NGỮ VĂN 7
GV: NGUYỄN THỊ THÚY
a/ Những bức tranh trên gợi cho em suy nghĩ gì về hạnh phúc gia đình?
b/ Trong đời sống hàng ngày, em đã bao giờ chứng kiến cuộc chia li giữa các bậc cha mẹ chưa? Theo em, những cuộc chia li như thế thường để lại hậu quả gì? Hãy chia sẻ những suy nghĩ của em với các bạn.
3
Văn bản
CUỘC CHIA TAY CỦA NHỮNG CON BÚP BÊ
(Khánh Hoài)
4
1/Tác giả, tác phẩm:

Khánh Hoài sinh 1937, quê Thái Bình. Nhà văn tiêu biểu cho nền văn hiện đại Việt Nam, sở trường truyện ngắn.

I/ Đọc, tìm hiểu chung:
Văn bản:
- Xuất xứ:
- Phương thức biểu đạt:

Tự sự + miêu tả + biểu cảm
Ngôi kể: Thứ nhất
Tăng tính chân thật

Dễ bộc lộ tình cảm, cảm xúc nhân vật
Sáng tác năm 1992 trong cuộc thi thơ - văn viết về quyền trẻ em do Viện khoa học Giáo dục và Tổ chức cứu trợ trẻ em Rát-đa Bác-nen - Thuỵ Điển tổ chức và đã được trao giải Nhì trong cuộc thi này.
- Thể loại:
Truyện ngắn – kiểu văn bản nhật dụng
Thành và Thủy là hai anh em được sinh ra và lớn lên trong một gia đình khá giả. Hai anh em rất yêu thương nhau nhưng bố mẹ ly hôn, hai anh em phải chia tay nhau. Thành ở lại với bố. Thủy theo mẹ về quê sống cùng bà ngoại ở xa và không được tiếp tục đi học nữa. Hai anh em rất buồn. Cuộc chia tay diễn ra trong nước mắt cùng những con búp bê.Thủy đã không chia hai con búp bê và quyết định để lại cho anh. Thành đã khóc và hứa với em sẽ không bao giờ để hai con búp bê cách xa nhau.
* Tóm tắt văn bản:
Phần 1: Từ đầu ... “hiếu thảo như vậy”: Cuộc chia búp bê (đồ chơi ra theo lời mẹ).
Phần 2: Tiếp ... “trùm lên cảnh vật”: Thủy chia tay lớp học.
Phần 3: Còn lại: Hai anh em chia tay nhau.
Bố cục
Văn bản này được chia thành mấy phần?
- Bố cục: 3 phần
II/ ĐỌC, TÌM HIỂU VB:
1. Tình cảm tốt đẹp của 2 anh em:
Đọc “Từ đầu -> hiếu thảo như vậy”.
1/ Vì sao hai anh em phải chia búp bê?
2/ Búp bê có ý nghĩa như thế nào trong cuộc sống của hai anh em?


* Trước khi chia tay:
- Thành giúp em học, hàng ngày đưa đón em đến trường
- Thủy mang kim ra tận sân bóng vá áo cho anh


* Khi chia tay:
- Thành nhường hết đồ chơi cho em
- Thủy kg muốn nhận hết, sợ anh ngủ kg ai canh
� Cả 2 đều muốn nhường nhịn, chia sẻ cho nhau. Tình cảm anh em thật thắm thiết.


? Tâm trạng của hai anh em như thế nào khi nghe mẹ ra lệnh phải chia đồ chơi?
+ Thuỷ: run lên bần bật, cặp mắt tuyệt vọng, hai bờ mi song mộng nước vì khóc nhiều; như người mất hồn; loạng choạng bám vào anh.
+ Thành: cắn chặt môi để khỏi bật lên tiếng khóc, nhưng nước mắt cứ tuôn ra.
* Hình ảnh Thành – Thủy khi chia búp bê:
+ Thuỷ run lên bần bật, kinh hoàng, mắt tuyệt vọng, buồn thăm thẳm, mi sưng mọng, khóc nức nở, tức tưởi.
+ Thành: cắn chặt môi, nước mắt tuôn ướt gối.
-> Động từ, tính từ, từ láy
=> Tâm trạng buồn khổ, đau xót, tuyệt vọng (bất lực) trước bi kịch gia đình.
- Hai anh em đều muốn nhường nhịn hết cho nhau.
- Thuỷ không muốn hai con búp bê xa nhau, thương anh không có ai gác đêm cho ngủ.
→Mâu thuẫn giữa lời nói và hành động.
- Đặt Em Nhỏ cạnh Vệ Sĩ để chúng không bao giờ xa nhau.
=> Sự gắn bó bền chặt, không thể rời xa của hai anh em.
2. Cuộc chia tay đau đớn và cảm động:
D?c: "Hay anh d?n em d?n tru?ng m?t l�t -> tr�m l�n c?nh v?t".
Vì sao Thu? l?i khĩc khi d?n tru?ng g?p cơ gi�o v� c�c b?n?
-> Ph?i xa th?y cơ, xa b?n b� v� khơng du?c di h?c n?a.
? Cơ gi�o v� c�c b?n d� t? th�i d? ntn khi nghe tin 2 anh em ph?i xa nhau v� tin Thu? khơng du?c di h?c n?a ? - (Tìm c�c chi ti?t th? hi?n tình c?m c?a cơ gi�o v� c�c b?n d�nh cho Thu??).

2. Cuộc chia tay đau đớn và cảm động:
- Cha mẹ li hôn nên anh em Thành phải xa nhau
- Cả 2 anh em đều buồn khổ khi phải chia tay, phải chia đồ chơi của nhau.
- Ai cũng thương cảm với hoàn cảnh của anh em T . Buồn đau & cảm động nhất là khi nghe tin Thủy kg được đi học nữa mà phải đi mua bán ở chợ .




3. Nghệ thuật kể chuyện:

- Cảnh vật & cuộc sống như đối lập với tâm trạng của Thành
Nt miêu tả tâm lí nv: tăng thêm nỗi buồn, thất vọng, bơ vơ
- Lời kể chân thành, giản dị, có sức truyền cảm.

- Thuỷ: như người mất hồn, mặt tái xanh, như tàu lá, khóc nức nở, đặt con Em Nhỏ gần con Vệ Sĩ và dặn dò anh.
- Thành: mếu máo, đứng chôn chân nhìn theo bóng em.
? Em có cảm nhận và suy nghĩ gì về tình cảm hai anh em trong cuộc chia tay này?
-> Nghệ thuật miêu tả tâm lý nhân vật.
=>Thể hiện thật cảm động tình cảm trong sáng cao đẹp, tấm lòng nhân hậu, vị tha của hai em. Tình cảm anh em sâu nặng, gắn bó, quan tâm, chăm sóc, chia sẻ, nhường nhịn, yêu thương nhau.
III. TỔNG KẾT: (Ghi nhớ/sgk).

1/ Nghệ thuật:
- Xây dựng tình huống tâm lí.
- Lựa chọn ngôi thứ nhất để kể: “tôi” kể lại câu chuyện của mình nên những day dứt, nhớ thương được thể hiện một cách chân thực.
- Khắc họa hình tượng nhân vật trẻ nhỏ, qua đó gợi suy nghĩ về sự lựa chọn, ứng xử của những người làm cha, làm mẹ.
- Lời kể tự nhiên theo trình tự sự việc.
2/ Ý nghĩa văn bản:
Là câu chuyện của những đứa con nhưng lại gợi cho những người làm cha, mẹ phải suy nghĩ. Trẻ em cần được sống trong mái ấm gia đình. Mỗi người cần phải biết giữ gìn gia đình hạnh phúc.
18
Câu 1: Nhân vật chính trong truyện ngăn “Cuộc chia tay của những con búp bê” là ai?
A- Người mẹ
B- Cô giáo
C- Hai anh em
D- Những con búp bê
IV. LUYỆN TẬP:
19
Câu 2: Truyện được nhân vật nào kể lại?
A- Người anh
B- Người em
C-Người mẹ
D- Người kể chuyện vắng mặt
20
Câu 3: Tại sao truyện lại có tên là Cuộc chia tay của những con búp bê? Tên truyện có liên quan đến ý nghĩa của truyện không? Những con búp bê có chia tay không? Chúng gợi cho em suy nghĩ gì?
Gợi ý: Tên truyện là cách nói ẩn dụ về nỗi đau của sự chia ly, lấy búp bê là đồ chơi của tuổi thơ  Sự ngộ nghĩnh, vô tư để nói đến hai đứa trẻ vô tội là người gánh hậu quả. Tên truyện có liên quan đến ý nghĩa của truyện. Nội dung chính là cuộc chia tay của những đứa trẻ hồn nhiên, nên tác giả mượn hình ảnh những con búp bê để thể hiện lại câu chuyện.
- Thành Thủy đã không để cho hai con búp bê chia tay như nói lên nguyện vọng, mong ước của các em về một mái ấm gia đình.
- Sưu tầm các văn bản (thơ ca, truyện) viết về tình cảm gia đình, quyền trẻ em.
DẶN DÒ:
- Viết một đoạn văn ngắn (7-10 câu) nêu suy nghĩ của em sau khi học xong văn bản và gởi gắm tình cảm với những người thân trong gia đình.
- Soạn bài: Ca dao, dân ca những câu hát về tình cảm gia đình,...
Tạm biệt các em.
Chúc các em thật nhiều sức khỏe để học tốt nhé!