Trong gia đình, khi em có thành tích học tập hoặc niềm vui mới, mọi người sẽ bộc lộ tình cảm như thế nào?
Trước những thành công, niềm vui của người khác (người thân, bạn bè) em sẽ có tình cảm như thế nào và ứng xử ra sao?
Các em ạ, trong cuộc sống, khi ta đứng trước thành công, niềm vui của người thân, của bạn bè, con người có những cảm xúc và cư xử khác nhau. Có người vui vẻ, chúc mừng, rồi học tập làm theo; song cũng có những lúc ta lại bị những cảm xúc tiêu cực xâm chiếm tâm hồn. Đó là chút gì tự ti, đố kị, thấy mình kém cỏi. Và không phải ai cũng đủ bản lĩnh để đấu tranh với cảm xúc tiêu cực, để sống yêu thương và trân trọng. Truyện “Bức tranh của em gái tôi” là một câu chuyện cảm động ghi lại tinh tế trạng thái tâm lí của con người trước thành công của người thân và gợi bao ý nghĩ nhân văn của cuộc sống.
Các em ạ, trong cuộc sống, khi ta đứng trước thành công, niềm vui của người thân, của bạn bè, con người có những cảm xúc và cư xử khác nhau. Có người vui vẻ, chúc mừng, rồi học tập làm theo; song cũng có những lúc ta lại bị những cảm xúc tiêu cực xâm chiếm tâm hồn. Đó là chút gì tự ti, đố kị, thấy mình kém cỏi. Và không phải ai cũng đủ bản lĩnh để đấu tranh với cảm xúc tiêu cực, để sống yêu thương và trân trọng. Truyện “Bức tranh của em gái tôi” là một câu chuyện cảm động ghi lại tinh tế trạng thái tâm lí của con người trước thành công của người thân và gợi bao ý nghĩ nhân văn của cuộc sống.
TIẾT 24:
BỨC TRANH CỦA EM GÁI TÔI

(Tạ Duy Anh )
PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1:
Tạ Duy Anh, sinh năm 1959
Quê : Hoàng Diệu – Chương Mỹ - Hà nội
Là nhà văn trẻ trong thời kì đổi mới, có nhiều sáng tác viết cho thiếu nhi như: Quả trứng vàng, Vó ngựa trở về, Bức tranh của em gái tôi...
Truyện viết cho thiếu nhi của ông trong sáng, đậm chất thơ, giàu ý nghĩa nhân văn.
*Xuất xứ: “Bức tranh của em gái tôi” là truyện ngắn đoạt giải Nhì trong cuộc thi viết “Tương lai vẫy gọi” của báo Thiếu niên tiền phong 1998.
* Người kể chuyện
- Người kể chuyện là người anh trai
- Người kể chuyện xuất hiện ở ngôi thứ nhất, xưng tôi
- Sử dụng ngôi kể thứ nhất có thể khai thác được chiều sâu tâm lí bởi nhân vật tham gia vào tiến trình truyện kể.
- Nhân vật chính : Kiều Phương, người anh trai .
Tóm tắt cốt truyện :
Kiều Phương là cô gái hay lục lọi đồ và thường bôi bẩn lên mặt. Cô bé có sở thích vẽ tranh nên thường bí mật pha chế màu và vẽ. Khi mọi người phát hiện ra Kiều Phương có tài năng hội họa thì người anh lúc này tỏ ra ghen tị và xa lánh em. Kiêù Phương đạt giải nhất tại trại thi vẽ tranh quốc tế với bức vẽ “anh trai tôi”, lúc này người anh trai mới nhận ra tấm lòng nhân hậu của em và hối lỗi về bản thân mình.
NỘI DUNG GHI VỞ :
Tìm hiểu chung :
1. Tác giả :Tạ Duy Anh, sinh năm 1959. Quê : Hoàng Diệu – Chương Mỹ - Hà nội
2. Tác phẩm
*Xuất xứ: “Bức tranh của em gái tôi” là truyện ngắn đoạt giải Nhì trong cuộc thi viết “Tương lai vẫy gọi” của báo Thiếu niên tiền phong 1998.
* Ngôi kể, nhân vật , cốt truyện :
Ngôi kể : thứ nhất, người kể chuyện là người anh trai .
Nhân vật chính: Kiều Phương và người anh trai .
- Tóm tắt : Kiều Phương là cô gái hay lục lọi đồ và thường bôi bẩn lên mặt. Cô bé có sở thích vẽ tranh nên thường bí mật pha chế màu và vẽ. Khi mọi người phát hiện ra Kiều Phương có tài năng hội họa thì người anh lúc này tỏ ra ghen tị và xa lánh em. Kiêù Phương đạt giải nhất tại trại thi vẽ tranh quốc tế với bức vẽ “anh trai tôi”, lúc này người anh trai mới nhận ra tấm lòng nhân hậu của em và hối lỗi về bản thân mình.
- Bố cục : 3 phần







