TRƯỜNG THCS ĐẠI NÀI
CHÀO MỪNG CÁC BẠN HỌC SINH LỚP 6B
NĂM HỌC: 2021 - 2022


Truyện cổ tích
Tiết 7,8:
THẠCH SANH
I. TÌM HIỂU CHUNG
1.Truyện cổ tích:
- Loại truyện dân gian kể về cuộc đời của
một số kiểu nhân vật quen thuộc: mồ côi, bất hạnh.v.v.
- Có yếu tố hoang đường thể hiện ước mơ của nhân dân về cái thiện sẽ chiến thắng cái ác .
2. Tác phẩm:
- Ngôi kể: ngôi thứ ba
- Phương thức biểu đạt chính: tự sự
- Thuộc truyện cổ tích kể về người dũng sĩ tài năng dũng cảm.
- Nhân vật:
+ Nhân vật chính: Thạch Sanh
+ Nhân vật phụ: Mẹ con Lí Thông, vua, công chúa…
*Bố cục
+ Phần 1: (Từ đầu → thần thông) Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh.
+ Phần 2: (Tiếp theo → bọ hung) Những thử thách và chiến công của Thạch Sanh; mẹ con Lí Thông bị trừng trị.
+ Phần 3: (Còn lại )Thạch Sanh đánh lui binh 18 nước và hưởng cuộc sống hạnh phúc.

