gly-ala
Ala-gly
Đipeptit
VÍ DỤ 1: Chất nào sau đây không phải đipeptit
α α
α α
α α
α
α
β
VD 3 : Có bao nhiêu tripeptit tạo từ 3 gốc: Gly, Ala, Val
A. 3 B. 6 C. 9 D. 18
VD 2: Có bao nhiêu đipeptit chứa đồng thời 2 gốc Gly, Ala?
A. 1 B. 2 C. 3 D. 4
VD 4: Có thể có tối đa bao nhiêu đipeptit tạo từ Gly, Ala?
A.1 B.2 C.3 D.4
I. PEPTIT:
1. KHÁI NIỆM:
b. Phân loại:
Peptit: được chia 2 loại
+ Oligopeptit: chứa từ 2 đến 10 gốc α-amionaxit
VD: ala-ala-val ( tripeptit); ala-gly-ala-val-gly (pentapeptit).
+ Polipeptit:10 gốc α-amionaxit trở lên
I. PEPTIT:
1. KHÁI NIỆM:
Ví dụ: Cho peptit X sau có công thức:
Peptit trên thuộc loại nào?
Tên gọi và số lượng liên kết peptit có trong X là?
I. PEPTIT
2. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
a. Phản ứng thủy phân: xúc tác H+ hoặc OH-
+ H-OH
H+/OH-
H2N-CH2-COOH (gly)
I. PEPTIT
2. TÍNH CHẤT HÓA HỌC
b. Phản ứng m�u biure
- Peptit + Cu(OH)2/OH-  Hợp chất có màu tím
Lưu ý:

Chỉ có peptit chứa từ 2 liên kết peptit trở lên mới phản ứng với Cu(OH)2 tạo phức màu tím.
II. PROTEIN
1. Khái niệm:
Protein là những polipeptit cao phân tử có phân tử khối từ vài chục nghìn đến vài triệu
Protein được chia 2 loại
Protein đơn giản
+ Thủy phân chỉ cho các: - a.a.
+ Vd: lòng trắng trứng, tơ tằm..
Protein phức tạp
+ Thành phần: protein đơn giản + phiprotein
+ Vd: nucleoprotein, lipoprotein.
- Tương tự peptit nhưng có PTK lớn hơn.
n ? 50
II. PROTEIN
2. Cấu tạo phân tử
Sữa để lâu bị đóng váng
Trứng chiên, ốp la
II. PROTEIN
3. Tính chất
a. Tính chất vật lí
Khi bị ngộ độc bởi chì trong thức ăn,
Bác sĩ khuyên nên uống ngay nhiều sữa?
Riêu cua nổi lên khi đun nóng
- Protein bị đông tụ khi đun nóng.
Lòng trắng trứng bị đông tụ
15
Riêu cua trong bún riêu
PEPTIT VÀ PROTEIN (TiÕt 2)
Hình sợi
Hình cầu
Hình sợi
Hình cầu
Không tan trong nước
Tan tốt trong nước tạo thành dung dịch keo
MỤC TIÊU
1. Thủy phân
Protein
Chuỗi peptit
-amino axit
axit, bazơ enzim
xt: axit, bazơ enzim
2. Phản ứng màu biure
3. Sự đông tụ
Các protein tan trong nước tác dụng với Cu(OH)2/OH- tạo thành dung dịch màu tím đặc trưng
II. PROTEIN
3. Tính chất
a. Tính chất hóa học
- Protein bị thủy phân
- Protein có phản ứng màu biure
Bò nấu khế
Vì sao nấu thịt cá với quả có vị chua nhanh nhừ hơn
II. PROTEIN
4. Vai trò của protein đối với sự sống
II. PROTEIN
4. Vai trò của protein đối với sự sống
Béo phì
Các bệnh về tim
Bệnh gút
Suy thận
MỤC TIÊU
Những nguồn thực phẩm giàu chất đạm 
? Có nên uống sữa khi đói không
? Tại sao không uống sữa sau khi ăn chua
? Sau khi ăn thức ăn giàu chất đạm ( cá, thịt chó..) không nên uống nước chè
? Không nên giặt đồ áo da, lông thú bằng xà phòng
? Tại sao khi nấu thịt bò thường cho quả chua vào ( me, khế, giấm…)
TỔNG KẾT
PEPTIT VÀ
PROTEIN
PEPTIT
PROTEIN
Khái
niệm
Tính
Chất hh
Pư
thủy
phân
Pư
Màu
biure
Khái
niệm
Cấu tạo
Phân tử
Tính
chất
Vai trò
CỦNG CỐ
Câu 1: Hợp chất thuộc loại đipeptit là
CỦNG CỐ
Câu 2: Thuốc thử để phân biệt gly-ala-gly và gly-gly là:
A. HCl
B. NaOH
C. Cu(OH)2
D. Hồ tinh bột
CỦNG CỐ
Câu 3: Hiện tượng rêu cua nổi lên khi nấu canh cua là do:
A. Sự đông tụ protein
B. Sự cô đọng protein
C. Sự thoái hóa protein
D. Sự phân hủy protein
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
+ Học bài và làm bài tập 1 đến bài tập 6 trang 55 SGK.
