Những văn bản thuyết minh đã học:
Cầu Long Biên - chứng nhân lịch sử.
Thông tin về ngày trái đất năm 2000.
Ôn dịch thuốc lá.

- Văn bản thuyết minh là văn bản thông dụng trong đời sống xã hội nhằm cung cấp tri thức khách quan về đối tượng bằng phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích,…
Đặc điểm của văn bản thuyết minh:
+ Cung cấp tri thức khách quan về đối tượng .
+ Phương thức: trình bày, giới thiệu, giải thích.
+ Ngôn ngữ: rõ ràng, chính xác, chặt chẽ và hấp dẫn.
Câu 1: Thế nào là văn bản thuyết minh ? Nêu đặc điểm chung?
Câu 2: Hãy kể tên một vài văn bản thuyết minh mà em biết?
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
* Đọc lại các văn bản:
Cây dừa Bình Định(1)
Tại sao lá cây có màu xanh lục(2)
Huế(3)
Khởi nghĩa Nông Văn Vân(4)
Con giun đất(5)
(1): Về sự vật trong đời sống.
(2): Về khoa học thường thức.
(3): Văn hoá xã hội.
(4): Về lịch sử.
(5): Về sinh học.
Ví dụ:
Huế là một trong những trung tâm văn hoá, nghệ thuật lớn của Việt Nam.
Nông Văn Vân là tù trưởng dân tộc Tày, giữ chức tri châu Bảo Lạc(Cao Bằng).
là
là
Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.
2. Phương pháp thuyết minh
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
 Vai trò và đặc điểm: Quy sự vật được định nghĩa và chỉ ra đặc điểm,công dụng riêng.
2. Phương pháp thuyết minh:
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
Ví dụ:
Cây dừa cống hiến tất cả của cải của mỡnh cho con ngưuời: thân cây làm máng, lá làm tranh, cọng lá chẻ nhỏ làm vách, gốc dừa gi� làm chõ đồ xôi, nưuớc dừa để uống, để kho cá, kho thịt, nấu canh, làm nưuớc mắm....
(Cõy d?a Bỡnh D?nh)
Thân làm máng
Lá làm tranh
Cọng lá chẻ nhỏ làm vách
Gốc dừa già làm chõ đồ xôi
Nưuớc dừa để uống, để kho cá, kho thịt, nấu canh, làm nưuớc mắm
-Kể ra lần lưuợt các công dụng của cây dừa.
- Làm nổi bật tính chất của sự vật.
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
b/ Phương pháp liệt kê
 Tác dụng: Giúp người đọc hiểu sâu sắc, toàn diện và có ấn tượng về nội dung thuyết minh.
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
2. Phương pháp thuyết minh:
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
Ngày nay, đi các nước phát triển ,đâu đâu cũng nổi lên chiến dịch chống thuốc lá .Người ta cấm hút thuốc ở tất cả những nơi công cộng, phạt nặng những người vi phạm (ở Bỉ, từ năm 1987,vi phạm lần nhất phạt 40 đô la, tái phạm 500 đô la).
Ví dụ:
Phương pháp nêu ví dụ
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
2. Phương pháp thuyết minh:
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
c/ Phương pháp nêu ví dụ
Vai trò: Các ví dụ cụ thể có tác dụng thuyết phục người đọc, khiến người đọc tin.
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
2. Phương pháp thuyết minh:
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)
 Yêu cầu: Số liệu phải chính xác, độ tin cậy cao, có
cơ sở thực tế.
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích
2. Phương pháp thuyết minh:
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
c/ Phương pháp nêu ví dụ
e/ Phương pháp so sánh
 Tác dụng: Đối chiếu hai hoặc hơn hai sự vật để làm nổi bật tính chất của đối tượng thuyết minh.
d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.
2. Phương pháp thuyết minh:
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
c/ Phương pháp nêu ví dụ
g/ Phương pháp phân loại, phân tích
 Yêu cầu: Đối với những sự vật đa dạng, người ta chia ra từng loại để trình bày. Đối với sự vật có nhiều bộ phận, người ta chia ra từng bộ phận để thuyết minh.
