TÌM HIỂU
Cô Dung Nguyen-KHXH
Nội dung
1. Nguồn gốc
2.Thần thoại , huyền thoại
3. Phong tục
4. Thơ ca
Cô Dung Nguyen-KHXH
Nguồn gốc Tết trung thu
1
Cô Dung Nguyen-KHXH
Nguồn gốc của Tết Trung thu
Tết Trung thu có từ lâu đời, cũng giống như các lễ hội truyền thống khác, nó từ từ phát triển và hình thành, các bậc đế vương thời xưa đã sử dụng hệ thống nghi lễ để cúng mặt trời vào mùa xuân và mặt trăng vào mùa thu. Sau này, giới quý tộc và học giả cũng làm theo, vào Tết Trung thu, ngửa mặt nhìn trời trăng tròn, ngắm cảnh thờ cúng, giao phó tình cảm.Những năm đầu thời Đường, Tết Trung thu trở thành một ngày lễ cố định. “Sách Hoàng đế Thái Tông của Đường” ghi “Ngày 15 tháng 8 Tết Trung thu”. Tết Trung thu bắt đầu phổ biến từ thời nhà Tống, đến thời nhà Minh và nhà Thanh. cho đến thời nhà Đường. .Người ta chú ý đến tục cúng trăng này nhiều hơn, và Tết Trung thu đã trở thành một lễ hội cố định.
Cô Dung Nguyen-KHXH
Hàng năm, cứ vào ngày 15/08 Âm lịch là Tết trung thu cổ truyền. Trăng ngày 15 tháng 8 trăng tròn và sáng hơn trăng rằm các tháng khác nên còn được gọi là “Đêm hội trăng rằm”, “Lễ hội tháng 8”. Đêm nay, người ta ngước nhìn vầng trăng sang trên bầu trời như tấm ngọc, lòng tự nhiên mong được sum họp gia đình. Những người lang thang phương xa cũng lấy đây để gửi gắm tình cảm quê hương, người thân. Vì vậy, Tết trung thu còn được gọi là “Tết đoàn viên”.
Nguồn gốc Tết trung thu
Cô Dung Nguyen-KHXH
Thần thoại
và huyền thoại
2

Hằng Nga bay lên mặt trăng
Theo truyền thuyết Trung Quốc, Hậu Nghệ có vợ là Hằng Nga . Hai vợ chồng là những vị thần bất tử sống trên thượng giới.
Một hôm, mười người con trai của Ngọc Hoàng biến thành mười mặt trời, làm cho mặt đất trở nên nóng bỏng và khô cằn. Ngọc Hoàng ra lệnh cho các con mình ngừng phá hủy mặt đất không được bèn triệu Hậu Nghệ đến cứu giúp. Hậu Nghệ, bằng tài bắn cung của mình, đã bắn hạ chín mặt trời, chỉ để lại một người con trai của Ngọc Hoàng làm mặt trời. Ngọc Hoàng thấy chín con trai của ông đã chết bèn trừng phạt Hậu Nghệ bằng cách đày Hậu Nghệ và Hằng Nga xuống hạ giới để sống cuộc sống của con người.
Thấy Hằng Nga rất đau khổ vì bị mất khả năng bất tử, Hậu Nghệ quyết định lên đường đi tìm thuốc trường sinh trong một cuộc hành trình dài và đầy gian khổ, nguy hiểm để hai người có thể trở lại cuộc sống bất tử. Hậu Nghệ đã gặp được Tây Vương Mẫu. Tây Vương Mẫu đồng ý cho Hậu Nghệ một viên thuốc, nhưng dặn rằng mỗi người chỉ cần nửa viên để trở thành bất tử.
Hậu Nghệ mang viên thuốc về nhà và cất nó trong một cái hộp. Hậu Nghệ dặn Hằng Nga không được mở chiếc hộp. Khi ông đi vắng, Hằng Nga tò mò mở chiếc hộp và nhìn thấy viên thuốc ngay khi Hậu Nghệ quay lại nhà. Sợ Hậu Nghệ nhìn thấy, vô tình Hằng Nga đã nuốt chửng viên thuốc. Ngay lập tức Hằng Nga bay lên trời do thuốc quá mạnh. Mặc dù Hậu Nghệ muốn bắn Hằng Nga để tránh không cho nàng bị lơ lửng trên bầu trời, nhưng không thể nhằm mũi tên vào nàng. Hằng Nga cứ bay lên mãi cho đến khi đến Mặt Trăng.
Cô Dung Nguyen-KHXH