+ Ôn tập lại kiến thức phần amin, aminoaxit và chuẩn bị
Trước bài 12: LUYỆN TẬP CẤU TẠO VÀ TÍNH CHẤT
CỦA AMIN, AMINOAXIT VÀ PROTEIN.
ADN “kể chuyện” đời
Kết quả xét nghiệm không chỉ là những con chữ khô khốc, mà nó là những mẩu chuyện sống động cả bi lẫn hài, cả xúc động lẫn ai oán của nhiều mảnh đời.
Tờ giấy kết quả xét nghiệm ADN không chỉ là những con số khô khan vô hồn mà ẩn chứa đằng sau đó là những số phận đong đầy bao hạnh phúc hay khổ đau của mỗi gia đình.
Cùng với Internet, máy ảnh kỹ thuật số, máy rút tiền tự động ATM, kỹ thuật xét nghiệm ADN được bình chọn là một trong 25 phát minh hàng đầu trong 25 năm qua có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống hàng ngày của con người hiện nay và trong tương lai.
Khi đạo đức trở nên bất lực thì ADN lên tiếng để tìm ra câu trả lời đích xác:"Ai là ai?". Và, kết quả giải mã những đoạn gien trong phòng thí nghiệm là chứng cứ xác thực nhất để hóa giải những bí mật của nhiều cuộc đời với những vui, buồn, hạnh phúc, đắng cay...
Trung tâm phân tích ADN và công nghệ di truyền là một căn phòng nhỏ ở tầng 1 khu chung cư Vĩnh Phúc, quận Ba Đình, Hà Nội. Đây là trung tâm đầu tiên và duy nhất hiện làm dịch vụ xét nghiệm ADN cho tất cả những người có nhu cầu.
GS Lê Đình Lương, một nhà khoa học có tên tuổi trong lĩnh vực khoa học công nghệ di truyền là người sáng lập ra trung tâm này nhưng do công việc bận rộn ở phòng thí nghiệm nên ông không trực tiếp làm việc ở đây mà chỉ tư vấn miễn phí cho khách hàng qua điện thoại.
Phụ trách trung tâm là phu nhân của ông - thạc sĩ Nguyễn Thị Nga, nguyên giảng viên Đại học Sư phạm I Hà Nội. Bà bắt đầu công việc quản lý từ năm 2005, sau khi nghỉ hưu.
Có ông bố đem con đến xét nghiệm dù bị bà Nga từ chối với lý do: "Thằng bé giống anh như đúc thế kia, đích thị là con anh rồi, xét nghiệm làm gì cho tốn kém” nhưng vẫn nằng nặc phải làm vì “mẹ nó lẳng lơ lắm”.
Khi ADN tìm ra sự thật và khi sự thật ấy được phơi bày một cách rõ ràng trong tấm giấy báo kết quả xét nghiệm rằng ông này mới là bố của đứa trẻ này mà không phải là ông kia, cũng có người hạnh phúc và cũng có người đau khổ.
Nổi hứng xét nghiệm ADN cho vui, chàng trai phát hiện sự thật "động trời" về mối quan hệ giữa bố đẻ và ông nội
ADN không biết nói dối và nó có sức mạnh có thể làm thay đổi cuộc sống của cả một gia đình.
