KIÊM TRA BÀI CŨ
Trình bày cấu tạo và chức năng của tủy sống?
- Mỗi dây thần kinh tuỷ gồm:
+ Các bó sợi thần kinh cảm giác nối với tuỷ sống qua rễ sau (rễ cảm giác)
+ Các bó sợi thần kinh vận động nối với tuỷ sống qua rễ trước (rễ vận động)
- Từ tuỷ sống phát đi 31 đôi dây thần kinh tuỷ.
- Các rễ tủy đi ra khỏi lỗ gian đốt nhập lại thành dây thần kinh tủy.
1. Cấu tạo dây thần kinh tủy:
Dẫn truyền các xung thần kinh cảm giác từ thụ quan về trung ương và dẫn truyền xung thần kinh vận động từ trung ương thần kinh đến cơ quan đáp ứng.
2. Chức năng của dây thần kinh tủy:
BÀI 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN, ĐẠI NÃO
I. V? trí v� c�c th�nh ph?n c?a n�o b?:
Hãy nghiên cứu hình 46.1 hoàn thành bài tập điền từ trang 144 SGK.
Trụ não tiếp liền với tủy sống ở phía dưới. Nằm giữa trụ não và đại não là (1): ………………………………… Trụ não gồm(2) ………………….... ,(3) ………………… và (4)ø ……………………… não giữa gồm(5) ………………………… ở mặt trước và (6)…………………………… ở mặt sau.
Phía sau trụ não là (7) …………………………
Não trung gian
Hành não
Cầu não
Não giữa
Cuống não
Cũ não sinh tư
Tiểu não
Não bộ gồm có những phần nào?
Bơ n�o k? t? du?i l�n g?m: Tr? n�o, n�o trung gian, d?i n�o, ti?u n�o n?m phía sau tr? n�o.
I. V? trí v� c�c th�nh ph?n c?a n�o b?:
II. CẤU TẠO VÀ CHỨC NĂNG CỦA TRỤ NÃO:
BÀI 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN, ĐẠI NÃO
+ Cho biết vị trí của trụ não?
- Trụ não tiếp liền với tủy sống
+ Trụ não gồm các phần nào?
- Hành não, cầu não và não giữa.
+ Trụ não có cấu tạo như thể nào?
- Chất trắng ở ngoài
Chất xám ở trong

+ Chức năng của trụ não là gì?
Chất xám: Điều khiển, điều hòa hoạt động của các nội quan
- Chất trắng: Dẫn truyền đường lên (cảm giác) và đường xuống (vận động)
- Trụ não gồm hành não, cầu não và não giữa.
- Chất trắng bên ngoài, chất xám bên trong (nhân xám), phát ra 12 đôi dây thần kinh não, có 3 loại: Vận động, cảm giác, dây pha.
Chức năng:
+ Chất trắng: Dẫn truyền
+ Chất xám: Điều khiển, điều hòa hoạt động nội quan
I. Vị trí và các thành phần của não bộ
II. Cấu tạo, chức năng của trụ não
BÀI 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN, ĐẠI NÃO
III. NÃO TRUNG GIAN:
Nghiên cứu thông tin SGK cho biết vị trí não trung gian?
Nằm giữa trụ não và đại não
Cấu tạo não trung gian?
Trả lời: Đồi thị và vùng dưới đồi.
Chức năng của não trung gian?
Đồi thi là trạm chuyển tiếp các đường dẫn truyền từ dưới lên não và các nhân xám ở vùng dưới đồi điều khiển quá trình TĐC, điều hòa thân nhiệt.
- Não trung gian nằm giữa trụ não và đại não. Gồm đồi thị và vùng dưới đồi.
- Đồi thi là trạm chuyển tiếp các đường dẫn truyền từ dưới lên não và các nhân xám ở vùng dưới đồi điều khiển quá trình TĐC, điều hòa thân nhiệt.
I. Vị trí và các thành phần của não bộ
II. Cấu tạo, chức năng của trụ não
III. Não trung gian:
BÀI 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN, ĐẠI NÃO
IV. TIỂU NÃO:
Hãy quan sát hình 46.1 và 46.3.
+ Cho biết vị trí của tiểu não?
+ Tiểu não cấu tạo như thế nào?
Để hiểu rõ chức năng của tiểu não, có thể tiến hành các thí nghiệm sau:
- Phá hủy tiểu não chim bồ câu, con vật đi lảo đảo, mất thăng bằng.
- Phá hủy một bên tiểu não ếch cũng làm ếch nhảy, bơi lệch về phía bị hủy tiểu não.
Qua các thí nghiệm trên có thể rút ra kết luận gì về chức năng của tiểu não?
IV. Tiểu não
Nghiên cứu thông tin hình 46.1 và hình 46.3 nêu vị trí và cấu tạo của tiểu não?
Qua 2 TN có thể rút ra kết luận gì về chức năng của tiểu não?
Tiểu não nằm sau trụ não dưới đại não.
Chất xám: Ở ngoài làm thành vỏ tiểu não.
Chất trắng: Ở trong là các đường dẫn truyền
Điều hòa, phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cho cơ thể.
Tiểu não nằm sau trụ não dưới đại não.
Chất xám: Ở ngoài làm thành vỏ tiểu não.
Chất trắng: Ở trong là các đường dẫn truyền
Chức năng: Điều hòa, phối hợp các cử động phức tạp và giữ thăng bằng cho cơ thể.
I. Vị trí và các thành phần của não bộ
II. Cấu tạo, chức năng của trụ não
III. Não trung gian:
IV. Tiểu não
BÀI 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN, ĐẠI NÃO
Bài 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIANG, ĐẠI NÃO
V. Cấu tạo của đại não
Bài 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIANG, ĐẠI NÃO
v. Cấu tạo của đại não
H47-1. Hình não bộ nhìn từ trên xuống
Rãnh liên bán cầu
Bán cầu
não trái
- Rãnh liên bán cầu chia đại não thành hai nửa (bán cầu não trái và bán cầu não phải)
Đại não là phần não phát triển nhất ở người.
Bán cầu
não phải
1. Cấu tạo:
a. Cấo tạo ngoài:
Bề mặt của đại não có nhiều nếp gấp, đó là các……...và…………làm tăng diện tích bề mặt vỏ não (nơi chứa thân của các nơron) lên tới 2300-2500cm2. Hơn 2/3 vỏ não nằm trong các khe và rãnh. Vỏ não chỉ dày khoảng 2-3mm, gồm 6 lớp, chủ yếu là các tế bào hình tháp. Các rãnh chia mỗi nöa đại não ra làm các thùy. Rãnh đỉnh ngăn cách thùy……………..và thùy……………….; Rãnh thái dương ngăn cách thùy trán với …………………..Trong các thùy, các khe đã tạo thành các hồi hay khúc cuộn não.
Thùy đỉnh
khe
rãnh
trán
thùy thái dương
đỉnh
Bán cầu não trái


