TRƯỜNG THCS THANH ĐỨC
CHÀO MỪNG CÁC EM HỌC SINH
LỚP 91
Gv: NGUYỄN THỊ HẠNH TIÊN
KIỂM TRA BÀI CŨ
SƠ ĐỒ PHÁT SINH GIAO TỬ ĐỰC VÀ CÁI
Vì sao các cá thể của cùng 1 loài, cùng cha mẹ, cùng môi trường sống như nhau (cả trong cơ thể mẹ) nhưng khi sinh ra lại có cá thể là đực, cá thể là cái?
Ngày nay, di truyền học đã chứng minh được giới tính (là đực hay là cái) có cơ sở vật chất là các NST giới tính.
Vậy NST giới tính là NST như thế nào? Cơ chế NST xác định giới tính là ra sao?
Nội dung bài học có 3 phần.

NHIỄM SẮC THỂ GIỚI TÍNH.
CƠ CHẾ NHIỄM SẮC THỂ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH.
CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÂN HÓA GIỚI TÍNH.
BÀI 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
Quan sát hình và nêu những điểm giống và khác nhau của bộ NST ở ruồi giấm đực và ruồi giấm cái?.
+ Giống nhau:
- Số lượng: có 8 NST
- Hình dạng: 1 cặp hình hạt
2 cặp hình V

