LUYỆN TỪ VÀ CÂU - LỚP 5
BÀI: TỪ ĐỒNG ÂM
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO AN GIANG
DẠY HỌC QUA TRUYỀN HÌNH
Giáo viên: Nguyễn Thị Minh Tâm
Trường Tiểu học Nguyễn Du - TP. Long Xuyên
ĐỒ DÙNG HỌC TẬP
Vở
YÊU CẦU CẦN ĐẠT:
Hiểu thế nào là từ đồng âm.
Nhận diện được mốt số từ đồng âm trong giao tiếp. Biết phân biệt nghĩa của các từ đồng âm.
Khởi động
A- Có nghĩa giống nhau
Câu 1: Thế nào là từ
đồng nghĩa ?
C- A và B sai
B- nghĩa gần giống nhau
D- A và B đúng
500
A- Ăn, ngủ,
chơi
Câu 2: Nhóm từ nào đều là những từ đồng nghĩa
C- Học, đi, viết
B- xanh , đỏ, vàng
D- Mang, vác, khiêng
1000
D- Cả 3 ý trên đúng
Câu 3 :Thế nào là từ trái nghĩa ?
C- Từ có nghĩa gần như nhau
B- Từ có nghĩa giống nhau
A- Từ có nghĩa trái ngược nhau
1500
A-Thanh bình
Câu 4: Từ trái nghĩa với từ “hòa bình” là?
D- Mâu thuẫn
B- Thái bình
C- Chiến tranh
2000
LUYỆN TỪ VÀ CÂU
Sách Tiếng Việt lớp 5 tập 1 trang 51
Từ đồng âm
I. Nhận xét:
1. Đọc các câu sau đây :

a) Ông ngồi câu cá.

b) Đoạn văn này có 5 câu.

a) Ông ngồi câu cá.

Con yêu quý của bố! Hãy can đảm lên,
hỡi người chiến sĩ của đạo quân vĩ đại kia!
Sách vở của con là vũ khí, lớp học của con
là chiến trường. Hãy coi sự ngu dốt là thù
địch. Bố tin rằng, con sẽ luôn cố gắng và sẽ
không bao giờ là người lính hèn nhát trên mặt
trận đầy gian khổ ấy.
b) Đoạn văn này có 5 câu.
5
4
3
2
1
2. Dòng nào dưới đây nêu đúng nghĩa của mỗi từ câu ở bài tập 1 ?
Bắt cá, tôm ... bằng móc sắt nhỏ
( thường có mồi) buộc ở đầu một sợi dây.
- Đơn vị của lời nói diễn đạt một ý trọn vẹn, trên văn bản được mở đầu bằng một chữ cái viết hoa và kết thúc bằng một dấu ngắt câu.

a) Ông ngồi câu cá.

