Bánh trôi nước
- Hồ.Xuân.Hương -
Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
mà em vẫn giữ tấm lòng son.
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
- Quê quán: Quỳnh Lưu – Nghệ An.
- Là nữ thi sĩ tài hoa và độc đáo.
- Được mệnh danh là “Bà chúa thơ Nôm”.
- Bà để lại khoảng 50 bài thơ Nôm và 1 tập thơ chữ Hán là: Lưu Hương Kí
Hồ Xuân Hương
2. Văn bản:
- Thể thơ: Thất ngôn tứ tuyệt
- Phương thức biểu đạt: Biểu cảm + Miêu tả
Ý nghĩa của Văn bản
Tả bánh trôi nước
Nói về thân phận, phẩm chất của người phụ nữ trong xã hội xưa.
II. Tìm hiểu chi tiết
=>Bánh trôi nước vừa đẹp về hình thức vừa ngon đậm đà, hấp dẫn.
Hình ảnh bánh trôi nước:
Màu trắng
Hình tròn
Nhân vang; đỏ son
Sống: chìm
Chết: nổi
Câu hỏi: Trong tác phẩm, tác giả có phải chỉ nói về cái bánh trôi nước hay là còn muốn nói đến một hình ảnh khác?
???
=> Người phụ nữ mang vẻ đẹp hoàn hảo về hình thể lẫn tâm hồn nhưng cuộc đời lại chịu nhiều bất hạnh
“Vừa trắng lại vừa tròn ”
-> Vẻ đẹp tròn, đầy đặn.
“Bảy nổi ba chìm”
-> Lận đạn, vấp vênh, vất vả nhưng phẩm chất son sắc,thủy chung.
Sự khác nhau giữa phụ nữ trong xã hỗi phong kiến và phụ nữ trong xã hội hiện đại
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Ẩn dụ, đảo thành ngữ, nghệ thuật đối, điệp từ, quan hệ từ.
- Kết cấu chặt chẽ, độc đáo.
- Ngôn ngữ bình dị, dễ hiểu.
- Trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp của người phụ nữ; cảm thông với số phận chìm nổi, bị lệ thuộc của họ.
- Lên án chế độ phong kiến.
2. Ý nghĩa văn bản:
1. Thân em như hạt mưa sa
Hạt vào đài các hạt ra ruộng cày.
2. Thân em như tấm lụa đào
Phất phơ giữa chợ biết vào tay ai?
3. Thân em như giếng giữa đàng
Người thanh rửa mặt, người phàm rửa chân.
4. Thân em như quế giữa rừng
Thơm tho ai biết ngát lừng ai hay.

11
Những câu ca dao bắt đầu bằng cụm từ “Thân em”