Đoàn thuyền đánh cá
Huy Cận
Tiết 35 - 36
I. Tìm hiểu chung
1. Tác giả
Nêu những hiểu biết về tác giả?
1.Tác giả: Huy cC̣n (1919-2005) tên khai sinh Cù Huy Cận, quê Hà Tĩnh.
-
* Sự nghiệp văn học :
* Tru?c Cách mạng :
-Ông là nhà thơ nổi tiếng trong
phong trào Thơ mới với hồn thơ
ảo não và nỗi sầu vạn cổ.
-Tập thơ đầu tay Lửa thiêng:
50 bài thơ có 49 chữ buồn và
33 chữ sầu.
-Cảm hứng về vũ trụ: con nguười
cô đơn, nhỏ bé, lạc lõng.
* Sau Cách mạng tháng Tám :
-Ông là guương mặt tiêu biểu của thơ ca Việt Nam hiện đại v?i hồn thơ vui tưuơi, khoẻ khoắn, tin yêu.
-Huy Cận có những mùa thơ rực rỡ với niềm vui truước cuộc sống mới: Trời mỗi ngày lại sáng, Dất nở hoa, Bài thơ cuộc đời, Ngôi nhà giữa nắng, Ta về với biển...
- Cảm hứng về vũ trụ: con nguười với tuư thế làm chủ.

Sáng tác của ông chia làm 2 mảng:
1.Tác giả: Huy cận (1919-2005) tên khai sinh Cù Huy Cận, quê Hà Tĩnh.
Đề tài trong thơ
+Trước cách mạng: thơ mang cảm hứng vũ trụ và nỗi sầu nhân thế
+ Sau cách mạng: Cảm hứng vũ trụ mang đầy niềm vui
- Nhà thơ nổi tiếng từ phong trào Thơ mới với tập thơ “Lửa thiêng”(1940)
- Nhà thơ tiêu biểu cho nền thơ hiện đại Việt Nam từ sau năm 1945
- Năm 1996, ông được tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về văn học nghệ thuật năm 2001, ông được bầu là Viện sĩ Viện hàn lâm Thơ Thế giới, Năm 2005, được Nhà nước truy tặng Huân chương Sao Vàng
- Phong cách : thơ của ông luôn có sự vận động : Vũ trụ- cuộc đời; niềm vui – nỗi buồn; sự sống và cái chết; hiện thực- lãng mạn….
2. Tác phẩm:
* Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác năm 1958, khi miền Bắc nước ta đang sôi nổi xây dựng chủ nghĩa xã hội và Huy Cận có chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh. In trong tập thơ “Trời mỗi ngày lại sáng” (1958).
Nêu hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ, thể thơ của bài thơ?
* Thể thơ: Thơ bảy chữ.
2. Tác phẩm
“Bài thơ “ Đoàn thuyền đánh cá” của tôi được viết ra trong những tháng năm đất nước bắt đầu xây dựng CNXH… không khí lúc này thật vui…Tôi viết bài thơ tương đối nhanh chỉ vài giờ của một buổi chiều trên vùng biển Hạ Long… Bài thơ của tôi là cuộc chạy đua giữa con người và thiên nhiên. Và con người đã chiến thắng. Tôi coi đây là khúc tráng ca, ca ngợi con người lao động với tinh thần làm chủ, với niềm vui.”
( Huy cận, “Cuộc đời và sáng tác thơ ca”)
2. Tác phẩm:
* Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác năm 1958, khi miền Bắc nước ta đang sôi nổi xây dựng chủ nghĩa xã hội và Huy Cận có chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh. In trong tập thơ “Trời mỗi ngày lại sáng” (1958).
* Thể thơ: Thơ bảy chữ.
2. Tác phẩm:
* Hoàn cảnh sáng tác: Bài thơ được sáng tác năm 1958, khi miền Bắc nước ta đang sôi nổi xây dựng chủ nghĩa xã hội và Huy Cận có chuyến đi thực tế dài ngày ở vùng mỏ Quảng Ninh. In trong tập thơ “Trời mỗi ngày lại sáng” (1958).
Nêu hoàn cảnh sáng tác, xuất xứ, thể thơ của bài thơ?
* Thể thơ: Thơ bảy chữ.
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
 Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
 Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,
 Câu hát căng buồm cùng gió khơi.

Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,
 Cá thu biển Đông như đoàn thoi
 Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.
 Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!

Thuyền ta lái gió với buồm trăng
 Lướt giữa mây cao với biển bằng,
 Ra đậu dặm xa dò bụng biển,
 Dàn đan thế trận lưới vây giăng.
 

 Cá nhụ cá chim cùng cá đé,
 Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,
 Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé,
 Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long.
 
Ta hát bài ca gọi cá vào,
 Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao,
 Biển cho ta cá như lòng mẹ,
 Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.
 
Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,
 Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng,
 Vảy bạc đuôi vàng loé rạng đông,
 Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.
 
Câu hát căng buồm với gió khơi,
 Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.
 Mặt trời đội biển nhô màu mới
 Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
 (Huy Cận)
2. Đọc- chú thích
Cá bạc
Cá song
Cá đé
Cá chim
Cá nhụ
Cá thu
Loài cá cùng họ với cá thu, thân và má có vảy nhỏ, màu trắng nhạt.
Loài cá biển sống ở tầng mặt nước, thân dẹt hình thoi.
Loài cá mình dẹt, vây lớn.
Còn gọi là cá bẹ, cùng họ với cá trích nhưng lớn hơn.
Thân dài, hơi dẹt.
Sống ở gần bờ, thân dày và dài, có nhiều vạch dọc thân hoặc các chấm tròn màu đen và hồng.
Nêu bố cục của bài thơ?
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi,
Câu hát căng buồm cùng gió khơi.
Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng,
Cá thu biển Đông như đoàn thoi
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.
Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!
Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng,
Ra đậu dặm xa dò bụng biển,
Dàn đan thế trận lưới vây giăng.
Cá nhụ cá chim cùng cá đé,
Cá song lấp lánh đuốc đen hồng,
Cái đuôi em quẫy trăng vàng choé,
Đêm thở: sao lùa nước Hạ Long.
Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao,
Biển cho ta cá như lòng mẹ,
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.
Sao mờ, kéo lưới kịp trời sáng,
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng,
Vảy bạc đuôi vàng loé rạng đông,
Lưới xếp buồm lên đón nắng hồng.
Câu hát căng buồm với gió khơi,
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.
Mặt trời đội biển nhô màu mới
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
* Bố cục: 3 phần:
- Hai khổ đầu: Cảnh đoàn thuyền ra khơi đánh cá lúc hoàng hôn .
- Bốn khổ tiếp: Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển trong đêm trăng.
- Khổ cuối : Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về trong bình minh.
=> Triển khai theo trình tự một chuyến ra khơi của đoàn thuyền đánh cá
* Bài thơ là sự thống nhất giữa hai nguồn cảm hứng:
+ Cảm hứng về thiên nhiên vũ trụ
+ Cảm hứng về lao động, con người lao động trong cuộc sống mới.
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
Huy Cận
Mạch cảm xúc của bài thơ được triển khai theo trình tự nào?
Ra khơi
Trở về
Đánh bắt cá
Bình minh
Đêm trăng
Hoàng hôn
Thiên nhiên
Con người
theo trình tự thời gian
theo chuyến hành trình trên biển
* Mạch cảm xúc: triển khai theo trình tự thời gian của một chuyến ra khơi của đoàn thuyền đánh cá và cũng là theo nhịp tuần hoàn của thiên nhiên, vũ trụ.

