Chào mừng các em học sinh
D?N V?I
Môn: Ngữ Văn 8
NHIỆT LIỆT CHÀO MỪNG CÁC THẦY, CÔ GIÁO VỀ DỰ GIỜ
LỚP 7B
MÔN : Ngữ Văn


Năm học 2021 - 2022
Giáo viên giảng dạy: Nguyễn Minh Thắng

Hổ mang bò lên núi.

Từ đồng âm
1. Thế nào là từ đồng âm?
a. Ví dụ :
“Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.”

( Hồ Chí Minh, Cảnh khuya)


- Mua được con chim, bạn tôi nhốt ngay nó vào lồng .


Con ngựa đang đứng bỗng lồng lên.

(1)
(2)
(3)
1. Thế nào là từ đồng âm ?
a. Ví dụ :
“Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.”

Mua được con chim, bạn tôi nhốt ngay nó vào lồng.
Con ngựa đang đứng bỗng lồng lên.

Từ đồng âm:
b. Nhận xét :
- Âm thanh của ba từ lồng: giống nhau.
(1)
(2)
(3)
? Hãy xác định từ loại và nghĩa của mỗi từ lồng trong các câu văn trên?
THẢO LUẬN THEO CẶP ĐÔI :
? Hãy xác định từ loại và giải thích nghĩa của mỗi từ lồng trong ba câu trên vào bảng sau?
THẢO LUẬN THEO CẶP ĐÔI :
? Hãy xác định từ loại và giải thích nghĩa của mỗi từ lồng trong ba câu trên vào bảng sau?
Đáp án
Chỉ trạng thái các sự vật trăng và hoa đan cài, hòa quyện vào nhau.
Là tên gọi một vật dụng dùng để nhốt con vật chim.
Chỉ động tác nhảy dựng lên của con ngựa.
Động từ
Danh từ
Động từ
- Lồng (3): Chỉ động tác nhảy dựng lên của con ngựa.
- Lồng (2): Là tên gọi một vật dụng dùng để nhốt con chim .
THẢO LUẬN THEO CẶP ĐÔI :
? Hãy xác định từ loại và giải thích nghĩa của mỗi từ lồng trong ba câu trên vào bảng sau?
Đáp án
Chỉ trạng thái các sự vật trăng và hoa đan cài, hòa quyện vào nhau.
Là tên gọi một vật dụng dùng để nhốt con vật chim.
Chỉ động tác nhảy dựng lên của con ngựa.
Động từ
Danh từ
Động từ
1. Thế nào là từ đồng âm ?
a. Ví dụ :
“Trăng lồng cổ thụ bóng lồng hoa.”

Mua được con chim, bạn tôi nhốt ngay nó vào lồng.
Con ngựa đang đứng bỗng lồng lên.

Từ đồng âm:
b. Nhận xét :
- Âm thanh của ba từ lồng: giống nhau.
(1)
(2)
(3)
- Nghĩa của các từ lồng trong ba câu trên không liên quan gì đến nhau.
Từ đồng âm:
a.Ví dụ:
b. Nhận xét:

lồng
Giống nhau
Khác nhau
1.Thế nào là từ đồng âm?
về âm thanh
không liên quan gì về nghĩa
c. Ghi nhớ :
lồng 1,2,3
Là những từ giống nhau về âm thanh nhưng nghĩa khác xa nhau, không liên quan gì về nghĩa.
Từ đồng âm
Từ đồng âm:
a) Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh.
(Tố Hữu - “Lượm ”)
b) Cái bàn này chân bị gãy rồi.

? Từ chân trong hai câu trên có phải là từ đồng âm không ?
Từ đồng âm.
2. Phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa.
a. Ví dụ:
a) Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh.
b) Cái bàn này chân bị gãy rồi.

b. Nhận xét:
a. Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh.

b. Cái bàn này chân bị gãy rồi.
- châna: Bộ phận dưới cùng của cơ thể con người, dùng để đi, đứng.
- chânb: Bộ phận dưới cùng của cái bàn, có tác dụng đỡ cho các bộ phận khác ở phía trên nó.
Từ đồng âm.
? Hãy giải thích nghĩa của từ chân trong hai câu trên ?
2. Phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa
? Nghĩa của từ chân trong hai câu trên có liên quan gì đến nhau hay không ?
a. Ví dụ:
Từ đồng âm.
2. Phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa.
a. Ví dụ:
a) Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh.
b) Cái bàn này chân bị gãy rồi.

b. Nhận xét:
-> Từ chân trong hai câu trên không phải là từ đồng âm mà là từ nhiều nghĩa .
THẢO LUẬN NHÓM THEO KĨ THUẬT KHĂN TRẢI BÀN

? Hãy chỉ ra điểm giống nhau, điểm khác nhau giữa từ đồng âm và từ nhiều nghĩa ?
Điểm giống nhau, điểm khác nhau giữa từ đồng âm – từ nhiều nghĩa:
1. Giống nhau: về âm thanh.
2. Khác nhau:
- Từ đồng âm: giữa các từ không liên quan gì về nghĩa.
- Từ nhiều nghĩa: các từ có mối liên hệ về nghĩa (nghĩa gốc – nghĩa chuyển).
Đáp án:
Từ đồng âm.
2. Phân biệt từ đồng âm và từ nhiều nghĩa.
a. Ví dụ:
a) Chú bé loắt choắt
Cái xắc xinh xinh
Cái chân thoăn thoắt
Cái đầu nghênh nghênh.
b) Cái bàn này chân bị gãy rồi.

b. Nhận xét:
-> Từ chân trong hai câu trên không phải là từ đồng âm mà là từ nhiều nghĩa .
c. Lưu ý:
-> Cần căn cứ vào nghĩa của từ để phân biệt từ đồng âm với từ nhiều nghĩa.