SỰ TÍCH CHÚ CUỘI




Ngày xửa ngày xưa, có một tiều phu tên là Cuội. Một hôm Cuội vào rừng, bỗng
đâu gặp một con hổ xông đến. Không kịp tránh, anh đành liều mạng vung rìu lên
đánh nhau với hổ. Hổ còn non nên thua sức người, bị Cuội bổ một rìu lăn quay ra
đất. Vừa lúc đó, hổ mẹ về tới nơi. Cuội chỉ kịp quăng rìu, leo tót lên cây. Từ trên
cao nhìn xuống, Cuội thấy hổ mẹ chạy đến một bụi cây gần đó, đớp một ít lá về
nhai mớm cho con. Khoảng giập bã trầu, hổ con tự nhiên cựa quậy, vẫy đuôi rồi
sống lại. Chờ cho hổ mẹ tha con đi nơi khác, Cuội tìm đến bụi cây kia, đào gốc
mang về.
Từ khi có cây thuốc quý, Cuội cứu sống được rất nhiều người. Một lần, Cuội cứu
được con gái một phú ông, được phú ông gả cô gái ấy cho. Vợ chồng Cuội sống
với nhau thật êm ấm. Nhưng một lần. vợ Cuội trượt chân ngã vỡ đầu, Cuội rịt lá
thuốc cho mãi mà vấn không tỉnh lại. Thương vợ, Cuội nặn thử bộ óc bằng đất cho vợ rồi rịt thuốc lại. Không ngờ vợ Cuội sống lại tươi tỉnh như thường. Nhưng từ đó, người vợ mắc chứng hay quên.
Một lần, vợ Cuội quên lời chồng dặn, đem nước giải tưới cho cây thuốc. Vừa tưới
xong, ai ngờ cây thuốc lừng lững bay lên trời. Thấy thế, Cuội vội nhảy bổ đến, túm vào rễ cây. Nhưng cây thuốc cứ bay lên, kéo theo cả Cuội lên tít cung trăng.
Ngày nay, mỗi khi nhìn lên mặt trăng, ta vẫn thấy chú Cuội ngồi dưới gốc cây
thuốc quý.

(Theo Truyện cổ Việt Nam)
Cô Dung Nguyen-KHXH

Thỏ ngọc giã thuốc
Ngày xưa có lúc mất mùa, người vật đều nhịn đói. Các loài vật khó kiếm thức ăn nên tàn sát lẫn nhau. Loài thỏ yếu đuối, không khí giới tự vệ, không dám thò đầu ra ngoài kiếm ăn. Chúng đành nằm một chỗ kín đáo cùng nhau nhịn đói. Đã đói lại rét, chúng rủ nhau tới một đống lửa do ai đốt sẵn và nằm quanh đống lửa nhìn nhau, mắt con nào cũng ươn ướt hoen lệ. Trước tình trạng não nề ấy, một con thỏ vì thương đồng loại đã nhảy mình vào đống lửa tự thui để những con khác có cái ăn cho đỡ đói. Vừa lúc đó, đức Phật đi qua, Ngài thầm khen nghĩa khí của con thỏ nên nhặt nắm xương tàn của nó, hoá phép cho nó thành hình khác toàn bằng ngọc thơm tho và trong sáng, đưa nó lên cung Quảng Hàn và xin cho nó được lưu lại ở đây cùng với Hằng Nga .
Phong tục
3
Cô Dung Nguyen-KHXH
Ăn bánh trung thu
Cuốn "Luo Zhong Ji Wen" ghi lại rằng Tang Xizong đã ăn bánh trung thu vào ngày Tết Trung thu, cảm thấy hương vị rất đẹp mắt, nên đã ra lệnh cho Yushan Fang gói bánh trung thu bằng lụa đỏ và đưa cho các tân sinh viên. Đây có thể là kỷ lục sớm nhất về bánh trung thu mà chúng ta có thể thấy được. Vào thời nhà Tống, bánh trung thu có những tên gọi tao nhã như "Lotus Leaf", "Golden Flower" và "Furong", và phương pháp sản xuất của chúng cũng tinh tế hơn. Nhà thơ Su Dongpo đã ca ngợi điều đó trong một bài thơ: “Bánh quy nhỏ như trăng nhai, ở giữa có bánh phồng và xi-rô.” Soup là bánh mì ngắn, xi-rô là đường, vị ngọt, giòn và ngon.
Cô Dung Nguyen-KHXH
Thờ thần mặt trăng
Thời xa xưa có tục “thu nguyệt hạ nhật”- Tức là thờ thần mặt trăng. Đặt bàn hương án lớn, đặt bánh trung thu, dưa hấu, táo, mận, nho và các lễ vật khác, trong đó tuyệt đối không thể thiếu bánh trung thu và bưởi. Dưới cung trăng, ngọn nến đỏ sẽ cháy cao, cả nhà lần lượt cúng trăng, sau đó chính là giây phút phá cỗ, mọi người sẽ cùng thưởng thức hương vị của Tết Trung Thu