Nhan đề bài thơ có ý nghĩa như thế nào?
* Ý nghĩa nhan đề
-Hình ảnh đoàn thuyền gợi sự đoàn kết, sự đồng lòng chung sức, không khí làm ăn tập thể của miền Bắc trong những năm đầu xây dựng CNXH.
- Phản ánh không khí lao động hăng say của người dân chài
- Thể hiện chủ đề tác phẩm: ca ngợi con người lao động trong cuộc sống mới.
1. Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi.
II. Tìm hiểu chi tiết
“ Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then, đêm sập cửa”
a. Cảnh thiên nhiên
*Thời gian: buổi chiều hoàng hôn”
* NT: - so sánh Mặt trời…như hòn lủa→ hình ảnh tả thực, mặt trời xuống biển khép lại một ngày
+ Gợi quang cảnh kì vĩ tráng lệ.
+ Gợi bước đi của thời gian, vận động theo hành trình của đoàn thuyền
Đoàn thuyền ra khơi vào thời gian nào và trong khung cảnh thiên nhiên như thế nào? Khung cảnh ấy được miêu tả qua những biện pháp nghệ thuật nào?
-
Nhân hóa:
+ Sóng- cài then→Tả những con sóng xô bờ như chiếc then cửa vũ trụ → sau 1ngày vũ trụ đi vào nghỉ ngơi ,thư giãn
+ Đêm- sập cửa
→ Tác dụng NT nhân hóa: gợi cảm giác gần gũi , thân thương, vũ trụ được hình dung như ngôi nhà lớn của con người
↔ Huy Cận yêu thiên nhiên và yêu mến cuộc đời
Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then, đêm sập cửa.
- NT: so s¸nh, nh©n ho¸, ẩn dụ, liên tưởng
Vũ trụ như một ngôi nhà lớn
Cảnh biÓn đẹp k× vÜ, tr¸ng lÖ song l¹i rÊt gÇn gòi, ấm áp với con ngư­êi.
1. Cảnh đoàn thuyền đánh cá ra khơi
II. Tìm hiểu chi tiết
“ Mặt trời xuống biển như hòn lửa
Sóng đã cài then, đêm sập cửa”
a. Cảnh thiên nhiên:
* Thời gian: hoàng hôn.
* Điểm nhìn: từ con thuyền nhìn vào bờ ->đặc biệt mới lạ
* Không gian: NT nhân hóa, so sánh, ẩn dụ => Cảnh hoàng hôn trên biển thật đẹp, lộng lẫy, tráng lệ, ấm áp gần gũi, vũ trụ bắt đầu nghỉ ngơi.
b. Cảnh đoàn thuyền ra khơi

b. Cảnh đoàn thuyền ra khơi
* Hình ảnh con người xuất hiện:
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi
Từ ngữ: Lại
Tạo điểm nhấn cho câu thơ
+ Miêu tả hành động đối lập giữa vũ trụ và con người
+ Gợi tư thế chủ động của con người→ Công việc ra khơi vẫn lặp đi lặp lại hằng ngày
?Theo em từ “lại” trong câu thơ có ý nghĩa như thế nào?
Câu hát căng buồm cùng gió khơi
+ Cách nói độc đáo: tưởng như tiếng hát hòa cùng gió mạnh thổi căng buồm, đẩy con thuyền rẽ sóng -> Sức mạnh dồi dào của con người lao động
+ “Cánh buồm ” no gió còn tượng trưng cho khí thế phơi phới đi lên của công cuộc xây dựng đất nước:
+ Niềm vui, sự hào hứng, hăm hở của người lao động
Em hiểu như thế nào về câu thơ: Câu hát căng buồm cùng gió khơi?
Đoàn thuyền đánh cá lại ra khơi
Câu hát căng buồm cùng gió khơi.
Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng.
Cá thu biển Đông như đoàn thoi.
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.
Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!
Hình ảnh thơ khỏe, lạ mà thật
Cánh buồm
Gió khơi
Câu hát
=> Đoàn thuyền ra khơi với khí thế vui tươi, lạc quan, yêu lao động, yêu cuộc sống
Đoàn thuyền ra khơi với khí thế hào hứng, tâm trạng vui tươi, phấn chấn, lạc quan, yêu lao động, yêu cuộc sống, sức mạnh dồi dào của người lao động . Sức mạnh của con người và sức mạnh của thiên nhiên đã đẩy con thuyền ra khơi.
* Câu hát của người lao động
- Hát .. Biển đông lặng
Gợi lên niềm vui, mong ước về một chuyến đi bình yên, trời yên biển lặng
Gợi không khí hăng say của người lao động
Gợi hình ảnh đàn cá dệt tấm lưới giữa biển đêm
Nghệ thuật
+ liệt kê: Cá bạc, cá thu
+So sánh : Cá = đoàn thoi

