Nhiệt Liệt Chào Mừng Các Em
Tiết 29: Văn bản:
bạn đến chơi nhà
Nguyễn Khuyến
I. D?c tỡm hi?u chung
1. Tác giả: -Nguyễn Khuyến(1835-1909)
- Quê: Thôn Vị Hạ, xã Yên đổ, tỉnh Hà Nam�nay l� xó Trung Luong, huy?n�Bỡnh L?c, t?nh�H� Nam
Bản thân: là nguười thông minh, học giỏi, đỗ đầu cả 3 kỡ thi ?Tam Nguyên Yên đổ
=> Lµ nhµ th¬ lín cña d©n téc.
2. Tỡm hi?u chung v? van b?n
a, D?c tỡm hi?u chỳ thớch:


NguyÔn KhuyÕn
“Đã bấy lâu nay, bác tới nhà,
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.
Ao sâu nước cả, khôn chài cá,
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.
Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.
Đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta!”
Bạn đến chơi nhà
+ nước cả : nước đầy, nước lớn
+ khôn : không thể, khó, e rằng khó
+ rốn: phần nằm dưới đáy của quả bầu (cuống,cánh hoa bao bọc).
+ chửa : chưa
Bạn đến chơi nhà
đã bấy lâu nay, bác tới nhà,
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.
Ao sâu nuước cả, khôn chài cá,
Vườn rộng rào thưua, khó đuổi gà .
Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, mướp đưuơng hoa.
đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta !
I. D?c tỡm hi?u chung
1. Tác giả:
- Duược viết khi nhà thơ cáo quan về ở ẩn.
2. Tỡm hi?u chung v? van b?n
a, D?c tỡm hi?u chỳ thớch:
b, Tác phẩm:
- Là bài thơ hay nhất về đề tài tình bạn.
Mộ Nguyễn Khuyến đặt trên núi Phưuong Nhi, huyện ý Yên, tỉnh Nam Định
Bạn đến chơi nhà

đã bấy lâu nay, bác tới nhà,
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.
Ao sâu nước cả, khôn chài cá,
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà .
Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.
đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta !
Cảm xúc khi bạn đến chơi
C¶m xóc vÒ gia c¶nh
C¶m xóc vÒ t×nh b¹n
Bố cục:
-> Không theo kết c?u
đề- thực - luận - kết
“Đã bấy lâu nay bác tới nhà”.
 Câu thơ thay cho lời chào, bộc lộ sự hồ hởi, vui mừng khi bạn hiền đến chơi.
 
Thời gian dài (lâu rồi)
Xưng hô thân mật,niềm nở, trân trọng.
II. Phân tích
1, Câu thơ đầu
-Trẻ thời đi vắng
? không có ngưuời sai bảo.
- Chợ thời xa
không dễ mua sắm thức ăn đãi bạn
2. Sáu câu tiếp theo
có
không
Trẻ…đi vắng, chợ…xa.
- Ao sâu nước cả khôn chài cá
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà.

Cải chửa ra cây, cà mới nụ
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.

-Đầu trò tiếp khách trầu không có,
=> Nhà thơ có nhiều thứ nhưng không dùng được vì mọi thứ đều ở dạng tiềm ẩn.
Phép đối có mà không, liệt kê, dùng quan hÖ tõ, ®éng tõ, phã tõ, thành ngữ dân gian, cường điệu hóm hỉnh.
Phép đối
Phép đối
6 câu thơ là cách nói lấp lửng của tác giả Nguyễn Khuyến. Vậy có 2 ý kiến cho rằng:
Đó là sự thật của hoàn cảnh.
Đó là cách nói vui về cái sự không có gì.
Em hiểu theo cách nào ?
THẢO LUẬN
+ Nếu hiểu theo cách 1 thì chủ nhân là người như thế nào? Tình cảm của ông đối với bạn ra sao?
+ Nếu hiểu theo cách 2 thì chủ nhân là người có hoàn cảnh sống như thế nào? tính cách của ông ra sao? Tình cảm mà ông dành cho bạn là tình cảm như thế nào?
Cách nói khiêm nhường, không khách sáo, xã giao
=> Cuộc đời thanh bạch, nếp sống dân dã và chất phác, cần cù.