Tử vi xem bói cho người - số thầy phải cậy đến... ADN mới tin
"Tử vi xem bói cho người/ Số thầy thì để cho ruồi nó bâu”. Nhưng, kể từ khi trung tâm của bà được đón một ông thầy bói khá nổi tiếng ở một tỉnh cách Hà Nội hơn 200 km xuống đòi xem ADN thì các nhân viên ở đây mới nảy ra một câu ca mới: "Tử vi xem bói cho người/ số thầy phải cậy đến ADN mới tin”.
Ông thầy bói này mới độ 50 tuổi nhưng trông người gầy quắt, da xám ngắt như chì, đã thế lại còn để râu dài và đánh bộ quần áo nâu sồng. Bà Nga bảo ông ta là người hay chuyện, dễ gần. Lần đến Trung tâm đầu tiên mà  chả ngại ngùng gì, cứ thế ngồi tông tốc kể hết mọi chuyện. Rằng, là thầy bói nổi tiếng, mỗi ngày ông xem tướng số cho hàng vài chục người, thu ối tiền.
Vì thế, vợ ông tiếng là ở quê nhưng ăn diện ngất trời, chả thua gì người phố. Bà ấy chả phải làm lụng gì, cứ hàng ngày ngồi xoải chân cạnh ban thờ, thu tiền lễ cho nên người ngợm cứ béo phây phây, trắng nõn trắng nà. Trong khi đó, ông thầy bói thì đã yếu lại còn hay uống rượu. Thế nên, đời sống vợ chồng bấy lâu ra chiều uể oải...
Vợ ông đã có một đời chồng. Lấy đến ông là chồng thứ hai chính thức. Còn phụ thêm thì nhiều, không biết đâu mà lần. Thế cho nên tiếng là sinh cho ông được ba đứa con, hai đứa gái đầu, một đứa trai sau nhưng ông cũng chả biết đứa con nào là của ông, đứa nào là của thiên hạ. Hai đứa con gái đầu thì ông còn tin là con ông chứ cái thằng cu sau, mới sinh cách đây 2 năm thì có đến chín mươi chín phần trăm là không phải. Vì thế, ông mới lặn lội xuống Hà Nội, mang đến cho bà Nga một cái cuống rốn khô, nói là của thằng cu, nhờ xét nghiệm xem nó có phải là ruột rà máu mủ của ông không.
Ông ta còn nói thêm, quê ông có tục giữ cuống rốn của trẻ con. Đứa bé nào sau khi rụng rốn cũng được cha mẹ giữ lại cuống rốn khô rồi treo lên trước ngọn đèn trong nhà. Người quê ông cho rằng, làm như thế đứa bé sau này lớn lên sẽ sáng dạ, học hành giỏi giang. Bà Nga đùa: "Ông là thầy bói giỏi, sao không bấm quẻ xem mà phải nhờ đến ADN?”. Ông ta cười ngượng nghịu: "Người ta tin tôi nhưng tôi thì chỉ tin vào ADN thôi...”.
Đúng hẹn, 15 ngày sau, ông thầy bói có mặt tại trung tâm để nhận giấy báo kết quả. Không tíu tít, véo von như lần trước, lần này ông ta tỏ vẻ căng thẳng, bồn chồn, cứ đi đi lại lại, chả chuyện trò gì. Bà Nga hiểu là ông ta đang rất hồi hộp. Nhưng kết quả thật bất ngờ: cái cuống rốn ấy không phải là con ông nhưng lại là cuống rốn con gái. Cầm tờ giấy báo kết quả trong tay ông thầy bói ngồi thụp xuống ghế, hai tay ôm lấy mặt, thẫn thờ.
Thôi, thế là ông lấy nhầm rồi. Hóa ra cái cuống rốn này chính là của một trong hai đứa con gái đầu, chứ không phải của thằng cu. Bấy lâu nay ông vẫn cứ tưởng hai đứa đầu chắc chắn là con ông vì lúc ấy ông chưa đến nỗi hom hem như bây giờ. Thì ra, đến cả điều ấy ông cũng nhầm nốt...
Hai hôm sau, ông thầy bói trở lại trung tâm lần thứ ba và mang một cái cuống rốn. Lần này ông khẳng định chắc chắn đấy là cuống rốn của thằng út. Kết quả xét nghiệm ADN, một lần nữa lại đem đến cho người đàn ông tội nghiệp này một điều bất ngờ - nhưng không gây choáng váng mà tràn trề hạnh phúc. Cuống rốn này là của bé trai, con ruột ông.