Ví dụ :
* Ví dụ 1:
“Trăng lồng (1) cổ thụ bóng lồng hoa.”
Mua được con chim, bạn tôi nhốt ngay nó vào lồng (2) .
Con ngựa đang đứng bỗng
lồng (3) lên.

- lồng 2: Là tên gọi một vật dụng dùng để nhốt con vật .
- lồng 1: Chỉ trạng thái các sự vật đan cài, hòa quyện vào nhau của các sự vật.
- lồng 3: Chỉ động tác nhảy dựng lên của con vật.
Từ đồng âm
1. Sử dụng từ đồng âm:
-> Căn cứ vào nội dung cụ thể của câu văn, phân biệt được các nghĩa của từ lồng.
? Căn cứ vào đâu em phân biệt được các nghĩa của từ lồng trong ba câu trên ?
Từ đồng âm:

“Hổ mang bò lên núi. ”
3. Sử dụng từ đồng âm:
1. Con hổ đang mang con bò lên núi.
2. Con rắn hổ mang đang bò lên núi.
* Ví dụ 2 :
b. Ghi nhớ: Trong giao tiếp cần chú ý đến ngữ cảnh để tránh hiểu sai nghĩa của từ hoặc dùng từ với nghĩa nước đôi do hiện tượng từ đồng âm.
-> Câu trên tạo ra cách hiểu nước đôi do hiện tượng từ đồng âm.
? Để tránh những hiểu lầm do hiện tượng từ đồng âm gây ra, cần chú ý điều gì khi giao tiếp ?
Từ đồng âm.
4. Tác dụng của từ đồng âm :
“ Bà già đi chợ Cầu Đông

Bói xem một quẻ lấy chồng lợi chăng

Thầy bói xem quẻ nói rằng:

Lợi thì có lợi nhưng răng chẳng còn.”
b. Nhận xét :
- Tác dụng: Ông thầy bói khéo léo sử dụng từ đồng âm để chê bai, mỉa mai bà kia đã già rồi còn nghĩ đến việc lấy chồng.
a. Ví dụ:
(1)
(2)
(3)
- Từ lợi1 với từ lợi2,3 là từ đồng âm.
Từ đồng âm.
4. Tác dụng của từ đồng âm :
b. Nhận xét :
- Tác dụng: Ông thầy bói khéo léo sử dụng từ đồng âm để chê bai, mỉa mai bà kia đã già rồi còn nghĩ đến việc lấy chồng.
c. Tác dụng:
Từ đồng âm tạo ra những liên tưởng bất ngờ, thú vị, dí dỏm …sử dụng nhiều trong văn chương và trong cuộc sống.
a. Ví dụ:
- Từ lợi1 với từ lợi2,3 là từ đồng âm.
Từ đồng âm.

Luyện tập:
Câu 3 (SHDH .T97): Đặt câu với mỗi từ bác có nghĩa như sau:
bác (1): anh chị của cha hay của mẹ mình.
bác (2): gạt bỏ quan điểm, lí lẽ của người khác bằng lí lẽ của mình.
bác (3): làm chín thức ăn mặn bằng cách đun nhỏ lửa và quấy cho đến khi sền sệt .
TRÒ CHƠI
Tinh mắt nhanh tay
Luật chơi:
Có 12 hình ảnh trên màn hình, hãy tìm các hình ảnh thuộc cùng cặp với nhau tạo ra các từ đồng âm ?
con đường1 – túi đường2
em bé bò1 – con bò2
khẩu súng1 – hoa súng2
lá cờ1 - cờ 2 vua
đồng1 tiền – tượng đồng2
Hòn đá1 – đá2 bóng
Câu đố
Hai cây cùng có một tên,
Cây xòe mặt nước cây trên chiến trường.
Cây này bảo vệ quê hương,
Cây kia hoa nở soi gương mặt hồ.
(Là gì?)

XEM AI NHANH HƠN NÀO
Cây súng
Cây hoa súng
Giải câu đố sau :

“ Mồm bò không phải là mồm bò mà lại là mồm bò.”
mồm bò (1, 3): dùng miệng để di chuyển của một con vât.
mồm bò(2): miệng của con bò.
Đáp án : Con ốc.
Các em về nhà thực hiện các yêu cầu sau:
1. Tìm các bài ca dao, các truyện cười dân gian, các câu đố sử dụng từ đồng âm ?
2. Hoàn thiện các bài tập vào vở chuẩn bị.
3. Chuẩn bị Bài 12: Trả lời các câu hỏi phần
CHÚC CÁC THẦY CÔ GIÁO 20/11 VUI VẺ!