MÔN: LỊCH SỬ - KHỐI 6
Năm học: 2021-2022
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
Bầy người
Thị tộc
Công xã
Bộ lạc
Di chỉ
Đời sống vật chất
Đời sống tinh thần
Bình đẳng
Tổ chức trò chơi
Hai người đứng quay lưng vào nhau, một người hướng lên bảng, một người nhìn xuống dưới lớp
Người nhìn lên bảng sẽ thấy các từ khóa lần lượt xuất hiện và nêu khái niệm về từ khoá đó để người còn lại đoán được từ đó.
Lưu ý :Trong phần gợi ý không được sử dụng từ khóa.
BÀI 5. CHUYỂN BIẾN TỪ XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ SANG XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP
I. SỰ XUẤT HIỆN CỦA CÔNG CỤ LAO ĐỘNG BẰNG KIM LOẠI
II. SỰ CHUYỂN BIẾN TRONG XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ
Mục tiêu bài học
Phân tích tác động việc sử dụng công cụ kim loại tới đời sống vật chất và đời sống xã hội của người nguyên thuỷ.
Giải thích được vì sao xã hội nguyên thuỷ tan rã
Nêu và giải thích được sự phân hoá không triệt để của xã hội nguyên thuỷ ở phương Đông
Nêu được những nền văn hoá (trên lãnh thổ Việt Nam) thuộc thời đại kim khí
III. XÃ HỘI VIỆT NAM CUỐI THỜI NGUYÊN THUỶ
Người Tây Á và Ai cập đã biết dùng đồng đỏ
Cư dân nhiều nơi biết dùng đông thau
Con người biết chế tạo công cụ bằng sắt
Khoảng
3500 năm TCN
Khoảng
2000 năm TCN
Khoảng cuối thiên niên kỉ II đầu thiên niên kỉ I TCN
I. SỰ XUẤT HIỆN CỦA CÔNG CỤ LAO ĐỘ̂NG BẰNG KIM LOẠI
BÀI 5. CHUYỂN BIẾN TỪ XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ SANG XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP
Thảo luận
N1: Thời điểm con người làm ra công cụ lao động đồng thau và sắt là khi nào?
N2:  Công cụ và vật dụng bằng kim loại có điểm gì khác biệt về chủng loại, hình dáng so với công cụ bằng đá?
N3:  Kim loại được sử dụng vào những mục đích gì trong đời sống của con người cuối thời nguyên thuỷ?
N4: Vai trò của sự xuất hiện công cụ bằng đồng thau và sắt đối với con người là gì?
Khoảng TNK IVTCN người nguyên thuỷ đã phát hiện ra nguyên liệu mới để chế tạo công cụ và vũ khí thay cho đá, đó là kim loại đồng đỏ (về sau là đồng thau). Cuối TKK II đầu TKN I TCN con người đã chế tạo công cụ bằng sắt.
Việc sử dụng công cụ kim loại vào sản xuất khiến ngành nông nghiệp dùng cày, săn thú, chăn nuôi phát triển.
Nghề luyện kim kỹ thuật cao, nghề làm gốm, dệt vải… dần trở thành những ngành sản xuất riêng.
Quá trình chuyên môn hoá trong sản xuất lại có tác dụng thúc đẩy năng suất lao động. Vì thế con người không chỉ đủ ăn mà còn dư thừa.
I. SỰ XUẤT HIỆN CỦA CÔNG CỤ LAO ĐỘ̂NG BẰNG KIM LOẠI
BÀI 5. CHUYỂN BIẾN TỪ XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ SANG XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP
Thảo luận
N1: Thời điểm con người làm ra công cụ lao động đồng thau và sắt là khi nào?
N2:  Công cụ và vật dụng bằng kim loại có điểm gì khác biệt về chủng loại, hình dáng so với công cụ bằng đá?
N3:  Kim loại được sử dụng vào những mục đích gì trong đời sống của con người cuối thời nguyên thuỷ?
N4: Vai trò của sự xuất hiện công cụ bằng đồng thau và sắt đối với con người là gì?
a. Sự phát triển kim loại:
- Đầu thiên niên kỉ II trước Công Nguyên công cụ lao động và vũ khí bằng kim loại ra đời.( kỹ nghệ đúc đồng, đồ sắt ra đời)
b. Mục đích:
+ Làm công cụ lao động.
+ Làm vũ khí.
c.Vai trò của kim loại:
- Con người có thể khai phá đất hoang, làm nhà...
- Đẩy mạnh sản xuất nông nghiệp, chăn nuôi, nghề luyện kim chế tạo công cụ lao động chế tạo vũ khí phát triển.
Nhiệm vụ 2: Trong vai các thành phần trong thời nguyên thuỷ em sẽ làm gì với số của cải dư thừa chung của thị tộc?
Là người chỉ huy dân binh, tôi sẽ chia quần áo và gươm do thị tộc cấp cho các binh sĩ như thế nào?
Là người lo việc tế lễ thần linh cho thị tộc, tôi sẽ làm gì với số lượng đồ cúng quá nhiều?
Là người phân chia thức ăn của thị tộc, tôi sẽ chia thức ăn cho các thành viên như thế nào?
Là người dân bình thường trong thị tộc, tôi muốn số thức ăn, trang phục dư thừa sẽ được phân chia như thế nào?
Nhóm 1
Nhóm 3
Nhóm 4
Nhóm 2
Hãy cho biết việc những người có chức vụ trong thị tộc chiếm của cải dư thừa chung của thị tộc sẽ khiến kinh tế gia đình của họ khác gì so với các thành viên khác?
Sự phân hóa giàu nghèo sẽ tác động như thế nào đến quan hệ bình đẳng và công bằng trước đây?
Việc sử dụng công cụ lao động kim loại khiến cho năng suất lao động và vị trí của người đàn ông trong gia đình thay đổi thế nào?
I. SỰ XUẤT HIỆN CỦA CÔNG CỤ LAO ĐỘ̂NG BẰNG KIM LOẠI
BÀI 5. CHUYỂN BIẾN TỪ XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ SANG XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP
II. SỰCHUYỂN BIẾN TRONG XÃ HỘI NGUYÊ̂N THUỶ
I. SỰ XUẤT HIỆN CỦA CÔNG CỤ LAO ĐỘ̂NG BẰNG KIM LOẠI
BÀI 5. CHUYỂN BIẾN TỪ XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ SANG XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP
II. SỰCHUYỂN BIẾN TRONG XÃ HỘI NGUYÊ̂N THUỶ
Thảo luận
Đọc các thông tin, Quan sát sơ đồ mô phỏng sự chuyển biến xã hội cuối thời nguyên thuỷ thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau:
+ Nguyên nhân nào dẫn đến sự phân hoá xã hội thành “người giàu” và “người nghèo”?
+ Mối quan hệ giữa người với người như thế nào trong xã hội có phân hoá giàu, nghèo?
Công cụ lao động bằng kim loại ra đời
Sản xuất phát triển
Sản phẩm dư thừa
Sản phẩm chung
Người đứng đầu thị tộc
Thành viên thị tộc
Người giàu
Người nghèo
Giai cấp thống trị
Giai cấp
bị
trị
Xã hội có giai cấp ra đời Xã hội nguyên thuỷ tan rã
Tư hữu
Chia đều
II. SỰCHUYỂN BIẾN TRONG XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ
I. SỰ XUẤT HIỆN CỦA CÔNG CỤ LAO ĐỘ̂NG BẰNG KIM LOẠI
BÀI 5. CHUYỂN BIẾN TỪ XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ SANG XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP
II. SỰCHUYỂN BIẾN TRONG XÃ HỘI NGUYÊ̂N THUỶ
Thảo luận
Đọc các thông tin, Quan sát sơ đồ mô phỏng sự chuyển biến xã hội cuối thời nguyên thuỷ thảo luận nhóm trả lời các câu hỏi sau:
+ Nguyên nhân nào dẫn đến sự phân hoá xã hội thành “người giàu” và “người nghèo”?
+ Mối quan hệ giữa người với người như thế nào trong xã hội có phân hoá giàu, nghèo?
