BÀI 10
NHÀ LÝ ĐẨY MẠNH CÔNG CUỘC XÂY DỰNG ĐẤT NƯỚC


NỘI DUNG BÀI HỌC
1. Sự thành lập nhà Lý
a. Hoàn cảnh ra đời
b. Tổ chức bộ máy Nhà nước
2. Luật pháp và quân đội
a. Luật pháp
b. Quân đội
c. Chính sách trong và ngoài nước
Lê Long Đĩnh (Lê Ngọa Triều) và quần thần
Róc mía trên đầu nhà sư
Lý Công Uẩn người châu Cổ Pháp (Từ Sơn - Bắc Ninh). Thuở nhỏ làm con nuôi nhà sư Lý Khánh Văn, theo học ở chùa Lục Tổ của sư Vạn Hạnh. Sau đó làm quan cho nhà Lê, giữ đến chức Điện tiền chỉ huy sứ, chỉ huy cấm quân ở kinh đô Hoa Lư. Ông là người có học, có đức và có uy tín nên được triều thần nhà Lê quý trọng.
Tượng vua Lý Công Uẩn
(Lý Thái Tổ)
Lý Công Uẩn là người như thế nào mà các đại thần suy tôn làm vua?
Ông là người vừa có đức vừa có tài, có uy tín.
Tượng vua Lý Công Uẩn
(Lý Thái Tổ)
Lý Công Uẩn đã làm gì sau khi ông lên ngôi vua?
Lược đồ khu vực cuộc kháng chiến
chống quân Tống (năm 981)
THĂNG LONG
Rồng bay
“…Thành Đại La, đô cũ của Cao Vương (tức Cao Biền), ở giữa khu vực trời đất, được thế rồng cuộn hổ ngồi, chính giữa Nam Bắc Đông Tây, tiện nghi núi sông sau trước.Vùng này mặt đất rộng mà bằng phẳng, thế đất cao mà sáng sủa, dân cư không khổ thấp trũng tối tăm, muôn vật hết sức tươi tốt phồn thịnh. Xem khắp đất Việt đó là nơi thắng địa, thực là chỗ tụ hội quan yếu của bốn phương. Đúng là nơi thượng đô kinh sư mãi muôn đời”.
(Chiếu dời đô – Đại Việt sử kí toàn thư)

Thăng Long xưa
Thăng Long ngày nay
Hoa Lư ngày nay
1. Sự thành lập nhà lý:
- Sau khi Lê Hoàn qua đời, triều thần chán ghét nhà Lê -> năm 1009 Lý Công Uẩn được suy tôn lên ngôi vua (Lý Thái Tổ )-> thành lập ra Nhà lý.
- 1010 Lý Thái Tổ dời đô về Đại La, đổi tên là Thăng Long (Hà Nội)
1054 nhà Lý đổi tên nước là Đại Việt
-Tổ chức nhà nước thời Lý: ( SGK)

Tổ chức bộ máy nhà nước
Thời Đinh - Tiền Lê Thời Lý
Vua
Quan đại thần
Quan văn
Quan võ
24 lộ, phủ
Huyện
Hương
Xã
Vua
Thái sư
Đại sư
Quan văn
Quan võ
Phủ
Châu
10 lộ
Pháp luật thời Lý tiến bộ hơn thời Đinh – Tiền Lê như thế nào?
2. Luật pháp và quân đội
Tóm tắt nội dung bộ luật Hình thư? Ý nghĩa củ nó?
Một số điều quy định trong bộ luật Hình thư
“Lính bảo vệ và sau này cả hoạn quan không được tự tiện vào cung cấm. Nếu ai vào sẽ bị tội chết. Người canh giữ không cẩn thận để người khác vào sẽ bị tội chết. Cấm dân không được bán con trai, quan lại không được giấu con trai. Những người cầm ruộng đất sau 20 năm được chuộc lại. Trả lại ruộng cho những người đã bỏ không cày cấy, những người trộm trâu bò xử nặng, những người biết mà không báo cũng bị xử nặng…”
2. Luật pháp và quân đội
a. Luật pháp
- Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ Hình thư, đây là bộ luật thành văn đầu tiên của nước ta.
- Nội dung: SGK/37.
- Ý nghĩa: Góp phần ổn định xã hội.
Cấm quân
Quân địa phương
b. Quân đội
-Quân đội thời Lý được tổ chức như thế nào?
Cấm quân
- Tuyển chọn những
thanh niên khỏe mạnh
trong cả nước.
- Bảo vệ vua và kinh thành.
Quân địa phương
- Tuyển chọn trong số những thanh niên trai tráng ở các làng xã đến tuổi thành đinh (tuổi 18).
- Canh phòng ở các lộ, phủ.
- Hằng năm, chia thành phiên thay nhau đi luyện tập và về quê sản xuất. Khi có chiến tranh, sẽ tham gia chiến đấu.
b. Quân đội:
- Có 2 lực lượng: Cấm quân và quân địa phương.
- Thực hiện chính sách “Ngụ binh ư nông”.
c. Chính sách đối nội và đối ngoại ( sgk)
Nỏ
Cung
Máy bắn đá
Trò chơi “Con số may mắn”
1010
1042
1054
Năm 1010 đã diễn ra sự kiện lịch sử nào ?
Lý Công Uẩn quyết định dời đô về Đại La
Năm 1054 nước ta tên là gì ?
Đại Việt
Năm 1042, nhà Lý ban hành bộ luật này ?
Luật Hình thư
Những dữ kiện sau đây nhắc em nhớ tới tác phẩm nào?
1. Được gọi là áng “Thiên cổ hùng văn”.
2. Do Lý Công Uẩn soạn thảo.
3. Còn được gọi là Thiên đô chiếu.
Chiếu dời đô
DẶN DÒ
Câu hỏi ôn Tập ( chuẩn bị Kiểm tra 1 tiết giữa kì)
1.Xã hội phong kiến châu Âu ra đời như thế nào?
2.Nêu đặc điểm của thành thị trung đại ( ra đời, đặc điểm kinh tế, dân cư)
3.Thành tựu văn hóa của Trung Quốc , Ấn Độ thời phong kiến.
4.So sánh sự khác nhau giữa Xã hội phong kiến phương Đông và xã hội phong kiến châu Âu.
5.Nêu tình hình chính trị thời Ngô.
6.Cuộc kháng chiến chống xâm lược Tống (năm 981) do Lê Hoàn lãnh đạo diễn ra như thế nào?
7.Tóm tắt công lao của Ngô Quyền, Đinh Bộ Lĩnh, Lê Hoàn đối với lịch sử dân tộc ở thế kỉ X.