CHÀO MỪNG CÁC EM ĐẾN VỚI TIẾT HỌC HÔM NAY
HS nộp trước 12g ngày hôm nay
Đối với vở Vật lí, tất cả các bạn ghi tất cả số trang và họ tên lớp dưới hoặc trên tất cả các trang giấy ví dụ trang 1: Đoàn Thi Anh, lớp 9. 6
trang 2: Đoàn Thị Anh lớp 9.6
d. Từ kết quả TN hãy rút ra nhận xét xem điện trở của các dây dẫn này là như nhau hay khác nhau?
2. Kết luận:
Điện trở của dây dẫn phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn.
Có Rnh = 2.8.10-8 Ω
Có Rđ = 1,7.10-8 Ω
1. Điện trở suất :
IV. ĐIỆN TRỞ SUẤT – CÔNG THỨC ĐIỆN TRỞ:
Ví dụ:
Sự phụ thuộc của điện trở vào vật liệu làm dây dẫn được đặc trưng bằng một đại lượng là điện trở suất của vật liệu.
Ta nói:
- Điện trở suất của nhôm là 2,8 . 10-8 Ω m
- Điện trở suất của đồng là 1,7 . 10-8 Ω m
Điện trở suất:
Để đặt trưng cho sự khác nhau của vật liệu làm dây người ta đưa ra khái niệm điện trở suất
Điện trở suất của một vật liệu có trị số bằng điện trở của một đoạn dây dẫn hình trụ được làm bằng vật liệu đó có chiều dài 1m và có tiết diện 1m2
Kí hiệu : ρ, đọc là “ rô “
Đơn vị: Ω.m đọc là : “ôm mét”
Bảng điện trở suất của một số chất (ở 200C):
Điện trở suất càng nhỏ vật dẫn điện càng tốt
Để xây dựng công thức điện trở R của một đoạn dây dẫn có chiều dài l, có tiết diện S và làm bằng vật liệu có điện trở suất là ρ (rô) , hãy tính các bước như bảng 2.
ρ
ρ.l
Công thức điện trở
Công thức điện trở
Suy ra công thức:
Điện trở của dây dẫn,tỉ lệ thuận với chiều dài l , tỉ lệ nghịch với tiết diện S của dây dẫn và phụ thuộc vào vật liệu làm dây dẫn.
;
;
B?ng d?i don v?
- D?i don v? d? d�i ( du?ng kớnh d, bỏn kớnh r)
1 mm = 10-3 m
1 cm = 10-2 m
1 dm = 10 -1 m
- D?i don v? ti?t di?n S
1 mm2 = 10- 6 m2
1 cm2 = 10-4 m2
1 dm2 = 10-2 m2
�
*Gi�o d?c mơi tru?ng
+ Di?n tr? l� nguy�n nh�n g�y ra s? t?a nhi?t tr�n d�y, nhi?t lu?ng t?a ra tr�n d�y l� vơ ích, l�m hao phí di?n nang.
+ M?i d�y d?n ch?u du?c m?t cu?ng d? dịng di?n x�c d?nh.
Nếu sử dụng dây không đúng cường độ dòng điện cho phép thì gây ra hiện tượng gì?
Trả lời: Làm dây dẫn nóng chảy, gây ra hỏa hoạn
*Tiết kiệm năng lượng:
Để tiết kiệm điện năng ta cần sử dụng dây dẫn có điện trở lớn hay nhỏ?
Trả lời: Dây dẫn có điện trở nhỏ

V. Vận dụng :
C4: Tính điện trở của đọan dây đồng dài l = 4 m có tiết diện tròn, đường kính d = 1 mm ( lấy π = 3,14)
Tóm tắt:
l = 4 m
d = 1 mm = 10-3 m
π = 3,14
R = ? Ω
Giải:
Tiết diện của đoạn dây đồng là:
Điện trở của đoạn dây đồng là:
= 0,866 Ω
S = 7,85.10-7 m2
C5: Từ bảng 1 hãy tính:
a. Điện trở của sợi dây nhôm dài 2 m và có tiết diện 1 mm2
b. Điện trở của sợi dây nikêlin dài 8 m, có tiết diện tròn và đường kính là 0,4 mm ( lấy π = 3,14).
c. Điện trở của sợi dây đồng dài 400 m và có tiết diện 2 mm2
Tóm tắt:
a. l = 2 m
S = 1 mm2 = 10-6 m2
π = 3,14
R = ? Ω
b. l = 8 m
d = 0,4 mm = 0,4.10-3 m
Giải:
a. Điện trở của sợi dây nhôm là :
ρ = 2,8.10-8 Ω.m
ρ = 0,4.10-6 Ω.m
= 0,056 Ω
R = ? Ω
b. Tiết diện của sợi dây nikêlin.