Đầu trò tiếp khách, trầu không có,


- Tình huống éo le
- Cách nói hài hước, phóng đại cái nghèo, thiếu thốn của một nhà nho thanh bạch.
- Thái độ tiếp bạn : tươi vui thoải mái
Bỏc d?n choi dõy, ta v?i ta.
3. Câu thơ cuối
+ Ta với ta  là nhà thơ và người bạn.
-> Khẳng định tình bạn cao đẹp, gắn bó không cần đến vật chất cao sang mà cốt ở tấm lòng, sự tri kỉ, đồng cảm thiết tha.
So sánh cụm từ “ ta với ta” trong bài “ Bạn đến chơi nhà” với cụm từ “ ta với ta” trong bài “ Qua đèo Ngang”?
THẢO LUẬN
“Ta với ta” trong bài “ Qua đèo Ngang” là tác giả với cái bóng của chính mình, là nỗi cô đơn khi đứng một mình, đối diện với chính mình nơi hoang vắng.
-> Thể hiện sự cô đơn gần như tuyệt đối của chính tác giả.
“Ta với ta” trong “ Bạn đến chơi nhà” là tác giả với người bạn của mình, tuy hai mà một, thể hiện một tình bạn đậm đà , thắm thiết, chân thành.


-> Bộc lộ niềm vui mừng , phấn khởi khi bạn đến chơi.
Trẻ thời đi vắng, chợ thời xa.
Ao sâu nước cả, khôn chài cá,
Vườn rộng rào thưa, khó đuổi gà .
Cải chửa ra cây, cà mới nụ,
Bầu vừa rụng rốn, mướp đương hoa.
đầu trò tiếp khách, trầu không có,
Bác đến chơi đây, ta với ta !

Không có về vật chất.
Có về tình cảm bạn bè.
Tình bạn đậm đà thắm thiết chân thành vượt qua tất cả mọi khó khăn thiếu thốn về vật chất.
=> Tình bạn cao đẹp, tri kỉ .
? Ni?m vui tr?n v?n, tình b?n th?m thi?t keo son.
1. Nghệ thuật:
A - Sáng tạo tình huống ; Lập ý bất ngờ.
B - Vận dụng thể thơ điêu luyện sáng tạo.
C –Sử dụng ngôn ngữ Hán Việt sang trọng
D - Ngôn ngữ thuần Việt, giản dị tự nhiên mà trong sáng nhuần nhuyễn, giọng thơ hóm hỉnh.
2. Nội dung :
A - Ca ngợi tình bạn đậm đà, trong sáng, chân thành thắm thiết, dân dã mà cảm động.
B - Tâm hồn yêu thiên nhiên nặng lòng với quê hương
C - Thể hiện quan niệm về tình bạn đẹp: Tình bạn trong sáng, chân thành không dựa trên vật chất tầm thường.
Hãy chọn những đáp án mà em cho là đúng
Một vài hình ảnh về
Phong tục tiếp bạn từ xưa đến nay
Dấu xưa .thanh đạm, tình người thiết tha.
Một vài hình ảnh về
Phong tục tiếp bạn từ xưa đến nay
Truyền thống , hiện đại hài hoà
Miếng trầu , chén nước , mặn mà nên duyên.
Một vài hình ảnh về
Phong tục tiếp bạn từ xưa đến nay
Gặp nhau tay bắt , mặt mừng
Bao nhiêu kỉ niệm đã từng sẻ chia..
CÂU THƠ ĐẦU :
Cảm xúc khi bạn đến chơi.
-bác: thân mật , trân trọng
- Tự nhiên, chân tình, mừng rỡ.
=>Niềm vui gặp bạn.
SÁU CÂU TIẾP THEO:
Cảm xúc về gia cảnh
-Không có món ăn trong vườn nhà để đãi bạn
-Không có trầu tiếp bạn.
=>Không có gì tiếp đón bạn
CÂU THƠ CUỐI :
Cảm xúc về tình bạn
-Ta với ta: Nhà thơ và người bạn.
=>. Tình bằng hữu đạm đà thắm thiết.