II. ĐỌC - HIỂU VĂN BẢN

1. Nhân vật Thạch Sanh
a. Sự ra đời và lớn lên của Thạch Sanh
- Sinh ra trong một gia đình nghèo, sống bằng nghề kiếm củi. Mồ côi cả cha lẫn mẹ.
- Sự kỳ lạ:
+ Là Thái Tử do Ngọc Hoàng sai xuống đầu thai.
+ Mẹ mang thai nhiều năm mới sinh ...
+ Được thần dạy võ nghệ và phép thần thông.
→ Chi tiết tưởng tượng kì ảo thể hiện quan niệm của nhân dân về người dũng sĩ tài năng với vẻ đẹp kỳ lạ, lớn lao, phi thường nhưng cũng rất gần gũi với nhân dân.
THẠCH SANH Ở TÚP LỀU TRANH
b. Những thử thách và chiến công của Thạch Sanh
Trong câu chuyện này,
Thạch Sanh đã trải qua những thử thách nào?
Lí Thông là người bán rượu, thấy Thạch Sanh khỏe nên nghĩ đến điều lợi, gạ chuyện kết nghĩa anh em với Thạch Sanh.
Trong vùng có con chằn tinh ăn thịt người, dân làng sợ, hằng năm nộp một mạng người cho nó.
Đến lượt Lí Thông nộp mình, mẹ con hắn nghĩ kế lừa Thạch Sanh chết thay.
Nửa đêm, chằn tinh sau miếu hiện ra. Thạch Sanh giết chết con quái vật, nó chết để lại bộ cung tên bằng vàng.
b. Những thử thách và chiến công của Thạch Sanh
- Thạch Sanh đã trải qua những thử thách:
Mẹ con Lí Thông nảy ra kế lừa Thạch Sanh để nhận công lao giết chằn tinh về phần mình.
Lí Thông đem đầu con yêu quái nộp cho vua. Hắn được vua khen, phong làm quận công.
Công chúa bị đại bàng quắp đi. Thạch Sanh thấy vậy dùng cung tên vàng bắn theo.
Vua sai Lí Thông tìm công chúa, Lí Thông cho mở hội tìm Thạch Sanh và nhờ chàng cứu công chúa.
Thạch Sanh giết được con đại bàng, cứu được công chúa lên.
Sau khi đưa được công chúa lên, Lí Thông ra lệnh cho quân sĩ lấp kín cửa hang lại.
Ở dưới hang, Thạch Sanh tình cờ gặp và cứu thái tử, con vua Thủy Tề.
Vua Thủy Tề cảm tạ Thạch Sanh rất hậu, biếu nhiều vàng bạc nhưng chàng không nhận, chỉ xin một cây đàn.
b. Những thử thách và chiến công của Thạch Sanh
- Thạch Sanh đã trải qua những thử thách:
Hồn chằn tinh và đại bàng lang thang, tìm cách báo thù Thạch Sanh. Chúng vu vạ khiến chàng bị bắt giam trong ngục.
Trong ngục tối, Thạch Sanh gảy đàn, công chúa nghe được. Từ chỗ không nói được, nàng đã cho gọi người đánh đàn đến, giải oan cho Thạch Sanh
Mẹ con Lí Thông được tha về quê, nhưng đến nửa đường bị sét đánh chết, hóa kiếp thành bọ hung
Thạch Sanh được nhà vua gả công chúa.
b. Những thử thách và chiến công của Thạch Sanh
- Thạch Sanh đã trải qua những thử thách:
Thạch Sanh chiến thắng quân 18 nước chư hầu bằng tiếng đàn và niêu cơm bé xíu.
b. Những thử thách và chiến công của Thạch Sanh
- Thạch Sanh đã trải qua 4 thử thách:
Vua nhường ngôi cho Thạch Sanh.
b. Những thử thách và chiến công của Thạch Sanh
Qua những lần thử thách đó,
Thạch Sanh đã bộc lộ
phẩm chất gì?
Qua các thử thách, Thạch Sanh đã bộc lộ nhiều phẩm chất đáng quý:
+ Thật thà, chất phác,
+ Dũng cảm, tài giỏi,
+ Nhân ái, yêu hoà bình.
2. Nhân vật Lí Thông
Tính cách của Lí Thông bộc lộ qua các hành động :
- Gian trá, xảo quyệt
- Tàn nhẫn, vô lương tâm.
- Tiểu nhân, thấp hèn.
=> Lí Thông là kẻ lừa lọc, phản phúc, nham hiểm, xảo quyệt, bất nhân, bất nghĩa.…
Truyện Thạch Sanh có nhiều
chi tiết thần kì. Theo em, chi tiết
nào đặc sắc nhất?
3. Ý nghĩa của một số chi tiết thần kì
-Tiếng đàn là ước mơ về công lí, đại diện
cho cái thiện, hòa bình.
-Niêu cơm thần kì là ước mơ về cuộc sống
no đủ. Phản ánh tấm lòng nhân đạo, yêu
chuộng hòa bình của nhân dân.
→Các chi tiết tưởng tượng kì ảo mang lại cho truyện màu sắc thần kì, đồng thời thể hiện tư tưởng của nhân dân : những người hiền lành, lương thiện sẽ luôn nhận được sự giúp đỡ.
Kết thúc truyện, mẹ con Lí Thông
phải chết còn Thạch Sanh được
kết hôn cùng công chúa và lên ngôi vua. Qua kết thúc này, nhân dân ta muốn thể hiện điều gì?
4. Kết thúc truyện
→ Kết thúc có hậu thể hiện ước mơ công lý xã hội (ở hiền gặp lành, ở ác gặp ác) và ước mơ của nhân dân về sự đổi đời.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật:
- Sử dụng các chi tiết thần kì. Sắp xếp các tình tiết tự nhiên, hợp lí.
2. Nội dung:
Kể về người dũng sĩ cứu người bị hại, vạch mặt kẻ vong ân bội nghĩa và chống quân xâm lược.
3. Ý nghĩa:
Thể hiện ước mơ, niềm tin của nhân dân về sự chiến thắng của những con người chính nghĩa, lương thiện.
* Tóm tắt văn bản theo chuỗi sự việc chính:
1 – Thạch Sanh sinh ra từ gia đình nông dân nghèo và do Ngọc Hoàng sai thái tử xuống đầu thai
2- Thạch Sanh kết nghĩa anh em cùng Lí Thông.
3- Thạch Sanh bị mẹ con Lí Thông lừa đi thế mạng. Chàng đã diệt chằn tinh nhưng bị Lí Thông cướp công.
4- Thạch Sanh trở về sống bên gốc đa cũ. Lí Thông lợi dụng chàng đi giết Đại bàng, cứu công chúa, sau đó hãm hại chàng.
5 - Thạch Sanh cứu con trai vua Thủy Tề và được trả ơn bằng cây đàn thần.
6- Thạch Sanh bị hồn chằn tinh và đại bàng vu oan, bị giam vào ngục. Chàng gảy đàn, tiếng đàn vạch mặt mẹ con Lí Thông và chàng được giải oan.
7- Thạch Sanh chiến thắng quân mười tám nước chư hầu .
8- Thạch Sanh lên ngôi vua và sống hạnh phúc.
Tiết: 7- 8: THẠCH SANH

HƯỚNG DẪN HỌC TẬP
Ở NHÀ
Tìm thêm những chi tiết tưởng tượng kì ảo trong truyện. Em thích chi tiết nào? Tập kể tóm tắt truyện.
Đọc trước văn bản “Sự tích Hồ Gươm”
CHÚC CÁC EM HỌC TẬP TỐT