Bài 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIANG, ĐẠI NÃO


- Bề mặt đại não có nhiều nếp gấp đó là các rãnh và khe -> làm cho diện tích bề mặt của vỏ não tăng lên, mặc khác chia vỏ não thành các thùy (Thùy trán, thùy đỉnh, thùy chẩm, thùy thái dương) và các hồi não.
v. Cấu tạo của đại não
1. Cấu tạo:
a. Cấo tạo ngoài:

Bài 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIANG, ĐẠI NÃO

a. Cấo tạo ngoài:
- Bề mặt của đại não được phủ bởi một lớp chất xám làm thành vỏ não. Bề mặt của đại não có nhiều nếp gấp đó là…………….và ……………. làm tăng diện tích bề mặt vỏ não (nơi chứa thân các nơron) lên tới 2300 - 2500 cm2 . Hơn 2/3 bề mặt của não nằm trong các khe và rãnh. Vỏ não chỉ dày 2 – 3mm, gồm 6 lớp, chủ yếu là các tế bào hình tháp.
Các rãnh chia mỗi nửa đại não thành các thùy. Rãnh đỉnh ngăn cách thùy …………….và thùy …………….; rãnh thái dương ngăn cách thùy trán và thùy đỉnh với thùy……………......Trong các thùy, các khe đã tạo thành các hồi hay khúc cuộn não.
Dưới vỏ não là ……………., trong đó chứa các nhân nền (nhân dưới vỏ).
khe
rãnh
trán
đỉnh
thái dương
chất trắng
Chất xám
Chất trắng
Các nhân nền
b. Cấo tạo trong:
Hình 47-3
1. Cấu tạo:
? Cấu tạo trong của đại não như thế nào?
Chất xám bao ngoài tạo thành lớp vỏ não, chất trắng bên trong.
v. Cấu tạo của đại não