Nội dung
Nội dung
BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
Tình bạn đậm đà , thắm thiết, chân thành
CÂU THƠ ĐẦU :
-Cảm xúc khi bạn đến chơi.
-bác: thân mật , trân trọng
- Tự nhiên, chân tình, mừng rỡ.
=>Niềm vui gặp bạn.
SÁU CÂU TIẾP THEO:
Cảm xúc về gia cảnh
-Không có món ăn trong vườn nhà để đãi bạn
-Không có trầu tiếp bạn.
=>Không có gì tiếp đón bạn
CÂU THƠ CUỐI Cảm xúc về tình bạn
-Ta với ta: Nhà thơ và người bạn.
=>Tình baèng höõu ñaäm ñaø thaém thieát.

Nội dung
Nội dung
BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
Tình bạn đậm đà , thắm thiết, chân thành
Tạo tình huống khéo léo.
Ngôn ngữ bình dị, tự nhiên, tinh tế.
Giọng thơ hóm hỉnh .
Nghệ thuật
Nghệ thuật
III. GHI NHỚ
Bài thơ được lập ý bằng cách cố tình dựng lên tình huống khó xử khi bạn đến chơi, để rồi hạ một câu kết:“Bác đến chơi đây ta với ta!”, nhưng trong đó là một giọng thơ hóm hỉnh chứa đựng tình bạn đậm đà, thắm thiết.
Tiết 31:
BẠN ĐẾN CHƠI NHÀ
TRÒ CHƠI
GIẢI Ô CHỮ
THỂ LỆ CHƠI NHƯ SAU
Cả lớp chia làm 2 đội: CHĂM NGOAN – HỌC GIỎI
Mỗi đội lần lượt chọn ô hàng ngang tương ứng là một
câu hỏi liên quan đến kiến thức đã học. Trả lời đúng
mỗi ô hàng ngang được 10 điểm.
Đội nào tìm ra từ chìa khóa (ô hàng dọc) trước được
40 điểm.
T R A N N H A N T O N G
B A N H C H U N G B A N H G I A Y
M I N H H U E
N G U Y E N T R A I
T R I E U C O N
T I N H
L I T H U O N G K I E T
T H U O N N T I N H
Q U E M E
C O Y E M D A O
H U E
T R A I B A N
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
12
Ai là tác giả của bài thơ " Thiên trường vãn vọng"?
Tác giả của bài " Đêm nay Bác không ngủ"?
Cô gái trong văn bản "Những câu hát than thân? ví mình với hình ảnh nào?
Ai là tác giả bài thơ "Sông núi nước Nam"
Điền từ vào chỗ trống:
"Nơi đây sống một người tóc bạc
Người không con mà có ..."
Điền từ vào chỗ trống:
"Vần thơ của Bác vần thơ thép
Mà vẫn mênh mông bát ngát ."
Tác giả của bài thơ "Côn Sơn ca"
Điền từ vào dấu ba chấm: "Đưuờng vô xứ.quanh quanh. Non xanh nuo?c biờ?c nhu tranh ho?a dụ` "
Nhân vật trữ tình xuất hiện trong bài thơ : " Cái cò lặn lội bờ sông Hỡi .lấy chú tôi chăng"
Điền từ vào dấu ba chấm: "Chiều chiều ra đứng ngõ sau Trông về . ruột đau chín chiều"
Điền từ vào dấu ba chấm: "Vì một lẽ .
Bác là Hồ Chí Minh"
Loại bánh thưuờng xuất hiện trong ngày tết,truyền thuyết là do Lang Liêu làm?
TRO` CHOI GIA?I ễ CHU~
XIN CẢM ƠN THẦY CÔ GIÁO
VÀ CÁC EM HỌC SINH