PHIẾU HỌC TẬP 2:
II. Khám phá văn bản.
1. Nhân vật người em gái
II. Đọc- hiểu văn bản.
1. Nhân vật người em gái.
Hồn nhiên vô tư trong sáng, dễ thương.
II. Đọc- hiểu văn bản.
1. Nhân vật người em gái.
Là cô bé chăm chỉ, say mê nghệ thuật, có năng khiếu hội họa, đáng khâm phục.
*Tình cảm dành cho gia đình, mọi người:
Vui vẻ chấp nhận biệt hiệu “Mèo” anh tặng.
Dễ thân với bé Quỳnh, chú Tiến Lê ( họa sĩ)
Bị anh mắng vô cớ cũng không khóc hay cãi lại.
Đi thi vẽ tranh - vẽ về anh trai với tất cả tình yêu thương anh.
Được giải, hồ hởi ôm cổ anh chia vui.
 
NỘI DUNG GHI VỞ :
1. Nhân vật người em gái.
 
PHIẾU HỌC TẬP 3:
II. Khám phá văn bản.
2. Nhân vật người anh
a. Thái độ hành động của người anh trước khi xem bức chân dung em gái vẽ mình.
=> Thái độ thất vọng, buồn chán, thiếu tự tin, mặc cảm, xa lánh , đố kị với em .
+ Gục đầu muốc khóc.
+ Không thể thân với mèo như trước được nữa.
+ Chẳng tìm thấy ở mình một năng khiếu gì cả.
+ Lén xem tranh của em gái.
+ Trút ra một tiếng thở dài
+ Hay gắt gỏng với em, đẩy em ra...
* Bức tranh :
Đóng khung, lồng kính
Một chú bé đang ngồi nhìn ra ngoài cửa sổ, nơi bầu trời trong xanh.
Mặt chú bé toả ra một thứ ánh sáng
kỳ lạ
Suy tư mơ mộng.
b. Thái độ hành động của người anh sau khi xem bức chân dung em gái vẽ mình.
* Thái độ:
- Giật sững người, bám chặt vào mẹ
- Ngỡ ngàng, hãnh diện rồi xấu hổ
=> Xúc động, ngạc nhiên, không ngờ mình hoàn thiện đến thế. Chính tình yêu thương của Kiều Phương đã giúp người anh nhận ra sự ích kỉ, đố kị của bản thân để khắc phục và hoàn thiện hơn.
NỘI DUNG GHI VỞ :
2. Nhân vật người anh.
* Trước khi xem bức chân dung em gái vẽ mình.
-Thái độ thất vọng, buồn chán, thiếu tự tin, mặc cảm, xa lánh , đố kị với em .
* Sau khi xem bức chân dung em gái vẽ mình
Xúc động, ngạc nhiên,cảm thấy xấu hổ không ngờ trong mắt đứa em mình hoàn thiện đến thế.
=> Chính tình yêu thương của Kiều Phương đã giúp người anh nhận ra sự ích kỉ, đố kị của bản thân để khắc phục và hoàn thiện hơn.
III. Tổng kết
LUYỆN TẬP
Bài 1:
Yêu thích nhân vật người em gái: vì Kiều Phương là cô bé có tài năng hội họa, đặc biệt ở em có tình cảm trong sáng, hồn nhiên, tấm lòng nhân hậu, sự đáng yêu. Chính Kiều Phương đã giúp người anh nhận ra sự hạn chế của chính mình.
Nhân vật người anh tuy có những điểm tiêu cực như sự đố kị, nhỏ nhen, ghen ghét trước tài năng của em mình; nhưng người anh đã sớm tự nhận thức và biết nhận ra sai lầm của mình. Từ đó, người anh đã tự hoàn thiện nhân cách, tâm hồn trong sáng trở lại, cư xử đúng mực với em, gìn giữ và vun đắp tình cảm anh em.
Em thích nhân vật nào trong truyện? Vì sao?
Bài học:
+ Từ cảm xúc chân thật của người anh giúp người đọc tự nhận thức mình, tự nhận ra những sai lầm của bản thân để sống tốt hơn.
+ Không được đố kị trước tài năng, thành công, niềm vui của người khác.
Từ câu chuyện em rút ra bài học gì cho mình trong cuộc sống ?
Câu hỏi 3 :
Từ văn bản Chuyện cổ tích về loài người, Mây và sóng, Bức tranh của em gái tôi, em nhận thấy điều quan trọng nhất có thể gắn kết các thành viên trong gia đình là gì?