Chiêm ngưỡng mặt trăng
Bắt nguồn từ việc cúng trăng, tế lễ trọng thể đã trở thành một thú vui thư thái. Các hoạt động thưởng trăng vào Tết Trung thu bắt đầu từ thời nhà Ngụy và nhà Tấn, nhưng không trở thành thông lệ. Vào thời nhà Đường, Tết Trung thu rất thịnh hành để ngắm trăng và chơi trăng, nhiều nhà thơ đã viết những câu thơ về việc ngắm trăng. Vào thời nhà Tống, Lễ hội Văn hóa Dân gian Tết Trung thu tập trung vào các hoạt động ngắm trăng đã được hình thành, và nó chính thức được chỉ định là Tết Trung thu.

Đặt đèn trời
Nến đốt bên trong của Đèn lồng đêm Trung thu được buộc vào cọc tre bằng dây thừng, treo trên mái ngói hoặc thềm, hoặc được dựng thành hình tượng hoặc hình bằng đèn nhỏ, và treo trên cao của các ngôi nhà, thường được gọi là "Cây Trung thu "hoặc" Trung thu dọc ". Dưới gọn đèn, gia đình quây quần uống trà, nhâm nhi chút bánh và thưởng trăng. Thành phố tràn ngập ánh đèn và thế giới muôn màu.
Rước đèn đêm Trung thu
Tục lệ này có từ Trung Hoa cổ xưa. Thời nhà Tống (960-1269), chuyền lan một huyền thoại là: có con cá chép vàng tu luyện thành tinh, thường hóa phép thành người để trêu và lừa phụ nữ. Thấy thế, ông bao công bày cho mọi nhà mang đèn cá chép và nhiều loại hình con gia súc, gia cầm khác, treo trước cửa để cá quỷ không dám đến nhũng nhiễu làm hại. Từ đó trung thu đến nhà nhà thả cá chép xuống ao hồ và treo nhiều loại đèn..
Thơ, ca
4
“Có bầu có bạn can chi tủi
Cùng gió cùng mây thế mới vui
Rồi cứ mỗi năm rằm tháng tám
Tựa nhau trông xuống thế gian cười”。
“Muốn làm thằng cuội”

Tản Đà
Cô Dung Nguyen-KHXH
“Cảnh thu nay đúng nửa rồi
Trăng thu thêm sáng khung trời thêm cao
Lầu nam ai rót rượu đào
Tiếng tơ, tiếng trúc thanh tao nhịp nhàng”。
Trung thu
Đỗ Phủ
Cô Dung Nguyen-KHXH
“Khi chén rượu khi cuộc cờ
Khi xem hoa nở khi chờ trăng lên”。
Truyện Kiều
Nguyễn Du
Thùng thình thùng thình trống rộn ràng ngoài đình
Có con sư thử vui múa quanh vòng quanh
Trung thu liên hoan trăng sáng ngập đường làng
Dưới ánh trăng vàng em cất tiếng hát vang。

Đêm trung thu
Phùng Như Thạch