b) Đoạn văn này có 5 câu.
- Bắt cá, tôm ... bằng móc sắt nhỏ ( thường có mồi) buộc ở đầu một sợi dây.
- Đơn vị của lời nói diễn đạt một ý trọn vẹn, trên văn bản được mở đầu bằng một chữ cái viết hoa và kết thúc bằng một dấu ngắt câu.
Thế nào là từ đồng âm ?
Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm nhưng khác hẳn nhau về nghĩa.
Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm nhưng khác hẳn nhau về nghĩa.
GHI NHỚ
Hãy tìm một số từ đồng âm ?
Má hồng
Rau má
Con mực
Lọ mực
Cái cuốc
Chim cuốc
Con đường
Đường phèn
Luyện tập:
a) Cánh đồng – tượng đồng – một nghìn đồng
b) Hòn đá – đá bóng
c) Ba má – ba tuổi
Bài 1: Phân biệt nghĩa của những từ đồng âm trong các cụm từ sau:
Cánh đồng
Tượng đồng
Một nghìn đồng
a) Cánh đồng – tượng đồng – một nghìn đồng
Cánh đồng
Tượng đồng
Một nghìn đồng
Khoảng đất rộng và bằng phẳng dùng để cày cấy và trồng trọt.
Kim loại màu đỏ, thường dùng làm lõi dây điện và chế tạo hợp kim.
Đơn vị tiền Việt Nam.
Hòn đá
Đá bóng
b) Hòn đá – đá bóng
Hòn đá
Đá bóng
Chất rắn cấu tạo vỏ trái đất, kết thành tảng, thành hòn.
Đưa chân hất mạnh bóng ra xa.
c) Ba và má – ba tuổi
Ba và má
Ba tuổi
Là cha ( bố, thầy... )
Số tiếp theo sau số 2 trong dãy số
tự nhiên.
Bài 2. Đặt câu để phân biệt các từ đồng âm bàn, cờ, nước.
M: - Nhà nhà treo cờ mừng ngày Quốc khánh.
- Cờ là một môn thể thao được nhiều người yêu thích.
Bàn ghế
Bàn bạc
Đánh cờ
Lá cờ
Thác nước
Nước Việt Nam
Bàn
Cờ
Nước
- Nhà em có bộ bàn ghế rất đẹp.
- Chúng em đang bàn bạc về việc trồng cây ở vườn trường.
- Em và ba đang đánh cờ.
- Lá cờ đang tung bay trong gió.
- Bé đang uống nước cam.
- Nước Việt Nam có rất nhiều phong cảnh đẹp.
Bài 3. Đọc mẫu chuyện vui dưới đây và cho biết vì sao Nam tưởng ba mình đã chuyển sang làm việc tại ngân hàng :
Tiền tiêu
Nam: - Cậu biết không, ba mình mới chuyển sang ngân hàng làm việc đấy!
Bắc: - Sao cậu bảo ba cậu là bộ đội ?
Nam: - Đúng rồi, thư trước ba mình báo tin: “ Ba đang ở hải đảo.” Nhưng thư này ba mình nói là ba đang giữ tiền tiêu cho Tổ quốc.
Bắc: !!!
Tiền tiêu : là một vị trí quan trọng, nơi có bố trí canh gác ở phía trước khu vực trú quân, hướng về phía địch.
Nam nhầm lẫn nghĩa của hai từ đồng âm là tiền tiêu vì: ở đây bố Nam muốn nói là bố đang giữ một vị trí quan trọng, nơi có bố trí canh gác ở phía trước khu vực trú quân, hướng về phía địch nhưng Nam lại hiểu tiền tiêu ở đây là tiền để chi tiêu.
Bài 4. Đố vui:
Trùng trục như con chó thui
Chín mắt, chín mũi, chín đuôi, chín đầu. ( là con gì ? )
Là con chó thui
Chín ở đây là con chó bị nướng chín chứ không phải số chín
b) Hai cây cùng có một tên
Cây xòe mặt nước, cây trên chiến trường
Cây này bảo vệ quê hương
Cây kia hoa nở soi gương mặt hồ. ( là cây gì ? )
Hoa súng
Khẩu súng
Từ đồng âm là những từ giống nhau về âm nhưng khác hẳn nhau về nghĩa.
GHI NHỚ
BẮT BƯỚM
1
2
3
4
B. Từ giống nhau về âm nhưng khác nhau về nghĩa
1.Thế nào là từ đồng âm ?
A. Từ giống nhau về âm và giống nhau về nghĩa
C. Từ khác nhau về âm nhưng giống nhau về nghĩa
D. Cả 3 ý trên đều đúng
A. đồng lúa, đồng cỏ
2.Nhóm từ nào là từ đồng âm ?
B. giá tiền, giá cả
D. đoàn kết, gắn bó
C. con đường, đường phèn
B. nồi canh – rau má
3. Em hãy tìm từ đồng âm trong câu:
“ Má em nấu nồi canh rau má thật ngon.”
A. má em – rau má
C. ý A – B đều đúng
D. ý A – B đều sai
C. con mực
4.Em hãy tìm từ đồng âm với từ “lọ mực” ?
B. bút mực
D. cả 3 ý trên đều đúng
A. mực nước
DẶN DÒ
- Các em xem lại bài, học thuộc ghi nhớ.
- Chuẩn bị bài :
Mở rộng vốn từ: Hữu nghị - Hợp tác
Chúc các em chăm ngoan, học tốt