CHỦ ĐỀ
CÁC NGÀNH GIUN ( 2 TIẾT )
1/NGÀNH GIUN DẸP
2/NGÀNH GIUN TRÒN
3/NGÀNH GIUN ĐỐT
CHƯƠNG III: CÁC NGÀNH GIUN
CHỦ ĐỀ
NGÀNH GIUN DẸP (2 TIẾT)
- Ngành giun dẹp có cơ thể dẹp, đối xứng 2 bên. Chúng gồm các đại diện: sán lông, sán lá gan, sán lá máu, …. Chúng có 2 lối sống khác nhau: sống tự do (sán lông), sống ký sinh (sán lá, sán dây…)
Là kiểu đối xứng chỉ vẽ được 1 mặt phẳng chia đôi cơ thể thành 2 nửa hoàn toàn giống nhau.
I. Nơi sống, cấu tạo và di chuyển
- Nơi sống: Kí sinh ở gan, mật trâu, bò.
Quan sát H. 11.1 SGK.
Rút ra kết luận về cấu tạo, di chuyển của sán lá gan?
- Cấu tạo: Cơ thể dẹp hình lá, đối xứng 2 bên, ruột phân nhánh, mắt và lông bơi tiêu giảm, các giác bám phát triển.
- Di chuyển: chui rúc, luồn lách trong môi trường kí sinh.
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN DẸP ( TIẾT 1)
Giác bám
Miệng
Nhánh
ruột
Cơ quan
sinh dục
lưỡng tính
II – DINH DƯỠNG
Chất dinh dưỡng
Miệng
đưa vào 2 nhánh ruột
vừa tiêu hóa, vừa dẫn chất dinh dưỡng nuôi cơ thể.
Chưa có hậu môn

CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN DẸP ( TIẾT 1)
Chất dinh dưỡng
Miệng
đưa vào 2 nhánh ruột
vừa tiêu hóa, vừa dẫn chất dinh dưỡng nuôi cơ thể.
Hầu có cơ khỏe giúp miệng hút chất dinh dưỡng từ môi trường kí sinh đưa vào 2 nhánh ruột phân nhiều nhánh nhỏ để vừa tiêu hóa vừa dẫn chất dinh dưỡng nuôi cơ thể.
II – DINH DƯỠNG
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN DẸP ( TIẾT 1)
III. SINH SẢN
III. SINH SẢN
1. Cơ quan sinh dục
Nêu đặc điểm cấu tạo cơ quan sinh dục của sán lá gan.
- Cơ quan sinh dục lưỡng tính. Gồm:
+ Cơ quan sinh dục đực + Cơ quan sinh dục cái.
- Đặc điểm: dạng ống, phân nhánh và phát triển chằng chịt.
CHỦ ĐỀ: NGÀNH GIUN DẸP ( TIẾT 1)
Sán lá gan trưởng thành đẻ trứng
Trứng gặp nước
Trứng nở thành ấu trùng có lông
Ấu trùng có lông chui vào sống trong ốc rồi sinh sản
Nhiều ấu trùng có đuôi rời khỏi ốc.
Ấu trùng có đuôi kết kén ở cây cỏ thủy sinh
Trâu bò bị nhiễm sán do ăn cỏ ở ruộng nước
2- Vòng đời:
Sán lá gan
(gan trâu bò)
Vòng đời của sán lá gan

- Vòng đời sán lá gan có đặc điểm: thay đổi vật chủ qua nhiều giai đoạn ấu trùng thích nghi với kí sinh
* Hãy cho biết vòng đời sán lá gan sẽ như thế nào nếu trong tự nhiên xảy ra các tình huống sau:
- Ấu trùng không có nơi kí sinh, ấu trùng sẽ chết.
- Ấu trùng nở ra không gặp cơ thể ốc thích hợp
- Trứng sán lá gan không gặp nước
- Trứng sẽ không nở, ấu trùng sẽ chết.
- Ốc chứa vật ký sinh bị các động vật khác ăn thịt mất
- Ấu trùng trong cơ thể ốc chết hoặc ký sinh ở vật chủ mới.
- Kén sán bám vào rau, bèo … chờ mãi mà không gặp trâu, bò ăn phải.
- Kén sán sẽ chết đi.
- Sán lá gan thích nghi với phát tán nòi giống như thế nào?
Thay d?i v?t ch?, nhi?u giai do?n ?u tr�ng.
2. Vòng đời
Sán lá gan đẻ nhiều trứng, trứng gặp nước nở thành ấu trùng có lông bơi => kí sinh trong ốc ruộng, sinh sản nhiều ấu trùng có đuôi => bám vào cây cỏ, bèo…=> rụng đuôi, kết vỏ cứng => thành kén sán
- Trâu bò ăn phải cây cỏ có kén sán => bị nhiễm bệnh sán lá gan.
Để phòng bệnh sán lá gan cho trâu, bò cần phải làm những gì ?
+ Vệ sinh chuồng trại, ủ phân trước khi bón cho cây trồng.
+ Tiêu diệt vật chủ trung gian gây bệnh (ốc)
+ Tẩy sán định kỳ cho trâu, bò
Vì sao trâu, bò nước ta mắc bệnh sán lá gan nhiều?
Hậu quả khi bị nhiễm sán lá gan
Nhiễm sán lá gan làm trâu bò chậm lớn, giảm sức sản xuất và gây chết.
Người ăn nang sán lá gan hoặc kén sán có thể bị nhiễm sán
=> gây đau đớn, suy gan có thể dẫn tới ung thư gan.
Năm 2008 Việt Nam có 380.000 người mắc
Sán lá gan gây hậu quả gì?
Để phòng chống nhiễm sán lá gan cần:
Tránh để chất thải của trâu bò rơi vào nguồn nước
Không ăn các loại cây thủy sinh chưa qua nấu chín
Tẩy giun sán định kì
Cách li điều trị kịp thời với các trường hợp nhiễm sán

Làm thế nào để phòng chống nhiễm sán lá gan cho trâu bò và người?
BÀI TẬP
Câu 1: Đặc điểm của sán lá gan thích nghi với
đời sống kí sinh là ?
Di chuyển nhờ sự chun dãn của các cơ trên cơ thể.
Không có hậu môn; mắt, lông bơi tiêu giảm.
Giác bám, cơ quan tiêu hóa, cơ quan sinh dục phát triển.
Cả A, B, C

Câu 2: Vòng đời sán lá gan có đặc điểm ?
Kí sinh bắt buộc trên cơ thể vật chủ.
Thay đổi vật chủ và qua nhiều giai đoạn ấu trùng.
Các giai đoạn ấu trùng có nhiều hình thái giống nhau.
Trứng có vỏ cứng bao bọc vững chắc.
Hướng dẫn về nhà
 Học bài và trả lời câu hỏi SGK.
- Đọc mục “Em có biết”.
- Nghiên cứu trước bài 12 SGK/44 và tìm hiểu một số giun dẹp khác.
CHÚC CÁC EM HỌC TỐT