+ Khác nhau về cặp NST giới tính:
- Con đực: 1 chiếc hình que, 1 chiếc hình móc.
- Con cái: 1 cặp hình que.
I. NHI?M S?C TH? GI?I TÍNH
Bài 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
Quan sát H 12.1 bộ NST ở người
Bộ NST ở người
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
Bài 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
Cặp nào là NST giới tính?
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
Bài 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
NST giới tính có ở loại tế bào nào?
Có ở tế bào sinh dưỡng
Không chỉ có ở TB sinh dục mới có NST giới tính mà tất cả các TB đều có NST giới tính
Hãy so sánh điểm khác nhau giữa NST thường và NST giới tính.
Ở tế bào lưỡng bội (2n):
+ Có các cặp NST thường (A).
+ 1 cặp NST giới tính:
Tương đồng XX, hoặc
Không tương đồng XY
VD: Ở người:
44A + XX Nữ
44A + XY Nam
NST giới tính mang gen qui định:
+ Tính đực, cái.
+ Tính trạng liên quan (và không liên quan) với giới tính.
So sánh sự khác nhau giữa NST thường và NST giới tính
Chỉ có 1 cặp
Có nhiều cặp
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
Có thể tương đồng (XX) hoặc không tương đồng (XY)
Luơn t?n t?i th�nh t?ng c?p tuong d?ng
Mang gen quy định tính trạng liên quan và không liên quan đến giới tính
Mang gen quy định các tính trạng thường
Bài 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
VD: Một số hiện tượng phân hoá giới tính ở động vật
- Đa số loài (người ,thú ,ruồi giấm,,,vv)
Một số loài chim ,bướm bò sát ,cá..)
XY
XX
XX
XY
Vậy NST xác định giới tính theo cơ chế như thế nào?
Bài 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
II. CƠ CHẾ NST XÁC ĐINH GIỚI TÍNH
Sinh con trai hay gái là do người mẹ có đúng không?
Con gái
Con trai
Không, vì người bố mới có hai loại tinh trùng khác nhau về giới tính.
=> Người bố tạo ra 2 loại tinh trùng với tỷ lệ ngang nhau và chúng tham gia thụ tinh với xác suất ngang nhau.
1. Có mấy loại tinh trùng và trứng
được tạo ra qua giảm phân?
2.Tinh trùng mang NST giới tính
nào thụ tinh với trứng để tạo hợp tử phát triển thành con trai hay con gái?
3. Tại sao tỉ lệ con trai và con gái sơ sinh là xấp xỉ 1 : 1 ?
Quan sát hình thảo luận nhĩm 2` và trả lời 3 câu hỏi :
Bài 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
II. CƠ CHẾ NST XÁC ĐINH GIỚI TÍNH :
Giới tính được xác định vào lúc nào?
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
Qua giảm phân:
+ Người mẹ cho ra 1 loại NST giới tính X.
+ Người bố cho ra 2 loại NST giới tính X và Y.
Sự thụ tinh giữa trứng với:
+ Tinh trùng X XX (con gái)
+ Tinh trùng Y XY (con trai)
Tỉ lệ con trai và con gái sơ sinh là xấp xỉ 1:1 do:
+ 2 loại tinh trùng mang NST X và Y được tạo ra với tỉ lệ ngang nhau.
+ Các tinh trùng tham gia thụ tinh với xác suất ngang nhau.
- Sự phân li của cặp nhiễm sắc thể giới tính trong quá trình phát sinh giao tử và tổ hợp lại trong thụ tinh là cơ chế xác định giới tính
Do d?c di?m c?u t?o v� ho?t d?ng sinh l� c?a nam v� n? cĩ d?c di?m kh�c nhau, n�n t? l? nam : n? ? c�c l?a tu?i kh�c nhau.
Bài 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
II. CƠ CHẾ NST XÁC ĐINH GIỚI TÍNH :
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
Bài 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
II. CƠ CHẾ NST XÁC ĐINH GIỚI TÍNH :
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
Bên cạnh thuyết NST xác định giới tính, các yếu tố môi trường trong và ngoài cũng ảnh hưởng đến sự phân hóa giới tính.
III. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÂN HÓA GIỚI TÍNH
Dùng Metyl testosteron (hoocmơn sinh dục) tác động vào cá vàng cái có thể làm cá cái biến thành cá đực.
Trứng rùa ủ ở nhiệt độ dưới 280 C sẽ nở thành con đực, trên 320C thì nở thành con cái.
Th?u d?u tr?ng trong ánh sáng cu?ng độ yếu thì số hoa đực giảm.
Bài 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
II. CƠ CHẾ NST XÁC ĐINH GIỚI TÍNH :
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
III. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÂN HÓA GIỚI TÍNH
Một số VD về sự phân hóa giới tính do các yếu tố môi trường trong và ngoài
Sử dụng hooc môn sinh dục kết hợp với giải phÉu, anh Thanyarasmi đã chuyển đổi giới tính thành nữ và đoạt vương miện hoa hậu chuyển đổi giới tính Thái Lan 2002.
Nam diễn viên Hàn Quốc Lee Si Yeon đã chuyển đổi thành một cô gái và đã lấy chồng vào năm 2008.
Bài 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
Bài 12: CƠ CHẾ XÁC ĐỊNH GIỚI TÍNH
Nêu những yếu tố ảnh hưởng đến sự phân hoá giới tính ?
+ Hooc môn
+ Nhiệt độ, cường độ ánh sáng …
- Sự phân hoá giới tính còn chịu ảnh hưởng của các nhân tố môi trường:
+ Môi trường trong : hooc môn,…
+ Môi trường ngoài : nhiệt độ, ánh sáng, nồng độ CO2 , …
Sự hiểu biết về cơ chế xác định giới tính có ý nghĩa như thế nào trong sản xuất ?
- Người ta đã ứng dụng sự phân hóa giới tính để chủ điều chỉnh tỉ lệ đực, cái phù hợp với mục đích sản xuất (chăn nuôi).
II. CƠ CHẾ NST XÁC ĐINH GIỚI TÍNH :
I. NHIỂM SẮC THỂ GIỚI TÍNH
III. CÁC YẾU TỐ ẢNH HƯỞNG ĐẾN SỰ PHÂN HÓA GIỚI TÍNH
Để chủ động điều chỉnh tỉ lệ đực, cái…

Bài 5- SGK trang 41:
Ở những loài mà giới đực là giới dị giao tử thì những trường hợp nào sau đây đảm bảo tỉ lệ đực : cái xấp xỉ là 1:1?
a. Số giao tử đực bằng số giao tử cái.
b. Hai loại giao tử mang NST X và NST Y có số lượng tương đương.
c. Số cá thể đực và số cá thể cái trong loài vốn đã bằng nhau.
d. Xác suất thụ tinh của hai loại giao tử đực (mang NST X và NST Y) với giao tử cái tương đương.



Củng cố
DẶN DÒ
- VÒ nhµ häc bµi, tr¶ lêi c©u hái trang 41 SGK.
- Đäc phÇn “Em cã biÕt” trang 41 SGK.
- ChuÈn bÞ tr­íc bµi 13 “Di truyền liên kết”.
Chúc các thầy cô giaó và các em mạnh khoẻ