ĐẠI SỐ 9 (VNEN)
CHƯƠNG II. HÀM SỐ BẬC NHẤT
BÀI 1: HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ ĐỒ THỊ
KHỞI ĐỘNG
Bài toán: Một người thợ điện lắp đường dây và thiết bị điện cho một ngôi nhà sắp xây xong phần thô. Người thợ điện đã mua sắm vật liệu hết 20 000 000 đồng. Tiền công lắp đặt trả theo ngày với giá là 350 000 đồng/ ngày. Hỏi sau x ngày người thợ điện sẽ được thanh toán bao nhiêu tiền (kể cả tiền mua sắm vật liệu)
Giải
Gọi t (đồng) là số tiền người thợ điện sẽ được thanh toán sau x (ngày)
Ta có:
t = 350 000 . x + 20 000 000
Hàm số
Biến số
y = ax + b (a, b là hằng số; )
Hàm số bậc nhất
BÀI 1. HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ ĐỒ THỊ
1. Khái niệm về hàm số bậc nhất
Hàm số bậc nhất là hàm số được cho bởi công thức : y = ax + b, trong đó a, b là các số thực cho trước và
Khi b = 0, hàm số có dạng y = ax
Ví dụ 1:
Hàm số bậc nhất là: y = 2x; y = 2x + 3; y = 0,1 – 0,3x
Hàm số không phải là hàm số bậc nhất
BÀI 1. HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ ĐỒ THỊ
1. Khái niệm về hàm số bậc nhất
Ví dụ 2: a) Cho hàm số y = 3x -2, tìm giá trị của y khi x bằng -3,5; 1,8; 0
Giải
Khi x = -3,5 thì
y = 3. (-3,5) - 2
= -10,5 - 2
= -12,5
Khi x = 1,8 thì
y = 3. 1,8 - 2
= 5,4- 2
= 3,4
Khi x = 0 thì
y = 3. 0 - 2
= -2
b) Cho hàm số y = 3x -2, tìm giá trị của x khi y bằng -4; 0; 1
Giải
Khi y = -4 thì
3x – 2 = 4
=> 3x = 6
=> x = 2
Khi y = 0 thì
3x – 2 = 0
=> 3x = 2
Khi y = 1 thì
3x – 2 = 1
=> 3x = 3
=> x = 1
BÀI 1. HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ ĐỒ THỊ
2. Đồ thị hàm số y = ax + b
Xét hàm số y = 2x + 3
1
-1
3
5
7
A
B
C
D
E
y = 2x + 3
- Xác định các điểm A(-1; 1) ; B (-2; -1); C(0; 3); D(1; 5); E(2; 7)
Nối các điểm vừa xác định được đồ thị hàm số
y = 2x + 3
x
y
BÀI 1. HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ ĐỒ THỊ
2. Đồ thị hàm số y = ax + b
Đồ thị hàm số y = ax + b là một đường thẳng.
Cách vẽ đồ thị hàm số y = ax + b
- Vẽ hệ trục tọa độ Oxy
- Cho x = 0, thì y = b ta được điểm A(0,b) thuộc trục tung Oy
- Cho y = 0, thì ta được điểm thuộc trục hoành Ox
- Đồ thị hàm số là đường thẳng AB.
-3 -2 -1 0 1 2 3
3

2
1



-1

-2


y = x -2
y = x + 3
y
x
BÀI 1. HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ ĐỒ THỊ
Ví dụ 3: Vẽ đồ thị hàm số y = x – 2 và y = x + 3 trên cùng mặt phẳng tọa độ
Giải
* Hàm số y = x - 2
Cho x = 0 thì y = -2 => A(0; -2)
Cho y = 0 thì x = 2 => B(2; 0)
Đường thẳng AB là đồ thị hàm số y = x - 2
* Hàm số y = x + 3
Cho x = 0 thì y = 3=> C(0; 3)
Cho y = 0 thì x = -3 => D(-3; 0)
Đường thẳng CD là đồ thị hàm số y = x + 3
A
B
C
D
BÀI 1. HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ ĐỒ THỊ
2. Đồ thị hàm số y = ax + b
Chú ý:
- Đồ thị hàm số y = ax + b còn gọi là đường thẳng y = ax + b; b gọi là tung độ gốc của đường thẳng.
- Khi a = 0 thì ta có y = b là hàm hằng. Đồ thị hàm số y = b là đường thẳng song song với Ox. Nếu b = 0 thì đồ thị y = b trùng với Ox.
BÀI 1. HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ ĐỒ THỊ
Hàm số bậc nhất
Không là hàm số bậc nhất
BÀI 1. HÀM SỐ BẬC NHẤT VÀ ĐỒ THỊ
Bài 4/ trang 38 SHD. Không vẽ đồ thị hàm số y = 1,5x + 10. Hãy cho biết trong các điểm sau, điểm nào thuộc đồ thị hàm số đã cho?
A(10; 25); B(-2; 7); C(4; -4); D(0; 10)
Giải
Với A(10; 25) ta có: 1,5.10 + 10 = 25. Vậy A(10; 25) thuộc đồ thị.
Với B(-2; 7) ta có: 1,5.(-2) + 10 = 7. Vậy B(-2; 7) thuộc đồ thị.
Với C(4; -4) ta có: 1,5.4 + 10 = 16 ≠ -4 . Vậy C(4; -4) không thuộc đồ thị.
Với D(0; 10) ta có: 1,5.0 + 10 = 10. Vậy D(0; 10) thuộc đồ thị.
DẶN DÒ
- Nắm định nghĩa hàm số bậc nhất, đồ thị hàm số bậc nhất
- Làm BT2, 3, 5 trang 37, 38 SHD
- Tự học phần D. Hoạt động vận dụng