Kiểm tra bài cũ
Đọc thuộc lòng 8 câu thơ cuối trong đoạn trích “Kiều ở lầu Ngưng Bích” và cho biết nội dung và nghệ thuật trong 8 câu thơ cuối?
LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
VĂN BẢN
(Trích truyện Lục Vân Tiên-Nguyễn Đình Chiểu)
Văn bản: LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích truyện Lục Vân Tiên-Nguyễn Đình Chiểu)
I. D?c- hi?u van b?n:
1. Đọc
2. Chú thích
a) Tác giả
Tên, năm sinh, năm mất, quê quán
Cuộc đời
Việc làm
Cuộc sống
Quan điểm sáng tác
Sự nghiệp (những tác phẩm chính)
Nội dung trong các tác phẩm
b) Truyện Lục Vân Tiên
Hoàn cảnh sáng tác
Mục đích
Thể loại
c) Tóm tắt (ngắn gọn)
d) Vị trí đoạn trích
3) Bố cục (đoạn trích)
Văn bản: LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích truyện Lục Vân Tiên-Nguyễn Đình Chiểu)
I. D?c- hi?u van b?n:
1. Đọc
2. Chú thích.
a. Tác giả.
(1822-1888)
-Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888) tục gọi là Đồ Chiểu.
-Quê cha ở Thừa Thiên Huế, quê mẹ Tân Thới, Gia Định (Thành phố Hồ Chí Minh hiện nay)
- Cuộc đời gặp nhiều bất hạnh: 26 tuổi bị mù, bị bội hôn, về quê nhà gặp buổi loạn li
- Ông có nghị lực sống và cống hiến lớn lao cho đời, làm thầy giáo, thầy thuốc, nhà thơ.
- Sống thanh cao, trong sạch, yêu nước và tinh thần bất khuất chống giặc ngoại xâm.
Văn bản: LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích truyện Lục Vân Tiên-Nguyễn Đình Chiểu)
I. D?c- hi?u van b?n:
1. Đọc
2. Chú thích.
a. Tác giả.
“ Chở bao nhiêu đạo thuyền không khẳm
Đâm mấy thằng gian bút chẳng tà”
Ông quan niệm: văn chương phải là cái đẹp, phải là vũ khí chiến đấu cho những mục đích cao cả
Truyền bá đạo đức. Ngợi ca tinh thần chiến đấu, bảo vệ độc lập dân tộc.
+Lục Vân Tiên
+Ngư tiều y thuật vấn đáp
+ Chạy giặc
+ Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc
- Sự nghiệp:
- Quan điểm sáng tác:
- Nội dung trong các sáng tác:
Văn bản: LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích truyện Lục Vân Tiên-Nguyễn Đình Chiểu)
b. Truyện Lục Vân Tiên
-Hoàn cảnh sáng tác
- Truyện Lục Vân Tiên được sáng tác khoảng đầu những năm 50 của thế kỉ 19, truyện có 2082 câu thơ lục bát.
- Đặc điểm thể loại:
Truyền dạy đạo lí làm người
- Mục đích:
->Xem trọng đạo lí, tình nghĩa giữa con người với con người trong xã hội. Đề cao tinh thần nghĩa hiệp, sẵn sàng phò nguy cứu khốn. Thể hiện khát vọng của người dân hướng tới lẽ công bằng trong xã hội bằng những điều tốt đẹp trong cuộc đời.
+Là truyện thơ Nôm mang tính chất truyện kể nhiều hơn là để đọc, để xem. Chú trọng đến hành động của nhân vật hơn là miêu tả nội tâm.Tính cách nhân vật thường bộc lộ qua lời nói, cử chỉ, hành động.
Văn bản: LỤC VÂN TIÊN CỨU KIỀU NGUYỆT NGA
(Trích truyện Lục Vân Tiên-Nguyễn Đình Chiểu)
- LVT cứu KNN
-LVT gặp nạn, được cứu.
-KNN gặp nạn, được cứu.
