ĐỌC VĂN:

HAI ĐỨA TRẺ

- Thạch Lam -
a. Cảnh đêm tối
2. Phố huyện về đêm
Bóng tối
Trời nhá nhem tối “cát lấp lánh từng chỗ, đường mấp mô…”
Đường phố và các ngõ con dần dần chứa đầy bóng tối
Tối cả hết con đường thăm thẳm ra sông…
Những bóng người từ từ đi trong đêm
Ánh sáng
- Đèn hoa kì leo lét
- Khe ánh sáng của vài cửa hàng còn thức
- Vệt sáng của những con đom đóm
- Một chấm lửa nhỏ và vàng đi trong đêm tối
- Thưa thớt từng hột sáng đi qua phên nứa
 Cảnh đêm tối:

Bóng tối bao trùm tất cả không gian phố huyện → Xã hội bế tắc, ngột ngạt
Nhỏ bé, yếu ớt, le lói
Kiếp người nhỏ bé, tội nghiệp.
Em có cảm nhận gì về tương quan bóng tối và ánh sáng ? Tương quan ấy nói lên điều gì ?
Biểu tượng cho những kiếp người nhỏ bé vô danh sống leo lét trong đêm tối mênh mông của xã hội cũ.
- Thủ pháp tưuơng phản
ánh sáng khiến bóng
tối thêm dày đặc
Bóng tối khiến ánh
sáng thêm leo lét
 Cảnh vật lúc chiều tối và đêm xuống gần gũi, thân thiết, bình dị mà nên thơ, gợi nỗi buồn man mác.
b. Cuộc sống của người dân:
- Bác Siêu bán phở nhưng ế ẩm vì là thứ hàng xa xỉ.
- Gia đình bác Xẩm ăn xin với cây đàn còm, manh chiếu rách, bát sứt, đứa con lê la trên cát
Mẹ con chị Tí với hàng nước nhỏ, Phe phẩy cành chuối khô đuổi ruồi chờ khách quen nhưng không thấy
- Bà cụ Thi đến mua rượu
Chị em Liên với gian hàng nhỏ xíu, ngồi ngắm phố huyện và chờ tàu
c. Hình ảnh Hai chị em Liên và tâm trạng khi đợi đoàn tàu
- Cha mất việc , mẹ làm hàng xáo, kinh tế gia đình sa sút
* Hoàn cảnh
→ Cuộc sống vất vả, buồn tẻ, không có tuổi thơ.
- Chuyển từ Hà Nội về phố huyện nghèo sinh sống
- Chị em Liên được giao trông coi cửa hàng tạp hóa nhỏ thuê lại của người khác  Liên là người con gái hiếu thảo đảm đang
* Tâm trạng
Trước cảnh đêm tối: lặng lẽ quan sát các vì sao, nỗi buồn cùng bóng tối đã tràn ngập trong đôi mắt Liên
-> Động lòng trắc ẩn, biết chia sẻ, cảm thông với những người nghèo khổ.
-> Khát khao ánh sáng và ấp ủ nhiều mơ ước
- Trước những con người nghèo khổ, quan sát những gì diễn ra ở phố huyện, xót xa, cảm thông, chia sẻ với những kiếp người nhỏ nhoi
Nhớ về quá khứ: Hà Nội với vùng sáng rực rỡ, lấp lánh, những cốc chè xanh đỏ
a. Lí do đợi tàu:
3/ Cảnh đợi tàu
a. Lí do đợi tàu:
- Mọi người ở phố huyện :
- Hai chị em Liên :
Chờ tàu để bán hàng ->Vì mưu sinh.
+ Do vâng lời mẹ dặn.
+ Do nhu cầu hoài niệm quá khứ Hà Nội tươi đẹp.
+ Do sự thôi thúc của khát vọng đổi thay…
b. Hình ảnh đoàn tàu
b. Hình ảnh đoàn tàu
Từ xa: tiếng xe rít, làn khói bừng sáng trắng, tiếng còi vang lại, tiếng xe rít mạnh vào ghi, hành khách ồn ào khe khẽ
Đến gần: còi rít lên, rầm rộ đi tới, cửa kính sang trọng, đèn sáng trưng, đồng và kền lấp lánh
- Tàu qua: đi vào đêm tối, đám than đỏ bay tung, chấm nhỏ của chiếc đèn xanh treo trên toa sau cùng xa mãi rồi khuất
→ biểu tượng cuộc sống tươi đẹp, giàu sang, lung linh
c. Tâm trạng của hai đứa trẻ
- Trước khi tàu đến: chờ đợi, háo hức, hồi hộp
- Khi tàu đến: vui mừng, hạnh phúc nhìn ngắm đoàn tàu
=> Niềm khát khao hướng tới tương lai – khát khao mơ hồ nhưng tha thiết
- Mang đến thế giới của kỉ niệm, đánh thức hình ảnh đẹp của quá khứ
d. Ý nghĩa chuyến tàu
- Nhìn thất một thế giới khác, sáng lấp lánh khác hản với ánh sáng hiu hắt của phố huyện
- Đem lại niềm vui, niềm an ủi, hi vọng, khát khao về một ngày mai tươi sáng
* Tấm lòng của Thạch Lam :
- Trân trọng, xót thương những kiếp người nhỏ bé, cơ cực.

- Đồng cảm với ước mơ, khát vọng của con người.
- Thắp lên ước mơ, hy vọng.
-> Giá trị nhân đạo sâu sắc.

III. TỔNG KẾT
Cốt truyện đơn giản, một kiểu truyện ngắn trữ tình.
Bút pháp tương phản, đối lập.
Miêu tả sinh động những biến đổi tinh tế của cảnh vật và tâm trạng con người.
Ngôn ngữ hình ảnh giàu ý nghĩa tượng trưng.
Giọng điệu thủ thỉ thấm đượm chất thơ, chất trữ tình sâu lắng.
Truyện ngắn Hai đứa trẻ thể hiện niềm cảm thương chân thành của Thạch Lam đối với những kiếp sống nghèo khổ, chìm khuất trong mỏi mòn, tăm tối, quẩn quanh nơi phố huyện trước Cách mạng và sự trân trọng với những mong ước bé nhỏ, bình dị mà tha thiết của họ.
Kết cấu truyện
Bức tranh phố huyện nghèo – theo không gian
Bức tranh thiên nhiên
Bức tranh c/s con người
Khung cảnh quen thuộc của làng quê Việt
Những kiếp người nghèo khổ, tàn tạ, cuộc sống bế tắc, vô vị
Giá trị nhân đạo
Niềm cảm thông sâu sắc với người lao động nghèo khổ
Phát hiện, khẳng định và đặt niềm tin vào phẩm chất tốt đẹp ở người lao động
Kết cấu truyện
Theo sự vận động của thời gian
Lúc chiều tối
Khi đêm xuống
Khi tàu đi qua
Buồn man mác trước cảnh ngày tàn
Buồn khắc khoải trong cảnh đợi chờ
Buồn thấm thía lắng sâu về kiếp người tăm tối
Sự vận động của tâm trạng Liên
Kết cấu truyện
Theo sự vận động của thời gian
Lúc chiều tối
Bài tập tự luận
Bài 1: Nhân vật nào trong truyện “Hai đứa trẻ ” để lại cho em nhiều ấn tượng nhất? Tại sao?
Bài 3: Qua việc đợi tàu của chị em Liên và những người dân phố huyện, nhà văn muốn nói với chúng ta điều gì về cách sống?
Bài 2: Từ truyện “Hai đứa trẻ” em học tập được điều gì trong cách sống khi không may rơi vào hoàn cảnh khó khăn, bế tắc ?