+ Nhân hóa: dệt biển..
dệt lưới
Tự hào về sự giàu có của biển cả
Hát rằng cá bạc biển Đông lặng
Cá thu biển đông như đàn thoi
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng
Đến dệt lưới ta, đoàn ca ơi!
Nêu suy nghĩ của em về khổ thơ trên?
Nội dung câu hát của ngư dân gợi cho ta biết được điều gì?
Ca ngợi biển giàu có, với những loài cá quí .
Thể hiện ước mơ đánh bắt được nhiều hải sản
Tâm hồn chan chứa niềm vui, phấn khởi, sôi nổi
Khúc tráng ca về lao động, về thiên nhiên đất nước đẹp giàu
Hát rằng: cá bạc biển Đông lặng.
Cá thu biển Đông như đoàn thoi.
Đêm ngày dệt biển muôn luồng sáng.
Đến dệt lưới ta, đoàn cá ơi!
Tác giả đã khắc họa thành công bức tranh thiên nhiên kì vĩ, thơ mộng→ gợi tâm hồn phóng khoáng, tình yêu lao động, khát vọng chinh phục biển khơi
2. Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển
a. Hình ảnh đoàn thuyền đánh cá
Thuyền
- dàn thế trận
- dò bụng biển
- Lướt giữa mây, biển
- lái gió
Đoàn thuyền được tái hiện trên nền của thiên nhiên bao la rộng lớn.
- Động từ: lái, lướt, dò, dàn → Đoàn thuyền vốn nhỏ bé nay đã trở thành kì vĩ ,khổng lồ hòa nhập với không gian bao la của vũ trụ→ con thuyền, con người mang tư thế chủ động, chinh phục biển khơi, làm chủ không gian.
Đoàn thuyền đánh cá được tái hiện trên khung cảnh thiên nhiên như thế nào?
Khổ thơ gợi lên bức tranh lao động đặc sắc và tráng lệ, nâng con người lên tầm vóc vũ trụ
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
- Huy Cận-
2. Cảnh đoàn thuyền đánh cá trên biển:
Thuyền ta lái gió với buồm trăng
Lướt giữa mây cao với biển bằng,
Ra đậu dặm xa dò bụng biển,
Dàn đan thế trận lưới vây giăng.
NT: Nói quá, nhân hoá, bút pháp lãng mạn
→ Con thuyền trở nên kì vĩ, khổng lồ, hoà nhập vào thiên nhiên, không khí lao động khẩn trương, đoàn kết, tư thế làm chủ thiên nhiên, biển trời.
a, Hình ảnh đoàn thuyền
b. Hình ảnh biển cả
Cá nhụ cá chim cùng cá đé
…………………………………
Đêm thở sao lùa nước Hạ Long
NT:
+ Liệt kê: cá nhụ, cá đé, cá song→ tác giả miêu thả sự phong phú giàu có của biển quê hương
+ H/ả ẩn dụ: “cá song lấp lánh đuốc đen hồng” → tả thực loại cá song thân dài, vảy có chấm nhỏ mà đen hồng
→ gợi về đoàn cá song như cây đuốc lấp lánh dưới trăng đêm
+ Nhân hóa: “Cái đuôi em quẫy” → miêu tả động tác quẫy
một chú cá dưới trăng
+ Gợi đêm trăng đẹp , huyền ảo đầy mặt biển→ cá quẫy nước như quẫy trên trăng
b. Hình ảnh biển cả:
Cá nhụ cá chim cùng cá đé
Cá Song lấp lánh đuốc đen hồng
Cái đuôi em quẫy trăng vàng chóe
Đêm thở sao lùa nước Hạ Long
NT:
+ Liệt kê: cá nhụ, cá đé, cá song→ tác giả miêu thả sự phong phú giàu có của biển quê hương