e/ Phương pháp so sánh
d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.
2. Phương pháp thuyết minh:
Tập làm văn: PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
c/ Phương pháp nêu ví dụ
CÔNG TRÌNH
KIẾN TRÚC
KẾT HỢP HÀI HOÀ
NÚI-SÔNG-BIỂN
SẢN PHẨM
MÓN ĂN
ĐẤU TRANH KIÊN CƯỜNG
* Hãy chứng minh văn bản “Huế” có kết hợp nhiều phương pháp thuyết minh. Tìm dẫn chứng cụ thể cho từng phương pháp.
g/ Phương pháp phân loại, phân tích
e/ Phương pháp so sánh
d/ Phương pháp dùng số liệu (con số)
a/ Phương pháp nêu định nghĩa, giải thích.
2. Phương pháp thuyết minh:
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
1. Quan sát, học tập, tích lũy tri thức để làm bài văn thuyết minh:
b/ Phương pháp liệt kê
c/ Phương pháp nêu ví dụ
HUẾ
Phương pháp nêu định nghĩa
Huế là một trong nh?ng trung tâm van hoá nghệ thuật lớn của Việt Nam
Phuương pháp so sánh
Sông Huương đẹp nhuư một dải lụa xanh bay luượn trong tay nghệ sĩ múa. Núi Ngự Bỡnh nhưu cái yên ngựa nổi bật trên nền trời trong xanh của Huế.
Phuương pháp liệt kê.
Huế nổi tiếng với các lang tẩm của các vua Nguyễn, với chùa Thiên Mụ, chùa Trúc Lâm, với đài Vọng Cảnh, điện Hòn Chén, Chợ Dông Ba....
Phuương pháp phân loại, phân tích
* Dẹp với cảnh sắc sông ,núi ...
* Nh?ng công trỡnh kiến trúc nổi tiếng
* Nh?ng sản phẩm đặc biệt: vuờn ,nón , nh?ng món an,.
* Truyền thống lịch sử,...
Bài tập 1: Tác giả bài " Ôn dịch thuốc lá" đã nghiên cứu, tỡm hiểu rất nhiều để nêu lên yêu cầu chống nạn hút thuốc lá. Em hãy chỉ ra phạm vi tỡm hiểu vấn đề thể hiện trong bài viết.
Kiến thức của một bác si.
Kiến thức của ngưuời quan sát đời sống xã hội.
Kiến thức của một nguười có tâm huyết với nh?ng vấn đề xã hội bức xúc.
II. Luyện tập
PHƯƠNG PHÁP THUYẾT MINH
I. Tìm hiểu các phương pháp thuyết minh
Bài tập 2: Bài viết "Ôn dịch thuốc lá" đã sử dụng nh?ng phuơng pháp thuyết minh nào để nêu bật tác hại của viêc hút thuốc lá?
Phưuơng pháp so sánh. + Ôn dịch thuốc lá với bệnh dịch khác. + Tác hại của thuốc lá với giặc gặm nhấm. + Thanh niên Việt Nam với thanh niên Mĩ.
Phưuơng pháp phân loại, phân tích.
+ Tác hại đối với ngưuời hút.
+ Tác hại đối với ngưuời bên cạnh.
+ Tác hại đến nhân cách.
+ Cách phòng chống.
Phuương pháp liệt kê. + Liệt kê tác hại của thuốc lá đối với nguười hút. + Liệt kê tác hại của thuốc lá đối với ngưuời bên cạnh.
Phưuơng pháp dùng số liệu và nêu ví dụ.
( ở Bỉ, từ nam 1987, vi phạm lần thứ nhất phạt 40 đô la, tái phạm phạt 500 đô la).
B
A
Nối cụm từ ở cột A với cụm từ ở cột B để hoàn thiện câu:
d- chỉ ra bản chất của đối tượng thuyết minh bằng lời văn ngắn gọn, chính xác.
a- lần lượt chỉ ra các đặc điểm, tính chất của đối tượng thuyết minh theo một trình tự nhất định, giúp người đọc hình dung ra đối tượng thuyết minh.
b- dẫn ra các con số cụ thể để thuyết minh, làm cho văn bản thêm tin cậy
e- đối chiếu hai hoặc hơn hai sự vật để làm nổi bật tính chất đối tượng thuyết minh.
c- chia đối tượng ra từng loại, từng mặt để thuyết minh làm cho đối tượng trở nên cụ thể, rõ ràng hơn
1- Phương pháp
nêu định nghĩa
2- Phương pháp
liệt kê
3- Phương pháp
dùng số liệu
4- Phương pháp
so sánh
5- Phương pháp
phân loại


Phuong pháp thuyết minh

1. Phương pháp nêu định nghĩa
2. Phương pháp liệt kê
3. Phương pháp nêu ví dụ
5. Phương pháp so sánh
6. Phương pháp phân loại, ph©n tích
4. Phương pháp dùng số liệu
TỔNG KẾT
+ Làm bài tập vào vở bài tập.
+ Tìm ví dụ có sử dụng các phương pháp thuyết minh.
HƯỚNG DẪN HỌC TẬP