Mảnh ghép bí mật
Luật chơi:
Có 4 miếng ghép tương ứng với 4 câu hỏi
HS sẽ mở những miếng ghép bằng cách trả lời đúng các câu hỏi
Khi hình thứ 4 được mở ra, HS được quyền đoán hình ảnh được ẩn dưới 4 miếng ghép.
Mỗi câu trả lời đúng được 1 điểm, đoán đúng hình ảnh sẽ được 2 điểm. Đội nào nhiều điểm nhất sẽ chiến thắng
Mảnh ghép bí mật
Hai câu đầu trong bài“Nam quốc sơn hà”, tác giả đã khẳng định điều gì?
Bài “Nam quốc sơn hà” còn được gọi là bài thơ gì?
Từ “giang san” có nghĩa là gì?
Bài “Phò giá về kinh” được làm theo thể thơ nào?
1
Chủ quyền lãnh thổ
2
Thơ Thần
3
Sông núi
4
Ngũ ngôn tứ tuyệt
Nối cách làm bánh với hình ảnh minh họa
1. Nặn bánh
2. Thả bánh vào nồi nước sôi
3. Vớt bánh sau khi bánh chín
4. Sắp ra đĩa
Văn bản: BÁNH TRÔI NƯỚC
- Hồ Xuân Hương -
I. TÌM HIỂU CHUNG:
1. Tác giả:
- Là nữ thi sĩ tài hoa và độc đáo của nền văn học Trung đại Việt Nam.
- Được mệnh danh là “Bà chúa thơ Nôm”.
Bia tưởng niệm
nữ sỹ
Hồ Xuân Hương
ở làng Quỳnh,
xã Quỳnh Đôi
(Quỳnh Lưu,
Nghệ An)
2. Tác phẩm:
a. Xuất xứ:
Viết bằng chữ Nôm, thuộc chùm thơ vịnh vật.
漢字
Chữ Hán (Hán tự)
- Thơ vịnh vật xuất hiện vào thời Lục Triều (thế kỉ III –IV) ở Trung Hoa và thịnh hành ở nước ta vào thế kỉ XV với thơ Nôm của Nguyễn Trãi (tập thơ : Hồng Đức quốc âm thi tập).
- Các vật được vịnh có thể :
+ là động vật: con hạc, con ve…;
+ thực vật: cây chuối, trúc, mai, ...;
+ đồ vật: cây đàn , cái quạt, …;
=> gửi gắm tình cảm, tư tưởng.
"Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm vs nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn 
Mà em vẫn giữ tấm lòng son"
Bánh trôi nước
2. Tác phẩm:
a. Xuất xứ:
Viết bằng chữ Nôm, thuộc chùm thơ vịnh vật.
b. Thể thơ
- Thất ngôn tứ tuyệt đường luật (4 câu, mỗi câu 7 chữ)
- Hiệp vần ở chữ cuối câu 1, 2, 4 (tròn – non – son).
 
c. Phương thức biểu đạt:
Biểu cảm + miêu tả.
d. Các tầng nghĩa của bài thơ:
? Theo em, bài thơ có mấy tầng ý nghĩa?
- Tả thực chiếc bánh trôi nước.
- Hình ảnh người phụ nữ.
Một số tác phẩm thơ Hồ Xuân Hương
? Hình ảnh chiếc bánh trôi nước được tác giả miêu tả như thế nào? (hình dáng, cách nặn bánh, cách luộc, nhân bánh)
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
“Thân em vừa trắng lại vừa tròn
Bảy nổi ba chìm với nước non
Rắn nát mặc dầu tay kẻ nặn
Mà em vẫn giữ tấm lòng son.”
1. Hình ảnh chiếc bánh trôi nước.
Miêu tả cái bánh trôi nước (Nghĩa 1)
 Sử dụng hàng loạt các tính từ miêu tả
 Miêu tả chân thực, chính xác về cái bánh trôi ở ngoài đời và công việc làm bánh.
II. ĐỌC – HIỂU VĂN BẢN:
1. Hình ảnh chiếc bánh trôi nước.
- Màu sắc: Trắng
- Hình dáng: Tròn
- Cách nhào bột: Bột khô bánh rắn, nhão bánh nát.
- Cách luộc: Chín nổi, chưa chín chìm
- Nhân: Màu đỏ son (đường mật)
? Em có nhận xét gì về hình ảnh bánh trôi nước?
=> Chiếc bánh đẹp, xinh xắn, chất lượng tùy thuộc người chế biến.
→ Miêu tả chân thực chiếc bánh trôi nước.