+ H/ả ẩn dụ, so sánh: “cá song lấp lánh đuốc đen hồng” → tả thực loại cá song thân dài, vảy có chấm nhỏ mà đen hồng
→ gợi về đoàn cá song như cây đuốc lấp lánh dưới trăng đêm
+ Nhân hóa: “Cái đuôi em quẫy” → miêu tả động tác quẫy
một chú cá dưới trăng
+ Gợi đêm trăng đẹp , huyền ảo đầy mặt biển→ cá quẫy nước như quẫy trên trăng
? Xác định các biện pháp tu từ nghệ thuật trong khổ thơ trên?
- Liệt kê, ẩn dụ - so sánh, nhân hóa, ẩn dụ kết hợp nhân hóa
+ Nhân hóa: đêm thở- sao lùa→ biển như mang linh hồn của con người như sinh thể cuộn trào sức sống.
→ Biển rất giàu có, phong phú, đẹp thơ mộng, dạt dào sức sống.
Biển cho ta cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.
? Hai câu thơ sau sử dụng biện pháp tu từ gì? Nêu tác dụng của biện pháp tu từ đó?
NT: So sánh, nhân hóa
→ Biển hiền hoà, bao dung, hào phóng, nuôi sống con người.
- Biển rất giàu có, phong phú, đẹp thơ mộng, dạt dào sức sống.
- Biển rất hiền hòa, bao dung, hào phóng, gắn bó và nuôi sống con người bao đời nay.
Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao
Biển cho ta cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.
c. Hình ảnh ngư dân đánh cá trên biển
→ Công việc lao động tràn ngập niềm vui, lạc quan, yêu đời, yêu lao động nhịp nhàng cùng thiên nhiên.
NT: So sánh, nhân hóa
→ Biển hiền hoà, bao dung, nuôi sống con người.
Biển ….như lòng mẹ
Nuôi lớn đời…...
? Suy nghĩ gì của em về tiếng hát ở đầu khổ thơ này?
“Ta hát bài ca gọi cá vào
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao
Biển cho ta cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.”
- Ta hát bài ca gọi cá->“Tiếng hát” được nhắc đi nhắc lại nhiều lần trong quá trình lao động, tiếng hát say mê ngợi ca biển cả ân tình, thể hiện niềm vui phơi phới; biết ơn mẹ biển giàu có nhân hâu “ biển … như lòng mẹ”
? Ở câu thơ thứ 2 tác giả sử dụng biện pháp nghệ thuật gì? Tác dụng?
Gõ thuyền-có trăng cao-> nhân hóa. Gõ thuyền là công việc của con người. Nhưng đêm nay trăng sáng, vầng trăng in xuống mặt nước, sóng xô bóng trăng dưới nước gõ vào mạn thuyền. Đây là hình ảnh lãng mạn đầy chất thơ, thiên nhiên và con người cùng hòa hợp trong lao động.
Ta hát bài ca gọi cá vào,
Gõ thuyền đã có nhịp trăng cao
Biển cho ta cá như lòng mẹ
Nuôi lớn đời ta tự buổi nào.
c. Hình ảnh ngư dân đánh cá trên biển
* Công việc lao động tràn ngập niềm vui, lạc quan, yêu đời, yêu lao động nhịp nhàng cùng thiên nhiên.
* Biết ơn mẹ biển giàu có, nhân hâu, hào phóng đã nuôi sống con người.
- Thời gian: Sao đã mờ, đêm tàn, trời gần sáng-> Họ phải làm việc thâu đêm.
- Công việc hết sức nặng nhọc. Họ kéo xoăn tay có nghĩa phải dùng hết sức, tay căng phồng cuộn cuộn với nhau ->không khí làm việc sôi nổi, khẩn trương