Điện trở của sợi dây nikêlin là:
= 1,256.10-7 m2
= 25,5 Ω
C5: Từ bảng 1 hãy tính:
a. Điện trở của sợi dây nhôm dài 2 m và có tiết diện 1 mm2
b. Điện trở của sợi dây nikêlin dài 8 m, có tiết diện tròn và đường kính là 0,4 mm ( lấy π = 3,14).
c. Điện trở của sợi dây đồng dài 400 m và có tiết diện 2 mm2
c. l = 400 m
S = 2 mm2 = 2. 10-6 m2
R = ? Ω
Tóm tắt:
ρ = 1,7.10-8 Ω.m
Giải:
a. Điện trở của sợi dây nhôm là :
= 3,4 Ω
C6: Một sợi dây tóc bóng đèn làm bằng vonfram ở 200 Ccó điện trở 25 Ω,có tiết diện tròn bán kính 0,01 mm. Hãy ính chiều dài của dây tóc bóng đèn này ( lấy π = 3,14)
Giải:
l = ? m
r = 0,01 mm = 0,01. 10-3 m
R = 25 Ω
Tóm tắt:
ρ = 5,5.10-8 Ω.m
π = 3,14
Tiết diện dây dẫn là:
S = r2 .π
= (0,01.10-3 )2 . 3,14
= 3,14.10-10 m2
Chiều dài của sợi dây vonfram là :
=> l = 0,1428 m
Kiểm tra bài cũ
Vậy biến trở là gì ? Biến trở có cấu tạo
và hoạt động nhưu thế nào ?
TIẾT 10
BÀI 10 BIẾN TRỞ - ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KỸ THUẬT
I. BIẾN TRỞ
1. Tìm hiểu cấu tạo của biến trở
TIẾT 10
BÀI 10 BIẾN TRỞ - ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KỸ THUẬT
I. BIẾN TRỞ :
1. Tìm hiểu cấu tạo của biến trở:
a/ Cấu tạo
b/ Kí hiệu sơ đồ của biến trở
Bộ phận chính của biến trở gồm con chạy (hoặc tay quay) và cuộn dây dẫn bằng hợp kim (nilelin hoặc nicrom) có điện trở suất lớn.
I. BIẾN TRỞ :
1. Tìm hiểu cấu tạo của biến trở:
b/ Kí hiệu sơ đồ của biến trở
M
N
A
B
K
+
-
Đ
Khi dịch chuyển con chạy C thì điện trở của biến trở có thay đổi không? Độ sáng của đèn có thay đổi không? Vì sao?
�
M
N
A
B
K
+
Đ
Tại sao khi dịch chuyển con chạy C thì độ sáng của đèn bị thay đổi?
�
Khi dịch chuyển …………..thì sẽ làm thay đổi ………….của phần cuộn dây có dòng điện chạy qua và do đó làm thay đổi ……..…của biến trở.
TIẾT 10
BÀI 10 BIẾN TRỞ - ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KỸ THUẬT
I. BIẾN TRỞ :
2. Hoạt động của biến trở:
con chạy C
điện trở
chiều dài
A
M
B
N
C
K
2. Sử dụng biến trở để điều chỉnh cường độ dòng điện
* Vẽ sơ đồ mạch điện hình 10.3
B
A
C
M
N
B
A
C
M
N
+
+
_
_
a)
b)
c)
Để đèn sáng mạnh nhất thì phải dịch chuyển con chạy tới vị trí nào? Vì sao?
TIẾT 10
BÀI 10 BIẾN TRỞ - ĐIỆN TRỞ DÙNG TRONG KỸ THUẬT
I. BIẾN TRỞ :
3. Kết luận
+ Biến trở là điện trở có thể thay đổi trị số
+ Biến trở có thể được dùng để điều chỉnh ……………………trong mạch
cường độ dòng điện
Số 20Ω ghi trên biến trở có ý nghĩa gì?
Di?n tr? l?n nh?t c?a bi?n tr? l� 20?
TIẾT HỌC ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC
Bài 1/ Cho mạch điện như hình vẽ, lúc đầu đẩy con chạy C về sát điểm N để biến trở có điện trở lớn nhất
a/ Khi dịch chuyển con chạy C về phía M thì độ sáng của bóng đèn thay đổi như thế nào? Giải thích vì sao?
b/ Biết điện trở của đèn là 24Ω, điện trở của biến trở khi đó là 26Ω. Hiệu điện thế do nguồn cung cấp là 25V. Tính cường độ dòng điện qua đèn khi đó
C
Túm t?t
a/ Độ sáng của đèn thay đổi như thế nào? Tại sao?
b/ Rđèn = 24Ω
Rb = 26Ω
U= 25V
Iđèn=?A
Giải
a/ đèn sáng mạnh hơn vì khi đó chiều dài của cuộn dây biến trở có dòng điện chạy qua giảm =>Rbiến giảm=>Rtm giảm =>CĐDĐ trong mạch tăng => đèn sáng hơn
b/ Vì Rb nt Rđèn
Rtm = Rb + Rđèn
= 26+24=50Ω
cường độ dòng điện qua đèn khi đó
�
