Tiết 16

SÔNG NÚI NƯỚC NAM
NGỮ VĂN 7

( Lý Thường Kiệt)
2- Tìm hiểu chú thích:
a. Tác giả: Lý Thường Kiệt (?)
- Danh tướng đời vua Lý Nhân Tông. Có công rất lớn trong quá trình dựng nước và giữ nước của dân tộc.
b. Tác phẩm:
- Thể loại: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật.
c. giải nghĩa từ khó: sgk/64
 
I- Khái quát văn bản:
1- Đọc Văn bản: sgk/62.
1- Hai câu đầu:
- Nam quốc: nước Nam.
- sơn hà: núi sông.
- Nam đế: Vua nước Nam-> thể hiện ý thức độc lập, bình đẳng; chứng tỏ rằng nước Nam có vua, có chủ, không lệ thuộc.
- cư: ở, xử lý công việc.
- Tiệt nhiên: rõ ràng, khẳng định không thể khác.
II- Đọc hiểu chi tiết văn bản:
- định phận: phần đất được giới hạn rõ ràng.
- thiên thư: sách trời.
-> Sông núi nước Nam, vua Nam ở giới phận đó đã được định rõ ràng ở sách trời.
=> Nước Nam là của người Nam chân ý này là sự thật hiển nhiên. Tạo hóa tự nhiên vĩnh hằng đã công nhận như vậy.
2- Hai câu cuối:
- Nghịch lỗ: tàn ngược.
- xâm phạm: chiếm giữ bất hợp pháp.
- thủ bại hư: đón lấy, chuốc lấy sự thất bại.
-> lũ giặc tàn ngược trái mệnh trời, sách trời dám đến xâm lược một đất nước có chủ quyền.
- cớ sao: câu hỏi lột trần bản chất trái nghĩa, vô đạo lý của bọn phong kiến phương Bắc đã ỷ mạnh cậy lớn để xâm lược, áp bức ta. Nhưng chúng sự nhận được sự thất bại.
-> Lời cảnh cáo đanh thép, kiên quyết.
=> Bài thơ là bản TNĐL đầu tiên của dân tộc ta. Bài thơ mang màu sắc chính luận sâu sắc. Khẳng định sức mạnh vô địch của quân và dân ta trong cuộc chiến đấu bảo vệ chủ quyền đất nước.
 
* Ghi nhớ: sgk/65