SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TIỀN GIANG
TRƯỜNG THPT ĐỐC BINH KIỀU
HỌC ONLINE
GIÁO VIÊN: TRẦN MINH NHỰT
CHỦ ĐỀ 1:
KHÁI NIỆM VỀ HỆ CƠ SỞ DỮ LIỆU
BÀI 1:
MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
MỤC TIÊU BÀI HỌC
1/ Kiến thức
- Biết được các vấn đề thường phải giải quyết trong một bài toán quản lý và sự cần thiết phải có CSDL;
- Biết khái niệm CSDL và hệ QT CSDL;
- Biết vai trò của CSDL trong học tập và cuộc sống.
2/ Về kỹ năng
- Chưa đòi hỏi các em biết các thao tác cụ thể.
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
3 nội dung
1/ Bài toán quản lý
2/ Các công việc thường gặp khi xử lý thông tin của một tổ chức
3/ Hệ cơ sở dữ liệu
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1/ Bài toán quản lý
- Ngày nay, tin học xuất hiện và được ứng dụng ở mọi nơi, trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội như: Giải trí, giáo dục, trí tuệ nhân tạo, tự động hóa điểu khiển, giải các bài toán về khoa học kỹ thuật, truyền thông, … đặc biệt là trong công tác quản lý chiếm khoảng 80% các ứng dụng Tin học.
- Có thể nói mọi tổ chức đều có nhu cầu quản lý như:
+ Công ty cần quản lý tài chính, vật tư, con người…
+ Khách sạn cần quản lý phòng cho thuê, các dịch vụ, khách thuê phòng, tài chính, trang thiết bị,…
+ Bệnh viện cần quản lý bệnh nhân, thuốc, bệnh án, bác sĩ, các thiết bị y tế, …
+ Nhà trường cần quản lý học sinh, giáo viên, thư viện, tài chính, kết quả học tập…
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
1/ Bài toán quản lý
Ví dụ: Quản lý học sinh trong nhà trường
 Để quản lý học sinh, nhà trường phải có hồ sơ học sinh, đó là học bạ. Học bạ gồm các thông tin sau: Họ và tên, ngày sinh, giới tính, địa chỉ, là đoàn viên hay không, kết quả học tập và rèn luyện.
 Thông tin về các học sinh trong lớp thường được tập hợp lại thành một hồ sơ lớp
Hồ sơ quản lý học sinh của nhà trường là tập hợp các hồ sơ lớp
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
2/ Các công việc thường gặp khi xử lí thông tin của một tổ chức
3 công việc
a/ Tạo lập hồ sơ
b/ Cập nhật hồ sơ
c/ Khai thác hồ sơ
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
2/ Các công việc thường gặp khi xử lý thông tin của một tổ chức
a/ Tạo lập hồ sơ
- B1: Xác định chủ thể cần quản lý. Ví dụ: Học sinh
- B2: Xác định cấu trúc hồ sơ. Ví dụ: Stt, họ tên, ...
- B3: Thu thập, tập hợp thông tin cần quản lý và lưu trữ chúng theo cấu trúc đã xác định.
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
2/ Các công việc thường gặp khi xử lý thông tin của một tổ chức
b/ Cập nhật hồ sơ
- Sửa hồ sơ là việc thay đổi một vài thông tin trong hồ sơ không còn đúng nữa.
- Thêm hồ sơ cho cá thể mới tham gia vào tổ chức
- Xóa hồ sơ mà tổ chức không còn quản lý nữa.
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
2/ Các công việc thường gặp khi xử lý thông tin của một tổ chức
c/ Khai thác hồ sơ
Sắp xếp hồ sơ theo một tiêu chí nào đó.
Ví dụ: Sắp xếp tên học sinh theo thứ tự tăng dần
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
2/ Các công việc thường gặp khi xử lí thông tin của một tổ chức
c/ Khai thác hồ sơ
Tìm kiếm là việc tra cứu thông tin có sẵn trong hồ sơ thỏa mãn một số điều kiện nào đó
Ví dụ: Tìm kiếm học sinh có giới tính là nam
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
2/ Các công việc thường gặp khi xử lí thông tin của một tổ chức
c/ Khai thác hồ sơ
Thống kê là cách khai thác hồ sơ dựa trên tính toán để đưa ra các thông tin đặc trưng, không có trong hồ sơ.
Ví dụ: Tính đểm trung bình từng môn học của cả lớp.
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
2/ Các công việc thường gặp khi xử lí thông tin của một tổ chức
c/ Khai thác hồ sơ
Lập báo cáo theo một khuôn dạng cụ thể
Ví dụ: Cuối học kỳ hoặc cuối năm nhà trường cần báo kết quả học tập của học sinh cho phụ huynh biết.
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
3/ Hệ cơ sở dữ liệu
a/ Khái niệm cơ sở dữ liệu (CSDL)
Một CSDL (Database) là một tập hợp các dữ liệu có liên quan với nhau, chứa thông tin của một tổ chức nào đó (như một trường học, một ngân hàng, một công ty, một nhà máy…) được lưu trữ trên các thiết bị nhớ để đáp ứng nhu cầu khai thác thông tin của nhiều người dùng với nhiều mục đích khác nhau.
Ví dụ:
Hồ sơ quản lý học sinh được lưu trữ ở bộ nhớ ngoài của máy tính là một cơ sở dữ liệu
Hồ sơ quản lý sách của thư viện
Hồ sơ quản lý thông tin của các chuyến bay của các hãng hàng không
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
3/ Hệ cơ sở dữ liệu
b/ Hệ quản trị cơ sở dữ liệu (Hệ QT CSDL)
 Phần mềm cung cấp môi trường thuận lợi và hiệu quả để tạo lập, lưu trữ và khai thác thông tin của CSDL được gọi là hệ quản trị cơ sở dữ liệu (Database Management System)
Các hệ quản trị cơ sở dữ liệu phổ biến
 Hệ QT CSDL Oracle
 Hệ QT CSDL MySQL
 Hệ QT CSDL Microsoft SQL server
 Hệ QT CSDL DB2
 Hệ QT CSDL Microsoft Access
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
3/ Hệ cơ sở dữ liệu
c/ Hệ cơ sở dữ liệu
 Hệ CSDL để chỉ một CSDL cùng với hệ QTCSDL quản trị và khai thác CSDL đó
 Để lưu trữ và khai thác thông tin bằng máy tính cần phải có:
+ Cơ sở dữ liệu
+ Hệ quản trị cơ sở dữ liệu
+ Các thiết bị vật lý (máy tính, đĩa cứng, mạng…)
BÀI 1: MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN
3/ Hệ cơ sở dữ liệu
d/ Một số ứng dụng
Việc xây dựng, phát triển và khai thác các hệ CSDL ngày càng nhiều hơn, đa dạng hơn trong hầu hết các lĩnh vực kinh tế, xã hội, giáo dục, y tế, …
 Cơ sở giáo dục và đào tạo cần quản lý thông tin người học, môn học, kết quả học tập, …
 Cơ sở kinh doanh cần có CSDL về thông tin khách hàng, sản phẩm, việc mua bán, …
 Ngân hàng cần quản lý các tài khoản, khoản vay, các giao dịch hằng ngày, …
 Hãng hàng không cần quản lý các chuyến bay, việc đăng ký vé và lịch bay, …
 Tổ chức viễn thông cần ghi nhận các cuộc gọi, hóa đơn hang tháng, tính toán số dư cho các số gọi trả trước, …
 ….
BÀI TẬP VỀ NHÀ
Bài 1: Hãy phân biệt cơ sở dữ liệu và hệ quản trị cơ sở dữ liệu.

Bài 2: Giả sử phải xây dựng một CSDL để quản lý việc mượn/ trả sách ở thư viện, theo em cẩn phải lưu trữ những thông tin gì? Hãy cho biết những việc phải làm để đáp ứng nhu cầu quản lý của người thủ thư (quản lý thư viện).
Cảm ơn sự chú ý theo dõi của các em học sinh!
Giáo viên thực hiện: Trần Minh Nhựt
Trường THPT Đốc Binh Kiều