Nhiệt liệt chào mừng
Quý thầy cô giáo
và các em học sinh!
Câu 1. Nêu chức năng, đặc điểm và hình thức của câu phủ định?
KIỂM TRA BÀI CŨ
- Chức năng của câu phủ định là dùng để:
+ Thông báo, xác nhận không có sự vật, sự việc, tính chất, quan hệ nào đó (câu phủ định miêu tả).
+ Phản bác một ý kiến, một nhận định (câu phủ định bác bỏ).
- Về hình thức, câu phủ định thường có các từ phủ định như: không, chưa, chẳng, chả, không phải (là), chẳng phải (là), đâu có phải (là), đâu (có),…
Câu 2. Có mấy loại câu phủ định? Xác định câu phủ định trong ví dụ dưới đây.

Nga tình cờ gặp Hằng, kêu lên:
- Lâu quá, tớ không thấy cậu!
Hằng cười:
- Làm gì có chuyện đó!
- Thật mà!
KIỂM TRA BÀI CŨ
Có hai loại câu phủ định:
+ Câu phủ định miêu tả
+ Câu phủ định bác bỏ
Bài 23
Tiết 103
HÀNH ĐỘNG NÓI
GIÁO VIÊN THỰC HIỆN: HUỲNH MINH NHỰT
Tuần 26
NĂM HỌC 2020 - 2021
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
I. Tìm hiểu chung
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.
Mẹ con Lí Thông đang ngủ, bỗng nghe có tiếng gọi cửa. Ngỡ là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít. Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn. Nhưng Lí Thông bỗng nảy ra kế khác. Hắn nói :

- Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu. Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết. Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi. Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

Thạch Sanh lại thật thà tin ngay. Chàng vội vã từ giã mẹ con Lí Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.
(Thạch Sanh)
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI

1. Lí Thông nói với Thạch Sanh nhằm mục đích chính là gì? Câu nào thể hiện rõ nhất mục đích ấy?
- Mục đích: Lí Thông đuổi Thạch Sanh đi nhằm cướp công của
Thạch Sanh.
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.
Mẹ con Lí Thông đang ngủ, bỗng nghe có tiếng gọi cửa. Ngỡ là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít. Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn. Nhưng Lí Thông bỗng nảy ra kế khác. Hắn nói :

- Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu. Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết. Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi. Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

Thạch Sanh lại thật thà tin ngay. Chàng vội vã từ giã mẹ con Lí Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.
(Thạch Sanh)
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
2. Lí Thông có đạt được mục đích của mình không? Chi tiết nào nói lên điều đó?
- Lí Thông có đạt được mục đích của mình.
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.
Mẹ con Lí Thông đang ngủ, bỗng nghe có tiếng gọi cửa. Ngỡ là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít. Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn. Nhưng Lí Thông bỗng nảy ra kế khác. Hắn nói :

- Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu. Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết. Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi. Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

Thạch Sanh lại thật thà tin ngay. Chàng vội vã từ giã mẹ con Lí Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.
(Thạch Sanh)
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
3. Lí Thông đã thực hiện mục đích của mình bằng phương tiện gì?
- Lí Thông thực hiện được mục đích ấy bằng phương tiện lời nói.
Đọc đoạn trích sau và trả lời câu hỏi.
Mẹ con Lí Thông đang ngủ, bỗng nghe có tiếng gọi cửa. Ngỡ là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít. Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn. Nhưng Lí Thông bỗng nảy ra kế khác. Hắn nói :

- Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu. Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết. Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi. Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.

Thạch Sanh lại thật thà tin ngay. Chàng vội vã từ giã mẹ con Lí Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.
(Thạch Sanh)
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
4. Nếu hiểu hành động là “việc làm cụ thể của con người nhằm một mục đích nhất định” thì việc làm của Lí Thông có phải là một hành động không? Vì sao?
- Việc làm của Lí Thông là một hành động, vì nó là một việc làm có mục đích.
- Hành động nói là hành động được thực hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
I. Tìm hiểu chung
- Một số kiểu hành động nói thường gặp:
Mẹ con Lí Thông đang ngủ, bỗng nghe có tiếng gọi cửa. Ngỡ là hồn oan của Thạch Sanh hiện về, mẹ con hắn hoảng sợ, van lạy rối rít. Khi Thạch Sanh vào nhà kể cho nghe chuyện giết chằn tinh, chúng mới hoàn hồn. Nhưng Lí Thông bỗng nảy ra kế khác. Hắn nói :
- Con trăn ấy là của vua nuôi đã lâu. Nay em giết nó, tất không khỏi bị tội chết. Thôi, bây giờ nhân trời chưa sáng em hãy trốn ngay đi. Có chuyện gì để anh ở nhà lo liệu.
Thạch Sanh lại thật thà tin ngay. Chàng vội vã từ giã mẹ con Lí Thông, trở về túp lều cũ dưới gốc đa, kiếm củi nuôi thân.
(Thạch Sanh)
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
Xác định mục đích của hành động nói:
Trình bày
Đe doạ
Cầu khiến
Hứa hẹn
Cái Tí chưa hiểu hết ý câu nói của mẹ, nó xám mặt lại và hỏi bằng giọng luống cuống:
- Vậy thì bữa sau con ăn ở đâu ?
Điểm thêm một “giây” nức nở, chị Dậu ngó con bằng cách xót xa:
- Con sẽ ăn ở nhà cụ Nghị thôn Đoài.
Cái Tí nghe nói giãy nảy, giống như sét đánh bên tai, nó liệng củ khoai vào rổ và òa lên khóc.
(...) Chừng như lúc nãy thấy bắt cả chó lớn, chó con, cái Tí vẫn tưởng những con vật ấy sẽ đi thế mạng cho mình, cho nên nó đã vững dạ ngồi im. Bây giờ nghe mẹ giục nó phải đi, nó lại nhếch nhác, mếu khóc:
- U nhất định bán con đấy ư? U không cho con ở nhà nữa ư?
Khốn nạn thân con thế này! Trời ơi!...
( Ngô Tất Tố, Tắt đèn)

Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
Chỉ ra các hành động trong đoạn trích sau và cho biết mục đích của mỗi hành động.
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
Xác định mục đích của hành động nói:
Hỏi
Báo tin
Hỏi
Bộc lộ cảm xúc
Hỏi
Bộc lộ cảm xúc
- Hành động nói là hành động được thể hiện bằng lời nói nhằm mục đích nhất định.
- Một số kiểu hành động nói thường gặp:
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
I. Tìm hiểu chung
hỏi, điều khiển, hứa hẹn, trình bày, bộc lộ cảm xúc,…
II. Luyện tập
Bài tập 1:

Trần Quốc Tuấn viết “Hịch tướng sĩ” nhằm mục đích gì? Hãy xác định mục đích của hành động nói thể hiện ở một câu trong bài hịch và vai trò của câu ấy đối với việc thực hiện mục đích chung.
Trần Quốc Tuấn viết “Hịch tướng sĩ” nhằm mục đích khích lệ tướng sĩ học tập Binh thư yếu lược do ông soạn ra và khích lệ lòng yêu nước của tướng sĩ.
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
Bài tập 2: SGK/64
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
Chỉ ra các hành động nói và mục đích của mỗi hành động nói trong những đoạn trích sau:
a) Tiếng chó sủa vang các xóm
Bà lão láng giềng lại lật đật chạy sang:
Bác trai đã khá rồi chứ?
- Cảm ơn cụ, nhà cháu đã tỉnh táo như thường. Nhưng xem ý hãy còn lề bề lệt bệt chừng như cũng mỏi mệt lắm.
- Này, bảo bác ấy có trốn đi đâu thì trốn. Chứ cứ nằm đấy, chốc nữa họ vào thúc sưu, không có, họ lại đánh trói thì khổ. Người ốm rề rề như thế, nếu lại phải một trận đòn, nuôi mấy tháng cho hoàn hồn.
- Vâng, cháu cũng nghĩ như cụ. Nhưng để cháo nguội, cháu cho nhà cháu ăn lấy vài húp cái đã. Nhịn suông từ sáng hôm qua tới giờ còn gì.
- Thế thì phải giục anh ấy ăn mau lên đi, kẻo nữa người ta sắp sửa kéo vào rồi đấy!
Rồi bà lão lật đật trở về với vẻ mặt băn khoăn.
(Ngô Tất Tố, Tắt đèn)
Bài tập 2: SGK/64
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
Chỉ ra các hành động nói và mục đích của mỗi hành động nói trong những đoạn trích sau:
a.
Hỏi
Cảm ơn
Trình bày
Bài tập 2: SGK/64
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
Chỉ ra các hành động nói và mục đích của mỗi hành động nói trong những đoạn trích sau:
b) Lê Thận nâng gươm lên ngang đầu nói với Lê Lợi:
- Đây là trời có ý phó thác cho minh công làm việc lớn. Chúng tôi nguyện đem xương thịt của mình theo minh công, với thanh gươm thần này để báo đền Tổ quốc.
(Sự tích Hồ Gươm)
Trình bày
Hứa, thề
Bài tập 3: SGK/64
Tiết 103 HÀNH ĐỘNG NÓI
Xác định kiểu hành động nói được thực hiện trong câu có chứa từ “hứa”
Điều khiển
Điều khiển
Hứa hẹn
1) Bài học:
- Học khái niệm hành động nói và làm bài tập 2 các hành động nói còn lại SGK/63, 64.
- Phân biệt hành động nói và từ chỉ hành động. Cho ví dụ.
2) Bài mới: Trả bài Tập làm văn số 5
HƯỚNG DẪN HỌC SINH
TỰ HỌC Ở NHÀ
Xin chân thành cảm ơn
Quý Thầy cô giáo
và các em học sinh