TIẾT 30: QUA ĐÈO NGANG
– NGUYỄN KHUYẾN-

TRƯỜNG THCS NGUYỄN QUANG BÍCH
Giáo viên: Nguyễn Thị Bích Thùy
I - Tiếp xúc văn bản :
1 - Đọc.
2 - Tìm hiểu chú thích:
* Tác giả:
- Bà Huyện Thanh Quan tên thật là Nguyễn Thị Hinh là một nữ sỹ tài danh hiếm có trong lịch sử văn học trung đại, sống ở nửa đầu thế kỉ XIX.
- Thơ Bà Huyện Thanh Quan trang nhã, ngôn ngữ điêu luyện, thấm đẫm niềm hoài cổ.
* Tác phẩm:
- Bài thơ được sáng tác khi Bà Huyện Thanh Quan vào kinh đô Huế nhậm chức Cung trung
giáo tập.
Quan sát bức tranh và nêu hiểu biết của em về địa danh Đèo Ngang?

Đèo Ngang
- Đèo Ngang thuộc dãy núi Hoành Sơn, phân cách địa giới 2 tỉnh: Hà Tĩnh và Quảng Bình.
- Là địa danh nổi tiếng trên đất nước ta.
I - Tiếp xúc văn bản :
1 - Đọc.
2 - Tìm hiểu chú thích:
3 - Bố cục:
- Bài thơ viết theo thể thơ thất ngôn bát cú Đường luật.
- Kết cấu: 4 phần: 2 câu đề - 2 câu thực - 2 câu luận - 2 câu kết.
- Gieo vần: Ở cuối các câu 1,2,4,6,8
- Đối: câu 3 >< câu 4; câu 5 >< câu 6.
4 - Chủ đề:
Bài thơ gợi lên cảnh sắc Đèo Ngang và tâm trạng cô đơn của bà Huyện Thanh Quan khi bước đến nơi này.
I - Ti?p xỳc van b?n.
II - Phõn tớch van b?n
1.Hai cõu d?:
+ NT: Nột bỳt ch?m phỏ ? v? trớ quan sỏt g?n, v?i nh?ng du?ng nột, m�u s?c nh? nh�ng; cõu 2 ch?a ti?u d?i, cú t?i 5 s? v?t du?c miờu t? cựng v?i di?p ng? "chen" .

=> Hai cõu tho g?i t? khung c?nh Dốo Ngang v�o th?i di?m chi?u t� búng x? r?m r?p, hoang vu, v?ng v?, r?n ng?p d?n nao lũng, g?i n?i ni?m cụ don c?a ngu?i l? th?.
�
I - Ti?p xỳc van b?n.
II - Phõn tớch van b?n
1.Hai cõu d?:
2. Hai cõu th?c:
NT: Phộp d?i r?t ch?nh, hỡnh ?nh u?c l? d? núi v? s? s?ng con ngu?i noi son cu?c, t? lỏy tu?ng hỡnh k?t h?p d?o ng?: lỏc dỏc, lom khom d?t ? d?u cõu -> nh?n m?nh s? ớt ?i, thua th?t, m? nh?t c?a s? s?ng con ngu?i. T?o ?n tu?ng ngu?i trong c?nh nhung m? xa.

=> S? s?ng thua th?t, hoang so tiờu di?u, g?i n?i bu?n trong lũng ngu?i
�
3. Hai cõu lu?n:
- NT: D?i ý, d?i thanh r?t ch?nh, choi ch? b?ng s? d?ng t? d?ng õm; s? d?ng t? tu?ng thanh, s? d?ng di?n tớch, bỳt phỏp l?y d?ng t? tinh, d?o ng? -> Ti?ng chim cu?c, chim da da vang lờn ? Dốo Ngang kh?c kho?i da di?t dú cung l� ti?ng lũng d?ng v?ng c?a con ngu?i.
=> Hai cõu tho th? hi?n tõm tr?ng bu?n ho�i c?, n?i ni?m nh? nu?c thuong nh� c?a n? si.
( Dốo Ngang qua s? miờu t? c?a nh� tho l� c?nh thiờn nhiờn, nỳi dốo
bỏt ngỏt, th?p thoỏng cú s? s?ng con ngu?i nhung cũn hoang so. C?nh du?c nhỡn v�o lỳc chi?u t� l?i v?i m?t tõm tr?ng cụ don cho nờn g?i c?m giỏc bu?n v?ng l?ng.)
II - Phõn tớch van b?n
4. Hai cõu k?t:
NT: Tr?i, non, nu?c -> Khụng gian r?ng l?n mờnh mụng nhung r?i r?c riờng r?.
- M?t m?nh tỡnh riờng: thuong nh�, nh? nu?c, luy?n ti?c quỏ kh? v�ng son da di?t, õm th?m.
C?m t?: Ta v?i ta ? L� m?t mỡnh d?i di?n v?i chớnh mỡnh, n?i bu?n, s? cụ don dõng lờn d?n tuy?t d?i, khụng ai chia s?. NT tuong ph?n (Thiờn nhiờn r?ng l?n: tr?i, non, nu?c >< con ngu?i nh? bộ don chi?c: ta v?i ta - m?t mỡnh mỡnh bi?t, m?t mỡnh mỡnh hay -> c�ng l�m n?i b?t tõm tr?ng cụ don, n?i bu?n sõu th?m v?i v?i).

=> Hai cõu k?t l� n?i ni?m cụ don tuy?t d?i c?a n? si gi?a m?t vựng nỳi non hoang v?ng, heo hỳt. Dú l� n?i ni?m dau dỏu thi?t tha c?a nh� tho d?i v?i quờ huong, d?t nu?c.
III - Tổng kết:
1- Nghệ thuật:
- Thể thơ thất ngôn bát cú điêu luyện.
- Sử dụng bút pháp tả cảnh ngụ tình.
- Sáng tạo trong việc sử dụng từ láy, từ đồng âm khác nghĩa gợi hình, gợi cảm.
- Sử dụng nghệ thuật đối hiệu quả trong việc tả cảnh, tả tình.
2 - Ý nghĩa:
* Ghi nhớ: SGK104.
IV . Luyện tập:
T×m hiÓu hµm nghÜa cña côm tõ “ta víi ta”?
Gợi ý

- Côm tõ “ta víi ta”: Để chỉ tác giả với nçi buån, nçi c« đơn kh«ng ai ®èi diÖn chia sÎ ngoµi trêi m©y non n­íc b¸t ng¸t, mªnh m«ng, hoang v¾ng n¬i ®Ønh ®Ìo. §èi diÖn vµ chiªm ng­ìng thiªn nhiªn v« tËn trong ¸nh hoµng h«n t¾t dÇn, lßng ng­êi thÊy trèng v¾ng, nhá bÐ, c« ®¬n.
-> T¸c gi¶ ®èi diÖn víi thiªn nhiªn cũng chính là víi chÝnh m×nh.
- Nắm nội dung bài học. Hoàn thành các bài tập.
- Xem trước bài: "Chữa lỗi về quan hệ từ".
 
Hướng dẫn về nhà