Tiết 20
THỰC HÀNH TIẾNG VIỆT
I.Củng cố kiến thức đã học
1. Nghĩa của từ :
1.Thế nào là nghĩa của từ?
Nghĩa của từ là nội dung ( sự vật, hoạt động, tính chất, quan hệ) mà từ biểu thi.
2.So sánh
2.Thế nào là so sánh?
So sánh là đối chiếu sự vật, sự việc này với sự vật, sự việc khác có nét tương đồng để làm tăng sức gợi hình, gợi cảm cho sự diễn đạt.
Thế nào là nhân hóa?
3.Nhân hóa
Nhân hóa là biện pháp tu từ gán thuộc tính của người cho những sự vật không phải là người nhằm tăng tính hình tượng, tính biểu cảm của sự diễn đạt.
4.Điệp ngữ:
4.Thế nào là điệp ngữ ?
Điệp ngữ là biện pháp tu từ lặp lại một từ ngữ (đôi khi cả một câu) để làm nổi bật ý muốn nhấn mạnh.
.......................................................................
II.Thực hành
Bài tập 1 SGK trang 43
Đọc câu hỏi a,b..sgk
Bài tập 2 SGK trang 44
- Những từ trong và ngoài văn bản có thể đảo trật tự các thành tố để có từ khác đồng nghĩa:
- Những từ trong văn bản: màu sắc, khao khát, thơ ngây, bế bồng, mênh mông,…
- Những từ ngoài văn bản: quần áo, thầy cô,…
a Nghĩa của từ nhô
Nhô là động từ để chỉ hành động của một sự vật vượt lên phía trên hoặc đưa ra phía trước so với nhưng cái xung quanh.
b. Không thể thay thế từ nhô bằng từ lên vì lên chỉ là một nét nghĩa có trong từ nhô.
Bài tập 3,4,sgk trang 44: Tìm hiểu biện pháp tu từ
BT3:Tìm trong đoạn thơ sau.Câu thơ nào sử dụng phép tu từ so sánh?
...................................
Màu xanh bắt đầu cỏ
Màu xanh bắt đầu cây
Cây cao bằng gang tay
Lá cỏ bằng sợi tóc
Cái hoa bằng cái cúc
Màu đỏ làm ra hoa
Chim bấy giờ sinh ra
Cho trẻ con tiếng hót
Tiếng hót trong bằng nước
Tiếng hót cao bằng mây
Đáp án:
Tiếng hót trong bằng nước
Tiếng hót cao bằng mây
Cái hoa bằng cái cúc
..........................................
Tiếng hót trong bằng nước
Tiếng hót cao bằng mây
=> Sử dụng biện pháp tu từ nhân hóa.
BT4:câu Thơ Những làn gió thơ ngây, được sử dụng theo biện pháp tu từ nào?Nêu công dụng ?
- Biện pháp tu từ: nhân hóa;
- Tác dụng:Thơ ngây – một tính từ thường dùng để nói về đặc điểm của con người, đặc biệt là trẻ em để nói về gió, khiến làn gió mang vẻ đáng yêu, hồn nhiên như trẻ thơ.
BT4.Tìm hiểu biện pháp tu từ Điệp ngữ trong đoạn thơ sau:
..................................
Mẹ mang về tiếng hát
Từ cái bống cái bang
Từ cái hoa rất thơm
Từ cánh cò rất trắng
Từ vị rừng cay đắng
Từ vết lắm chưa khô
Từ đầu nguồn cơn mưa
Từ bãi sông cát vắng...
* Gợi ý :từ nào được lặp đi, lặp lại nhiều lần?lặp lại như vậy để lamg gì?
t
Trả Lời:
- Lặp lại từ: Cái, từ, rất
- Tác dụng:
+ Rất:Nhấn mạnh mức độ, tính chất của các sự vật có trong lời ru của mẹ ở mức độ cao.
+ Từ, cái : liệt kê lần lượt những hình ảnh phong phú trong lời ru của mẹ là những hình ảnh nổi bật trong kho tàng văn hóa dân tộc.
III.Củng cố

Viết đoạn văn (5 – 7 câu) có sử dụng các biện pháp tu từ so sánh, nhân hóa, điệp ngữ đã học nêu suy nghĩ của em về vai trò của trẻ em đối với xã hội. Chỉ ra những biện pháp tu từ đó.