- Kim loại xuất hiện sản xuất phát triển sản phẩm dư thừa thuộc về một số người.
- Xuất hiện giàu - nghèo.
- Hình thành xã hội có giai cấp là giai cấp thống trị và giai cấp bị trị.
I. SỰ XUẤT HIỆN CỦA CÔNG CỤ LAO ĐỘ̂NG BẰNG KIM LOẠI
BÀI 5. CHUYỂN BIẾN TỪ XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ SANG XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP
II. SỰCHUYỂN BIẾN TRONG XÃ HỘI NGUYÊ̂N THUỶ
III VIỆT NAM CUỐI THỜI NGUYÊN THUỶ
III VIỆT NAM CUỐI THỜI NGUYÊN THUỶ
Thảo luận nhóm 3 phút:
- Quan sát vào các bức hình sau em hãy cho biết Cuối thời nguyên thuỷ, người Việt cổ đã có những công cụ lao động và những ngành nghề sản xuất nào?
- Với những công cụ và ngành nghề đó thì cuộc sống của cư dân có thay đổi như thế nào?
- Sự tan rã của xã hội nguyên thủy ở Việt Nam xuất hiện các nền văn hóa nào?
III VIỆT NAM CUỐI THỜI NGUYÊN THUỶ
2. Sự phân hoá và tan rã của xã hội nguyên thuỷ ở Việt Nam
Quan sát hình bên kể tên một số công cụ, vũ khí được tìm thấy thuộc văn hóa Gò mun? Sự xuất hiện đồ kim khí trên lãnh thổ Việt Nam cho em biết điều gì?
I. SỰ XUẤT HIỆN CỦA CÔNG CỤ LAO ĐỘ̂NG BẰNG KIM LOẠI
BÀI 5. CHUYỂN BIẾN TỪ XÃ HỘI NGUYÊN THUỶ SANG XÃ HỘI CÓ GIAI CẤP
II. SỰCHUYỂN BIẾN TRONG XÃ HỘI NGUYÊ̂N THUỶ
III VIỆT NAM CUỐI THỜI NGUYÊN THUỶ
- Cách đây hơn 4000 năm, xã hội nguyên thuỷ ở Việt Nam có những chuyển biến quan trọng :
- Các nền văn hóa mới ra đời (phùng nguyên, đồng đậu, gò mun).
+ Biết trồng trọt, chăn nuôi
+ Làm đồ gốm
+ Phát minh ra thuật luyện kim
- Mở rộng địa bàn cư trú chuyển dần xuống vùng đồng bằng.
=> Hình thành các vương quốc cổ đầu tiên ở Bắc Bộ ( Văn Lang- Âu), Trung Bộ Bộ( Cham pa) và Nam Bộ ( Vương Quốc Phù Nam).
Công cụ kim loại xuất hiện
Nghề nông phát triển
Con người định cư lâu dài
Phân hoá giàu nghèo
Xã hội nguyên thuỷ tan rã
III. VIỆT NAM CUỐI THỜI NGUYÊN THUỶ
HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
? Dựa vào những hình vẽ bên trái, em hãy nêu tên và đưa ra những từ khoá về ý nghĩa của những phát minh đó? Trong các phát minh đó phát minh nào quan trọng nhất
Phát minh ra lửa
Chế tác công cụ
Kỉ thuật mài
Trồng trọt
Chăn nuôi
Làm gốm
Dùng trâu bò cày kéo
Chế tác công cụ kim loại
Làm nhà để ở
HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
Em hãy đóng vai là một người nguyên thuỷ phát hiện ra kim loại chế tác được chiếc rìu. Kể lại quá trình đó cho bạn bè cùng nghe
Gợi ý
Làm thế nào mà em phát hiện được các cục đồng? Em phát hiện ra nó trong tình huống nào?
Hãy kể lại quá trình chế tác những cục đồng đó để trở thành một chiếc rìu bằng đồng.
Hãy mô tả sự tiện dụng và sức mạnh của chiếc rìu bằng kim loại so với chiếc rìu đá trước đây.