- LVT và KNN sum vầy hạnh phúc.
d. Vị trí đoạn trích
- Nằm ở phần đầu tác phẩm
c. Tóm tắt
3. Bố cục
Gồm 2 phần:
Phần 1: 14 câu đầu: LVT đánh cướp
Phần 2: Còn lại: Cuộc trò chuyện giữa LVT và KNN.
Quang cảnh mộ Nguyễn Đình Chiểu
Nguyễn Đình Chiểu sinh ngày 13 tháng 5 năm Nhâm Ngọ (1 tháng 7 năm 1822) tại quê mẹ là làng Tân Thới, phủ Tân Bình, huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định (nay thuộc phường Cầu Kho, Quận 1, Thành phố Hồ Chí Minh).
Ông xuất thân trong gia đình nhà nho. Cha ông là Nguyễn Đình Huy, người làng Bồ Điền, xã Phong An, huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên; nay thuộc huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Lớn lên, ông Huy cưới vợ ở đây và đã có hai con (một trai và một gái). Mùa hạ tháng 5 năm Canh Thìn (1820) Tả quân Lê Văn Duyệt được triều đình Huế phái vào làm Tổng trấn Gia Định Thành. Đến đầu mùa thu, Nguyễn Đình Huy đi theo Tả quân để tiếp tục làm thư lại ở Văn hàn ty thuộc dinh Tổng trấn. Ở Gia Định, ông Huy có thêm người vợ thứ là bà Trương Thị Thiệt, người làng Tân Thới, sinh ra bảy con (4 trai, 3 gái) và Nguyễn Đình Chiểu chính là con đầu lòng.
Thuở bé, Nguyễn Đình Chiểu được mẹ nuôi dạy. Năm lên 6, 7 tuổi, ông theo học với một ông thầy đồ ở làng.
- Năm 1832, Tả quân Lê Văn Duyệt mất. Năm sau (1833), con nuôi Tả quân là Lê Văn Khôi, vì bất mãn đã làm cuộc nổi dậy chiếm thành Phiên An ở Gia Định, rồi chiếm cả Nam Kỳ. Trong cơn binh biến, cha của Nguyễn Đình Chiểu bỏ trốn ra Huế nên bị cách hết chức tước. Xong vì thương con, cha ông lén trở vào Nam, đem con ra gửi cho một người bạn đang làm Thái phó ở Huế để tiếp tục việc học. Nguyễn Đình Chiểu sống ở Huế từ 11 tuổi (1833) đến 18 tuổi (1840) thì trở về Gia Định.
- Năm Quý Mão (1843), ông đỗ Tú tài ở trường thi Gia Định lúc 21 tuổi. Khi ấy có một nhà họ Võ hứa gả con gái cho ông.
-Năm 1847, ông ra Huế học để chờ khoa thi năm Kỷ Dậu (1849). Lần này ông cùng đi với em trai là Nguyễn Đình Tựu (10 tuổi). Trên đường đi ông bị bệnh và bị mù.
Khụng d?u h�ng s? ph?n, ụng v? Gia D?nh d?y h?c, b?c thu?c ch?a b?nh cho dõn v� sỏng tỏc tho van yờu nu?c
Nam 1858, quõn Phỏp n? sỳng v�o D� N?ng. V?p ph?i s? khỏng c? quy?t li?t c?a quõn v� dõn Vi?t, quõn Phỏp v�o Nam dỏnh phỏ th�nh Gia D?nh v�o d?u nam 1859. Sau khi tũa th�nh n�y th?t th? (17 thỏng 2 nam 1859), Nguy?n Dỡnh Chi?u dua gia dỡnh v? s?ng ? Thanh Ba (C?n Giu?c), t?c quờ v? ụng. Vụ cựng dau d?n tru?c th?m c?nh m� quõn Phỏp dó gõy nờn cho d?ng b�o, v� r?t th?t v?ng v? s? hốn y?u, b?t l?c c?a tri?u dỡnh, ụng l�m b�i tho "Ch?y gi?c". Dờm r?m thỏng 11 nam Tõn D?u (16 thỏng 12 nam 1861),nh?ng nghia si m� tru?c dõy v?n l� nụng dõn, vỡ quỏ cam ph?n k? ngo?i xõm, dó qu? c?m t?p kớch d?n Phỏp ? C?n Giu?c, tiờu di?t du?c m?t s? quõn c?a d?i phuong v� viờn tri huy?n ngu?i Vi?t dang l�m c?ng s? cho Phỏp. Kho?ng mu?i lam nghia si b? mỡnh.Nh?ng t?m guong dú dó gõy nờn ni?m xỳc d?ng l?n trong nhõn dõn.