Bà Nga quan sát thấy gương mặt hom hem của ông thầy bói bỗng chốc bừng sáng. Ông ta cứ nắm lấy tay bà Nga, mãi mới nói được thành lời: "Cảm ơn chị, nhờ ADN xác định được giới tính chứ nếu không thì vì lấy nhầm cuống rốn mà tôi vô tình chối bỏ chính đứa con ruột của mình”.
Rồi vẫn với vẻ mặt tràn trề mãn nguyện, ông thầy bói lao nhanh ra đường trong niềm vui khôn tả. Bà Nga phải chạy theo, níu lại: "Trời ơi, anh vui quá nên quên cả ký vào số nhận kết quả đây này”
“Sinh đôi mà chỉ có một đứa là con của tôi. Trời ơi, thật kinh khủng”, ông bố trẻ gục đầu rú lên trong nỗi kinh hoàng và đau đớn khi nhận kết quả xét nghiệm ADN...
Một đứa tóc xoăn, một đứa tóc thẳng
Cú sốc đau đớn
Thật không thể tưởng tượng nổi, tôi lại trúng “số độc đắc” thế này. Sinh đôi mà chỉ có một đứa là con của tôi. Trời ơi, thật kinh khủng. Làm sao cô ta lại có thể đốn mạt đến thế?”.
Bao năm kết hôn, cặp vợ chồng chung sống hòa thuận vậy mà nhân một dịp tình cờ đi làm xét nghiệm ADN, anh chồng mới phát hiện đứa con trai mình nuôi nấng, cưng chiều bấy lâu lại không phải là con ruột của mình...
Sau hàng loạt vụ việc bệnh viện trao nhầm con, không ít người đã tìm đến trung tâm cô Nga để xác định lại huyết thống. Có lẽ chuyện bị thất lạc người thân từ khi sinh ra đã trở thành nỗi ám ảnh khiến nhiều người được bố mẹ/con cái đối xử không tốt nảy sinh nghi ngờ.
Khi được hỏi liệu có phải vì ADN mà hạnh phúc của nhiều gia đình bị tan vỡ không, bà Nga thẳng thắn: “Câu trả lời của tôi bao giờ cũng là “Không!”. Bởi hạnh phúc gia đình chỉ có được khi mỗi thành viên trong đó có lối sống lành mạnh, thủy chung, trong sáng. Và niềm tin yêu giữa mỗi con người với nhau là trọn vẹn thì họ không có những bí mật “chết người” để mà nhờ đến ADN “giải mã”.
Bà Nguyễn Thị Nga, Giám đốc Trung tâm Phân tích ADN và công nghệ di truyền, đã có hàng chục năm gắn bó với nghề xét nghiệm ADN. Công việc ở trung tâm là những hoạt động khoa học nhưng không ít lần bà Nga phải đóng vai trò như một chuyên gia tâm lý và cũng không ít lần bà nhận được những gợi ý nhận tiền để thay đổi kết quả.
Có cô gái trẻ đem đứa con còn đỏ hỏn đến xét nghiệm ADN, khi biết kết quả không phải là con của người chồng sắp cưới, đã lạy bà Nga như tế sao mà cầu khẩn: "Xin cô hãy cho cháu kết quả ngược lại vì nó sẽ là “tấm giấy thông hành” để cháu được về làm dâu nhà anh ấy”.
Bản thân mỗi giám định viên chúng tôi ký vào bản kết luận giám định ADN là phải chịu trách nhiệm trước pháp luật với kết quả chúng tôi đưa ra. Đạo đức nghề nghiệp không cho phép chúng tôi làm trái với nguyên tắc trong nghề. Chúng tôi khuyên anh, chuyện quan hệ bố con của anh và cháu T nên tôn trọng sự thật, bởi mọi sự giả dối đều không đưa đến một kết cục tốt đẹp. Còn tình cảm anh giành cho cháu T không vì bản kết luận giám định ADN mà thay đổi. Anh đã gieo hạt giống tốt, ắt có ngày anh sẽ có trái ngọt”.
CHÚC CÁC EM HỌC TẬP TỐT
CÙNG VIỆT NAM CHIẾN THẮNG
COVID-19
WE DO IT FOR YOU, YOU STAY HOME FOR OUR COUNTRY.