MÔN SINH HỌC
LỚP 7

2
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Kể một số đại diện của ngành giun dẹp? Biện pháp phòng chống giun dẹp kí sinh?
Ngành giun tròn
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN TRÒN
Tiết 13. Bài 13: GIUN ĐŨA
Giun đũa kí sinh ở đâu?
- Kí sinh ở ruột non người, nhất là ở trẻ em, gây đau bụng, đôi khi gây tắc ruột và tắc ống mật
Tiết 13 – BÀI 13: GIUN ĐŨA
I. Cấu tạo ngoài
Quan sát tranh + đọc SGK ? nêu hình dạng ngoài của giun đũa và so sánh hình dạng ngoài của giun đực với giun cái?
?
?
Con cái
Con đực
I. Cấu tạo ngoài
Hình dạng giun đũa
- Cơ thể tròn, dài bằng chiếc đũa (25cm).
- Có vỏ bọc cuticun  không bị tiêu hủy bởi dịch tiêu hóa trong ruột non
- Con đực nhỏ, ngắn, đuôi cong; con cái to, dài, đuôi thẳng
II. CẤU TẠO TRONG VÀ DI CHUYỂN
Mi?ng
H?u
Ru?t
Tuy?n sinh d?c
Hậu môn
L? sinh d?c
c�i
Quan sát tranh kết hợp thông tin SGK hãy xác định các bộ phận của giun đũa ?
1
Mi?ng
2
Ru?t
3
?ng d?n tr?ng
4
?ng d?n tinh
5
H?u mụn
Con c�I
Con D?C
1. Cấu tạo trong
1. Cấu tạo trong
- Thành cơ thể: Lớp biểu bì và cơ dọc phát triển.
- Có khoang cơ thể chưa chính thức.
- Ống tiêu hoá thẳng, có hậu môn.
- Tuyến sinh dục dài, cuộn khúc.
Khả năng di chuyển của giun đũa như thế nào? Bằng cách nào giun đũa di chuyển trong môi trường kí sinh?
2. Di chuyển
- Di chuyển hạn chế.
- Cơ thể chỉ cong và duỗi ra ? chui rúc trong môi trưuờng kí sinh.
2. Di chuyển
III. dinh dưuỡng
1. Nêu cõỳ t?o c?a co quan tiờu húa v� đặc điểm cách dinh duưỡng của giun đũa?
2. Ruột thẳng và kết thúc tại hậu môn ở Giun đũa so với ruột phân nhánh, chưua có hậu môn ở Giun dẹp thì tốc độ tiêu hoá nào cao hơn? Tại sao?
III. DINH DƯỠNG
- Thức ănmiệng hầu ruột thẳng  hậu môn
- Hầu phát triển giúp hút chất dinh dưỡng
nhanh và nhiều.
Tốc độ tiêu hóa cao
Đường đi của thức ăn
IV. SINH SẢN
1. Cơ quan sinh dục
- Phân tính: + Con đực: 1 ống dẫn tinh
+ Con cái: 2 ống dẫn trứng
- Thụ tinh trong, đẻ nhiều trứng.
Vỏ trứng
Tế bào trứng mang ấu trùng
2. Vòng đời giun đũa
1. Trứng giun; 2 đường di chuyển ấu trùng giun ; 3. nơi kí sinh của giun trưởng thành
Sơ đồ vòng đời của giun đũa
Trứng
Ấu trùng (trong trứng)
Ấu trùng (ruột non) Lần 1
Giun đũa (ruột non)
Lần 2
Thức ăn sống
qua tim, gan, phổi
Máu
b. Vòng đời giun đũa
Dựa vào sơ đồ vòng đời giun đũa giải thích vì sao:
+ Rửa tay trước khi ăn trước khi ăn và không ăn rau sống .
+ Tại sao y học khuyên mỗi người nên tẩy giun 1 hoặc 2 lần trong 1 năm.
+ Rửa tay trước khi và không ăn rau sống để ngăn chặn con đường xâm nhập của giun vào trong cơ thể ( bởi chúng xâm nhập vào cơ thể qua đường thức ăn dưới dạng ấu trùng trong trứng ).
+ Để diệt giun đũa , hạn chế số lượng trứng
* Tác hại của giun đũa
Giun đũa chiếm 1 phần thức ăn của người làm cho người bệnh thiếu dinh dưỡng, gầy yếu. Ngoài ra, giun còn gây rối loạn tiêu hóa, tắc ống mật, tắc ruột,….
Nếu có nhiều giun đũa kí sinh sẽ phát tán len ống mật, gan, chui vào ống tụy, ruột thừa hoặc tụ lại gây tắc ruột. Có trường hợp gây thủng ruột, viêm phúc mạc.
Một số bênh do giun đũa gây ra
Trẻ nhỏ bị nhiễm giun đũa
Gà bị nhiễm giun đũa bị tắc ruột
Người bị nhiễm giun đũa chó, mèo
Với vòng đời của giun đũa như vậy thì chúng ta có thể bị nhiễm giun qua những con đường nào ?
Chu trình tái nhiễm giun giữa môi trường xung quanh
Ăn rau sống
Dùng nhà vệ sinh không đủ tiêu chuẩn
Tưới rau bằng phân tươi
Con ruồi
Không ăn rau sống
Rửa tay trước khi ăn
 Ngăn chặn con đường xâm nhập của giun đũa vào trong cơ thể
*Biện pháp phòng chống
Diệt ruồi
Tẩy giun định kỳ để diệt giun đũa, hạn chế số lượng trứng
Một số loại thuốc tẩy giun đũa
* Biện pháp phòng tránh bệnh giun đũa:

- Gi? v? sinh mụi tru?ng, v? sinh cỏ
nhõn khi an u?ng.
- T?y giun theo d?nh kỡ ( 6 thỏng / 1 l?n )

1. Nơi kí sinh của giun đũa là :
A. ruột thẳng.
B. ruột non.
C. tá tràng.
D. ruột già

2. Kiểu ruột của giun đũa:
A. ruột túi
B. ruột nhánh
C. ruột thẳng
D. ruột cuộn
Củng cố
3. Vỏ cuticun có vai trò gì?
A. Giúp cơ thể di chuyển
B. Giúp cơ thể lấy chất dinh dưỡng
C. Giúp cơ thể không bị tiêu hủy
D. Giúp cơ thể đẻ nhiều trứng

4. Giun đũa kí sinh trong ruột người gây ra những tác hại nào ?
A. Gây tắc ruột, tắc ống mật.
B. Giun đũa lấy chất dinh dưỡng của người.
C. Sinh ra độc tố.
D. Giun đũa lấy chất dinh dưỡng của người, sinh ra độc tố, gây tắc ruột, tắc ống mật.
HOẠT ĐỘNG NỐI TIẾP
Học bài, trả lời câu hỏi 1,2,3 SGK trang 49
Đọc “Em có biết”
Tìm hiểu bài 14: Một số Giun tròn khác và Đặc điểm chung của ngành Giun tròn.
Động vật có đặc điểm cơ bản nào để được xếp vào ngành giun dẹp, giun tròn.
Quan sát các hình sau và cho biết đâu là giun dẹp, đâu là giun tròn.
1
2
3
4
5
Như vậy, ngoài giun đũa, ngành giun tròn còn có nhiều loài khác.
2
4
5
1
3
CHỦ ĐỀ
NGÀNH GIUN TRÒN ( TIẾT 2)
Tiết 14. BÀI 14: MỘT SỐ GIUN
TRÒN KHÁC
Giun kim sống ở đâu?
Giun kim kí sinh trong ruột người
I.Một số giun tròn khác:
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN TRÒN ( TIẾT 2)
I.Một số giun tròn khác:
Giun móc câu vào cơ thể qua da bàn chân
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN TRÒN ( TIẾT 2)
Bệnh vàng lụi ở lúa
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN TRÒN ( TIẾT 2)
I.Một số giun tròn khác:
Thảo luận nhóm, hoàn thành bảng sau:
Kí sinh ở ruột già người
Kí sinh ở tá tràng người
Kí sinh ở rễ lúa
Qua đường tiêu hóa
Qua da bàn chân
Qua rễ lúa
Gây ngứa, mất
chất dinh dưỡng
Làm người xanh
xao, vàng vọt
Gây bệnh vàng lụi
Giun kim
Giun móc câu
Giun rễ lúa
57
58
59
60
61
62
63
64
65
66
67
68
69
70
71
72
73
74
75
76
77
78
79
80
81
82
83
84
85
86
87
88
89
90
91
111
112
113
114
115
116
117
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN TRÒN ( TIẾT 2)
I.Một số giun tròn khác:
I.Một số giun tròn khác:
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN TRÒN ( TIẾT 2)
Các loài giun tròn thường kí sinh ở đâu và gây ra các tác hại gì cho vật chủ?
Quan sát hình 14.4 và cho biết:
Giun kim gây cho trẻ em điều phiền toái như thế nào?
Nơi sống: đa số sống kí sinh, một số sống tự do.
- Đại diện: giun kim, giun móc câu, giun rễ lúa, giun tóc, giun xoắn...
- Tác hại: hút các chất dinh dưỡng trong cơ thể người, động vật và thực vật cơ thể thiếu chất, xanh xao, vàng vọt, ngứa ngáy…

I.Một số giun tròn khác:
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN TRÒN ( TIẾT 2)
I.Một số giun tròn khác:
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN TRÒN ( TIẾT 2)
II.Tìm hiểu bệnh giun và biện pháp phòng tránh:

II.Tìm hiểu bệnh giun và biện pháp phòng tránh:
1.Một số bệnh giun:
- Bệnh giun kim:
- Quan sát hình, em hãy giải thích sơ đồ vòng đời của giun kim?
Giun kí sinh
Đẻ trứng ở hậu môn
Gây ngứa
Trẻ gãi
mút tay
Sơ đồ vòng đời giun kim ở trẻ em
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN TRÒN ( TIẾT 2)
Trả lời câu hỏi sau:
- Giun gây cho trẻ em điều phiền toái như thế nào?
- Do thói quen nào ở trẻ mà giun khép kín được vòng đời?
- Mỗi tối giun kim cái chui ra ngoài hậu môn đẻ trứng, khiến cho trẻ ngứa ngáy khó chịu.
- Do thói quen mút tay ở trẻ vô tình đã đưa trứng giun vào miệng để khép kín vòng đời của giun
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN TRÒN ( TIẾT 2)
Vòng đời giun móc câu:
Giun xoắn
Ấu trùng của giun xoắn ở tế bào cơ của người
- Giun xoắn trưởng thành gây ra bệnh tiêu chảy, kén của chúng gây bệnh liệt cơ. Nếu bị nhiễm nhiều kén bệnh nhân có thể chết do suy nhược, đau cơ và liệt hô hấp. Muốn phòng bệnh giun xoắn không nên ăn thịt lợn và thú dưới dạng nem, tái, gỏi...
EM CÓ BIẾT?
Giun chỉ
EM CÓ BIẾT?
- Giun tóc sống ở ruột già, vùng manh tràng của người và thú. Cơ thể hình sợi cắm sâu vào niêm mạc ruột để hút máu. Nếu bị nhiễm số lượng nhiều gây tổn thương niêm mạc ruột, kích thích ruột làm bệnh nhân đau bụng và phân tương đối giống hội chứng lị.
Giun tóc
- Quan sát một số tác hại của giun tròn trên động vật khác
- Nguồn nước không qua xử lý, bị ô nhiễm, trong nước có nhiều trứng giun làm cá bị bệnh.
Giun tròn lấy chất dinh dưỡng làm tổn thương da, đuôi, ruột... ảnh hưởng tới quá trình phát dục ở cá làm cá chậm lớn.
Vòng đời giun kí sinh ở chó
Bệnh chân voi ở người do giun chỉ
Cánh đồng lúa vàng lụi do nhiễm giun tròn rễ lúa.
2. Biện pháp phòng tránh :
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN TRÒN ( TIẾT 2)
Các biện pháp phòng tránh các bệnh giun ở người và động vật, thực vật?
+ Đối với cá nhân:
- Không đi chân đất. Đi giày ủng khi tiếp xúc với nước bẩn
- Vệ sinh ăn uống: ăn chín, uống sôi, không ăn thức ăn tái, gỏi, không ăn rau sống, không uống nước lã, rửa sạch rau, củ, quả trước khi ăn, đậy kín thức ăn,..
- Vệ sinh cá nhân: rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh, vệ sinh cơ thể sạch sẽ.
- Giáo dục trẻ bỏ thói quen mút tay.
- Tẩy giun định kỳ 2 lần/ năm
+ Đối với cộng đồng:
- vệ sinh môi trường: tiêu diệt ruồi nhặng, không vứt rác bừa bãi, không tưới phân tươi cho rau, hoa màu.
- Kiểm nghiệm thực phẩm và cấm buôn bán các loại thịt trâu, bò, lợn,…bị nhiễm bệnh.
Câu 1: Giun móc câu nguy hiểm hơn giun kim vì:
d. Giun móc câu sinh sản nhiều, chen chúc trong cơ thể làm vùng bị nhiễm giun phình to, viêm nhiễm.
a. Giun móc câu đẻ trứng ở cửa hậu môn nên vòng đời dễ khép kín hơn do sau khi gãi lại đưa tay vào miệng.
b. Giun móc câu hút máu ở tá tràng.
05
04
03
02
01
00
c. Giun móc câu khó phòng ngừa hơn do con đường xâm nhiễm qua da trần quá dễ dàng.
LUYỆN TẬP-CỦNG CỐ
Câu 2: Giữa giun kim và giun móc câu, loài giun nào dễ phòng chống hơn?
Việc phòng giun móc câu dễ hơn giun kim vì chỉ cần đi giày, dép… để tránh tiếp xúc với đất nhiễm trứng giun.
LUYỆN TẬP-CỦNG CỐ
LUYỆN TẬP-CỦNG CỐ
Câu 3: ở nước ta, qua điều tra thấy tỉ lệ mắc bệnh giun đũa cao, tại sao?
LUYỆN TẬP-CỦNG CỐ
- Nhà tiêu, hố xí chưa hợp vệ sinh, tạo điều kiện cho trứng giun phát tán.
- Ruồi nhặng còn nhiều góp phần phát tán bệnh giun.
- Trình độ vệ sinh cộng đồng nói chung còn thấp: tưới rau xanh bằng phân tươi; ăn rau sống, bán quà bánh ở nơi bụi bặm, ruồi nhặng…
LUYỆN TẬP-CỦNG CỐ
Hướng dẫn về nhà
- Đối với bài học ở tiết học này:
+ Học thuộc bài
+ Trả lời câu hỏi cuối bài
- Đối với bài học ở tiết học tiếp theo:
+ Quan sát hình 15.1, 15.2, 15.3 tìm hiểu cấu tạo ngoài gồm những bộ phận nào, cách di chuyển của giun đất.