Theo em, nhà thơ đã dùng biện pháp nghệ thuật gì để hình ảnh chiếc bánh trôi gợi liên tưởng tới hình tượng người phụ nữ xưa?
 Ẩn dụ
Từ các từ ngữ miêu tả bánh trôi, em hãy khái quát thành các vẻ đẹp ngoại hình, tâm hồn và thân phận của người phụ nữ rồi điền vào bảng sau:
- Trắng trẻo, đầy đặn xinh xắn
2. Hình ảnh người phụ nữ.
a. Hình thể.
- Mô típ“Thân em”: Gợi số phận, cuộc đời người phụ nữ.
- Điệp từ - quan hệ từ “vừa”: tự hào về vẻ đẹp của người phụ nữ phúc hậu.
→ Xinh đẹp, phúc hậu
b. Thân phận.
- Thành ngữ: Bảy nổi ba chìm – cuộc sống bấp bênh, lận đận
- Rắn, nát – đối, đảo ngữ ; mặc dù tay kẻ nặn – sự lệ thuộc, cam chịu.
→ Thân phận bất hạnh, cam chịu bị lệ thuộc.
c. Phẩm chất.
- Mà, vẫn: khẳng định sự kiên trì, bền vững.
- Tấm lòng son: tượng trưng cho sự son sắc, thủy chung.
=> Ca ngợi phẩm chất, nhân cách tốt đẹp.
Khẳng định phẩm chất cao quý của người phụ nữ trong xã hội cũ, Hồ Xuân Hương muốn bày tỏ thái độ gì đối với họ?
 Thái độ của nhà thơ: Tự hào (về phẩm chất của người phụ nữ), Oán trách (xã hội bất công), Thương cảm (cho số phận người phụ nữ) và Trân trọng (trước vẻ đẹp tâm hồn chống chọi với cuộc đời vươn lên.)
1. Nghệ thuật:
- Ẩn dụ, đảo thành ngữ, nghệ thuật đối, điệp từ, quan hệ từ.
- Kết cấu chặt chẽ, độc đáo.
- Ngôn ngữ bình dị, dễ hiểu.
- Trân trọng, ngợi ca vẻ đẹp của người phụ nữ; cảm thông với số phận chìm nổi, bị lệ thuộc của họ.
- Lên án chế độ phong kiến.
2. Ý nghĩa văn bản:
TỔNG KẾT
Bánh trôi nước
Nét nghĩa 1: Tả thực về bánh trôi nước
Nét nghĩa 2: Nói về phẩm chất, thân phận của người phụ nữ trong xã hội cũ.
CỦNG CỐ
Theo em trong hai nét nghĩa trên, nét nghĩa nào quyết định giá trị của bài thơ? Vì sao?
Bánh trôi nước
Nét nghĩa 1: Là phương tiện để truyền tải nghĩa thứ hai.
Nét nghĩa 2: Tạo nên giá trị bài thơ.
Với nét nghĩa thứ 2 Hồ Xuân Hương đã thể hiện sự trân trọng, sự cảm thương dành thân phận của người phụ nữ trong xã hội xưa
Tính đa nghĩa trong thơ Hồ Xuân Hương.
? Bài thơ giống và khác với những câu hát than thân trong ca dao bắt đầu bằng mô típ “thân em” như thế nào?
- Giống : Đều thể hiện thân phận hẩm hiu, bấp bênh và phụ thuộc của người phụ nữ…
- Khác : Bài thơ Bánh trôi nước không dừng lại niềm thương thân mà còn lên tiếng khẳng định phẩm giá của người phụ nữ trong xã hội phong kiến cũ…
LUYỆN TẬP
Trân trọng vẻ đẹp người phụ nữ trong xã hội xưa.
Cảm thông sâu sắc với thân phận người phụ nữ…
Tâm hồn nhạy cảm..
Hình ảnh người phụ nữ trong một số tác phẩm

Vũ Thị Thiết, người con gái quê ở Nam Xương. Người đã thùy mị nết na, lại thêm có tư dung tốt đẹp. 
Bà Tòng Thị Phóng - Ủy viên Bộ chính trị BCHTƯ
Bà Đặng Thị Ngọc Thịnh
Quyền Chủ tịch nước CHXHCN Việt Nam
Bà Nguyễn Thị Kim Ngân
Chủ tịch Quốc hội
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Học thuộc ghi nhớ sgk
- Hoàn thiện các bài tập sgk.
- Sưu tầm các câu tục ngữ, ca dao, thành ngữ có sử dụng quan hệ từ.
- Chuẩn bị bài: Bạn đến chơi nhà