Tự chọn 12-Tuần 8
RÈN KĨ NĂNG PHÂN TÍCH ĐOẠN THƠ TRONG BÀI TÂY TIẾN
CẤU TRÚC BÀI HỌC

Tìm hiểu về tác giả, hoàn cảnh sáng tác, bối cảnh tác phẩm

Tìm hiểu tâm tư tình cảm, tư tưởng của tác giả.

Lưu ý vấn đề bàn luận về văn học, có thể là tác giả, tác phẩm, ý kiến nhận định về tác phẩm.
Chú ý đến hình thức: nhịp điệu, cách gieo vần, cấu trúc, nghệ thuật sử dụng ngôn từ… Lưu ý về tính thẩm mỹ.
I. NHỮNG KIẾN THỨC NGHỊ LUẬN VỀ BÀI THƠ, ĐOẠN THƠ
2. Cấu trúc bài văn
Quy trình làm bài
3. Nghị luận về một bài thơ, đoạn thơ
Thường có các nội dung sau:
- Giới thiệu khái quát về bài thơ, đoạn thơ.
- Bàn về giá trị nội dung và nghệ thuật của bài thơ, đoạn thơ.
- Đánh giá chung về bài thơ, đoạn thơ.
1. Các bước làm bài
B2:
Tìm ý
B1:
Phân tích đề
B5:
Viết bài
B4: Cách dựng đoạn và liên kết đoạn
B3:
Lập dàn ý
II. PHƯƠNG PHÁP LÀM BÀI
Khi tìm hiểu đề, cần trả lời cho được các câu hỏi sau đây:
Xác định luận đề(Đề nổi(gạch chân). Đề chìm: dựa vào chủ đề).
NL theo kiểu bài nào?(Phân tích, cảm nhận bài/đoạn)
Phạm vi dẫn chứng? Lấy ở đâu?
Câu 1
Câu 2
Câu 3
Câu 4
Những thao tác NL nào, thao tác chính?
Bước 1. Tìm hiểu đề
Bước 2.
+ Xác định giá trị nghệ thuật: để làm bật lên giá trị nội dung, nhà văn đã sử dụng những hình thức nghệ thuật nào?; Thủ pháp nghệ thuật quan trọng nhất mà tác giả sử dụng là thủ pháp gì?; Chi tiết, hình ảnh nào,…làm em thích thú nhất? Vì sao? Nhà văn đã sử dụng nghệ thuật gì ở đó?

+ Xác định giá trị nội dung, tư tưởng: tác phẩm có bao nhiêu nội dung. Đó là những nội dung nào?; Qua mỗi nội dung, tác giả thể hiện thái độ, tình cảm gì? Nhà văn muốn gởi gắm thông điệp gì đến người đọc?
Tìm ý
Bước 3: Lập dàn ý
LUẬN ĐIỂM
PHƯƠNG PHÁP LÀM BÀI

3. Lập dàn ý
a. Mở bài.
Giới thiệu khái quát về tác giả
(Vị trí tác giả, nét đặc sắc sáng tác, sở trường tác giả…)
Giới thiệu tác phẩm
(Vị trí tác phẩm trong sự nghiệp tác giả, nội dung chính ….)
- Dẫn dắt vào bài thơ/đoạn thơ.
(Nếu là phân tích đoạn thơ phải dẫn dắt để trích dẫn lại đoạn thơ đề yêu cầu phân tích).
Cách phân t
PHƯƠNG PHÁP LÀM BÀI

b.Thân bài.
* Khái quát chung.
- Xuất xứ, hoàn cảnh sáng tác
- Cảm xúc chủ đạo, chủ đề tư tưởng, cấu tứ… của tác phẩm (khi cần thiết)
(Nếu là phân tích đoạn thơ cần nêu vị trí đoạn thơ và khái quát nội dung đoạn thơ cần phân tích)


-

Cách phân t
PHƯƠNG PHÁP LÀM BÀI

b.Thân bài.
* Cách phân tích (nên mở rộng sáng tạo)
- Khái quát nội dung chính của đoạn
- Phân tích nét đặc sắc nghệ thuật (Biện pháp tu từ, hình ảnh thơ đặc sắc, thể thơ, cách ngắt nhịp, thanh điệu, nghệ thuật sử dụng từ ngữ…. )
- Từ nghệ thuật rút ra giá trị nội dung( Đề tài, cảm hứng, chủ đề tư tưởng, xúc cảm của nhà thơ …)
* Đánh giá nghệ thuật, nội dung tư tưởng
* Nhận xét đánh giá vấn đề theo yêu cầu đề ra (nếu có)

-

Cách phân t
PHƯƠNG PHÁP LÀM BÀI
c. Kết bài
Khẳng định giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn trích
Khẳng định tài năng và tình cảm của tác giả.
Liên hệ với cảm xúc, nhận thức của bản thân
Bước 4. Cách dựng đoạn và liên kết đoạn văn
Một đoạn văn cần chứa đựng một số loại câu sau đây:
- Câu chủ đoạn: nêu lên luận điểm của cả đoạn (ngắn gọn rõ ràng).
- Câu phát triển đoạn: gồm một số câu liên kết nhau: câu giải thích, câu dẫn chứng, câu phân tích dẫn chứng, câu so sánh, câu bình luận,…- Câu kết đoạn: là câu nhận xét, đánh giá vấn đề , tiểu kết cả đoạn.
Mỗi đoạn văn là một luận điểm.
b. Liên kết nội dung:
+ Mỗi đoạn văn đều phải hướng vào luận đề, làm rõ luận đề. Nếu không sẽ trở nên lan man, xa đề, lạc đề.
+ Sự liên kết nội dung qua những từ ngữ xuất hiện trong mỗi đoạn văn. Các từ ngữ quan trọng trong luận đề thường xuất hiện nhiều lần, lặp đi lặp lại trong các đoạn văn.
Các đoạn văn cần có sự liên kết chặt chẽ với nhau. Có 2 mối liên kết: liên kết nội dung và liên kết hình thức.
Đề bài: Phân tích/ cảm nhận đoạn thơ trong bài Tây Tiến của Quang Dũng?
III. LUYỆN TẬP VẬN DỤNG

Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành


Bố cục đoạn
Vẻ đẹp lẫm liệt, kiêu hùng, hoà hoa, lãng mạn
Vẻ đẹp bi tráng
Đoạn cuối
Cảm nhận về đoạn thơ cuối của bài thơ “Tây Tiến” (Quang Dũng)
1. Mở bài:
- Giới thiệu đôi nét về Quang Dũng
-Giới thiệu về bài thơ Tây Tiến.
- Khái quát vấn đề NL (Trích dẫn thơ)
2.Thân bài

Khái quát chung
Hoàn cảnh sáng tác
Giới thiệu về đoàn binh Tây Tiến
Xuất xứ và nội dung Đoạn thơ
Quang Dũng từng là đại đội trưởng của binh đoànTây Tiến
Cuối năm 1948, ông chuyển sang đơn vị khác. Tại làng Phù Lưu Chanh (Hà Tây), tác giả viết bài thơ này.
Thời gian thành lập
Thành phần
Điều kiện sống, chiến đấu
Nhiệm vụ
Tinh thần
Lúc đầu bài thơ có tên là “Nhớ Tây Tiến”
In trong tập “Mây đầu ô”
Nằm ở cuối bài thơ «Tây Tiến»
Nội dung: Vẻ đẹp chân dung lính Tây Tiến
Tây Tiến đoàn binh không mọc tóc
Quân xanh màu lá dữ oai hùm
Mắt trừng gửi mộng qua biên giới
Đêm mơ Hà Nội dáng kiều thơm
Rải rác biên cương mồ viễn xứ
Chiến trường đi chẳng tiếc đời xanh
Áo bào thay chiếu anh về đất
Sông Mã gầm lên khúc độc hành
CẢM NHẬN ĐOẠN THƠ
Về nghệ thuật: Bút pháp lãng mạn, ngôn ngữ tài hoa và xúc cảm mãnh liệt; hình ảnh thơ sáng tạo, kết hợp từ Hán Việt và thuần Việt; nhiều biện pháp tu từ đã làm nên sức sống của hình tượng nghệ thuật, rung động người đọc.
3. Kết bài:
Khẳng định giá trị nội dung, nghệ thuật của đoạn trích
Khẳng định tài năng và tình cảm của tác giả.
Liên hệ với cảm xúc, nhận thức của bản thân
IV. YÊU CẦU LUYỆNTẬP VẬN DỤNG





Viết hoàn chỉnh bài văn theo dàn ý đã thực hiện.


(GỬI BÀI QUA ĐỊA CHỈ LỚP HỌC VÀO
THỨ BA TUẦN 7)


CẢM ƠN CÁC EM
ĐÃ LẮNG NGHE VÀ TƯƠNG TÁC!