Bài 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIANG, ĐẠI NÃO
- Chất xám nằm ngoài tạo thành vỏ não dày 2-3mm, gồm 6 lớp tế bào.
- Chất trắng nằm dưới vỏ não.Trong chất trắng còn có các nhân nền.
I. Cấu tạo của đại não
1. Cấu tạo:
a. Cấu tạo ngoài:
b. Cấu tạo trong:
trong
ngoài
trong
ngoài
Trung khu PXKĐK
Dẫn truyền
Trung khu PXCĐK
Dẫn truyền
Bài 46,47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIANG, ĐẠI NÃO
v. Cấu tạo của đại não
1. Cấu tạo:
2. Chức năng:
Một con chó có vỏ não bình thường
Một con chó bị cắt bỏ vỏ não
- Con vật nhận biết được sự vật xung quanh.
- Con vật không nhận biết được sự vật xung quanh.
- Con vật phân biệt được quen, lạ.
- Khi đói biết tìm thức ăn…..
- Học được một số điều đơn giản mà chủ dạy  Hình thành được các phản xạ có điều kiện.
- Con vật không phân biệt được quen, lạ.
- Dù đói cũng không biết tìm thức ăn…..
- Mất tất cả các phản xạ có điều kiện đã được thành lập  Nó không còn nhớ gì.
Vỏ não (chất xám) có chức năng gì?
Vỏ não (chất xám): là trung tâm của các phản xạ có điều kiện
Bài 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIANG, ĐẠI NÃO
- Chất trắng là các đường dẫn truyền nối các vùng của võ não, nối vỏ não với phần dưới của não với tủy sống. Hầu hết các đường này đều bắt chéo.
Chất xám
Đường dẫn truyền xuống
Nơi bắt chéo của đường dẫn truyền xuống
Chất trắng
Hình 47-3
- Chất trắng có chức năng gì?
Đường liên bán cầu
Các nhân nền
V. Cấu tạo của đại não
1. Cấu tạo:
2. Chức năng:
Một người bị tổn thương bán cầu não trái sẽ để lại hậu quả gì?
Nửa thân bện phải bị tê liệt

Bài 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIANG, ĐẠI NÃO
I. Cấu tạo của đại não
1. Cấu tạo:
2. Chức năng:
- Chất xám : là trung tâm của các phản xạ có điều kiện.
- Chất trắng: là các đường dẫn truyền nối các vùng vỏ não với nhau và nối vỏ não với các phần dưới của hệ thần kinh.

Bài 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIANG, ĐẠI NÃO
I. Cấu tạo của đại não
II. Sự phân vùng chức năng của đại não

Bài 46, 47: TRỤ NÃO, TIỂU NÃO, NÃO TRUNG GIAN, ĐẠI NÃO
I. Cấu tạo của đại não
II. Sự phân vùng chức năng của đại não
Các vùng chức năng ở vỏ não:
+ Vùng vận động
+ Vùng cảm giác
+ Vùng thị giác
+ Vùng thính giác
+ Vùng vị giác
Đặc biệt là vùng vận động ngôn ngữ, vùng hiểu tiếng nói và vùng hiểu chữ viết (chỉ có ở người ở động vật không có)
Khối lượng não/ khối lượng cơ thể người (1/46)
Khối lượng não/ khối lượng cơ thể thú (1/100)
Lớn hơn
Nhỏ hơn
Nhiều hơn
ít hơn
Có
Không
CỦNG CỐ
Em hãy xác định các phần
của não bộ ở hình bên ?
Câu 1: Cấu trúc không phải là thành phần của não bộ là ?
Não giữa
b. Não trung gian
c. Trụ não
d. Tủy sống
Câu 2: Hoạt động không phải do trụ não điều khiển là ?
Hô hấp
b. Ếch co chân khi bị kích thích
c. Tuần hoàn
d. Tiết dịch tiêu hóa
Câu 3: Củ não sinh tư là bộ phận của ?
Hành não
b. Cầu não
c. Não giữa
d. Cả a,b,c
Chất xám (ngoài) làm thành vỏ não
Chất trắng (trong) làm thành các đường thần kinh.
Chất xám:Trung khu của PXCĐK
Chất trắng: Dẫn truyền
Rãnh liên bán cầu chia đại não thành hai nửa(BCN trái và BCN phải)
Mỗi bán cầu có 3 rãnh chia đại não thành 4 thùy…
Các rãnh và khe làm tăng diện tích bề mặt vỏ não.
Kiểm tra đánh giá
Các vùng chức năng của đại não:…
Vùng vận động
Vùng thính giác
Vùng hiểu tiếng nói
Vùng cảm giác
Vùng thị giác
Vùng hiểu chữ viết
Vùng vận động ngôn ngữ
Vùng vị giác
8
1
2
3
4
5
6
7
8
Đọc mục " Em có biết"
Hầu hết các đường thần kinh cảm giác từ dưới đi lên hoặc các đường vận động từ trên đi xuống khi qua trụ não đều bắt chéo sang phía đối diện. Do đó, nếu 1 bán cầu não bị tổn thương sẽ làm tê liệt nữa bên thân đối diện.
 Hành động khi tham gia giao thông mà không đội mũ bảo hiểm là đúng hay sai?
Sau khi bị tai biến mạch máu não
Người bổng nhiên mất trí nhớ
Sau khi bị chấn thương sọ não
Ng­ười thanh niên bị liệt
Sau khi bị viêm màng não
Chân kh«ng cö ®éng ®ược, nãi ngäng...
? Chõ?p ha`nh luõ?t giao thụng, tham gia giao thụng pha?i dụ?i mu ba?o hiờ?m.
 Tiêm vacxin phòng chống bệnh viêm màng não.
 Tránh đùa giỡn gây thương tích ảnh hưởng đến não.
Hướng dẫn về nhà:

Học bài.
Đọc mục em có biết?
Chuẩn bị trước bài 48: Hệ thần kinh sinh dưỡng