Theo yêu cầu của Tuần phủ Gia Định là Đỗ Quang, Nguyễn Đình Chiểu làm bài "Văn tế nghĩa sĩ Cần Giuộc", để đọc tại buổi truy điệu các nghĩa sĩ đã hy sinh trong trận đánh này.
Sau Hòa ước Nhâm Tuất 1862, ba tỉnh miền Đông Nam Kỳ mất về tay Pháp, theo phong trào "tỵ địa", Nguyễn Đình Chiểu cùng gia đình rời Thanh Ba (Cần Giuộc) về Ba Tri (Bến Tre) vì không thể sống chung với họ. Chia tay với bạn bè thân quen, ông làm bài thơ "Từ biệt cố nhân".
Về Ba Tri, ông tiếp tục dạy học, làm thuốc và đem ngòi bút yêu nước của mình ra phục vụ cuộc đấu tranh anh dũng của đồng bào Nam Kỳ suốt trong hơn 20 năm, dù đã mù lòa.
Năm 1863, em trai út ông là Nguyễn Đình Huân theo Đốc binh chống Pháp, hy sinh ở Cần Giuộc.
Tháng 8 năm 1864, thủ lĩnh cuộc kháng chiến chống Pháp ở Gò Công là Trương Định bị thương rồi tuẫn tiết ở Ao Dinh; xúc động, Nguyễn Đình Chiểu làm bài văn tế và mười hai bài thơ liên hoàn để điếu.
Năm 1867, Kinh lược sứ Phan Thanh Giản và Đốc học Vĩnh Long Nguyễn Thông tổ chức đưa di hài nhà giáo Võ Trường Toản từ làng Hòa Hưng (Gia Định) về táng ở Bảo Thạnh (Ba Tri), Nguyễn Đình Chiểu có đến dự lễ rước. Ngày 4 tháng 8 năm đó (1867), Phan Thanh Giản tuẫn tiết vì không giữ được thành Vĩnh Long, Nguyễn Đình Chiểu có làm hai bài thơ điếu. Có thể ông bắt đầu soạn quyển thơ Ngư tiều vấn đáp nho y diễn ca trong năm này.
Năm 1868, thủ lĩnh kháng Pháp ở Ba Tri là Phan Tòng (còn có tên là Phan Ngọc Tòng) hy sinh, ông làm 10 bài thơ điếu.
Năm 1877, Nguyễn Đình Chiểu dời đến ở làng An Bình Đông (sau đổi là An Đức) cách chợ Ba Tri khoảng hai cây số.
Năm 1883, Tỉnh trưởng Bến Tre là Michel Ponchon đã đến nhà để yêu cầu ông nhuận chính quyển thơ Lục Vân Tiên, đồng thời ngỏ ý trao trả lại ruộng vườn của ông mà họ đã chiếm đoạt. Ông khẳng khái nói: "Đất vua không ai trả thì đất riêng của tôi có sá gì", rồi khước từ mọi hứa hẹn giúp đỡ của chính quyền thực dân. Lại hỏi ý muốn riêng của ông, ông đáp "muốn tế vong hồn nghĩa sĩ Lục tỉnh", và được viên Tỉnh trưởng chấp thuận. Sau đó, ông tổ chức lễ tế tại chợ Ba Tri, và đọc bài "Văn tế nghĩa sĩ trận vong Lục tỉnh".