* Khung cảnh lao động hăng say trên biển:
"Sao mờ kéo lưới kịp trời sáng
Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng
Váy bạc đuôi vàng loé rạng đông
Lưới xếp, buồm lên đón nắng hồng"
- Hình ảnh ẩn dụ: “ Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng xoăn tay” → nét tạo hình gân guốc, chắc khỏe, vẻ đẹp khỏe khoắn của người dân chài dân chài; “ chùm cá nặng”: thành quả lao động.
Cho biết thời điểm công việc đánh cá lúc này? Và công việc đánh cá diễn ra như thế nào?
- Thời gian: gần sáng
- Công việc: “ Kéo xoăn tay”, “ xếp lưới”→ miêu tả cụ thể công việc của những người ngư dân
* Khung cảnh lao động hăng say trên biển
- Hình ảnh ngư dân: “ Ta kéo xoăn tay chùm cá nặng xoăn tay” → nét tạo hình gân guốc, chắc khỏe, vẻ đẹp khỏe khoắn của người dân chài dân chài
+ Vảy bạc, đuuôi vàng lóe rạng đông: giàu có của biển cả quê hương; màu đuôi cá dưới ánh nắng rạng đông
3. Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về.
Câu hát căng buồm với gió khơi,
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.
Mặt trời đội biển nhô màu mới,
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
Khổ cuối bài thơ có gì đặc sắc về nghệ thuật? Qua đó em có cảm nhận gì về cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về?
3. Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về.
Câu hát căng buồm với gió khơi
→ gợi niềm vui phơi phới khi họ được trở về trên những con thuyền đầy ắp cá
Tạo nên kết cấu đầu cuối tương ứng ( sự lặp lại của hình ảnh mặt trời, đoàn thuyền, câu thơ cuối ) → gợi cho ta thấy điệp khúc của khúc ca lao động .
NT: nhân hóa : đoàn thuyền – chạy đua→ hình ảnh đoàn thuyền như một sinh thể sống, chạy đua với thiên nhiên
+ Gợi được sự khẩn trương, hào hứng để giành lấy tg lao động.
H/ả: Mắt cá huy hoàng → Hoán dụ-đây là ánh sáng của thành quả lao động
Khổ thơ mang âm hưởng của khúc tráng ca, ca ngợi không khí lao động vui tươi hăng say của người làm chủ cuộc đời
ĐOÀN THUYỀN ĐÁNH CÁ
- Huy Cận-
3. Cảnh đoàn thuyền đánh cá trở về:

- Hình ảnh tráng lệ, nhân hóa, ẩn dụ, nói quá
→ Đoàn thuyền trở về trong bình minh rực rỡ, khí thế khẩn trương, sức mạnh dồi dào, tầm vóc sánh ngang vũ trụ và niềm vui thắng lợi. Thiên nhiên làm cho thành quả lao động của con người đẹp, huy hoàng.
Câu hát căng buồm với gió khơi,
Đoàn thuyền chạy đua cùng mặt trời.
Mặt trời đội biển nhô màu mới,
Mắt cá huy hoàng muôn dặm phơi.
III/ Tổng kết
2/ Nội dung :
- Ca ngợi sự giàu đẹp của biển
Ca ngợi những con người mới
Thể hiện niềm tự hào của tác giả trước đất nước và cuộc sống mới
1/ Nghệ thuật:
- Bút pháp lãng mạn , hình ảnh liên tưởng
- Âm hưởng khỏe khoắn, hào hùng, giàu nhạc điệu,biện pháp tu từ phong phú.
IV. Luyện tập:
Từ bài thơ “Đoàn thuyền đánh cá”, em có suy nghĩ gì về hình ảnh ngư dân hôm nay?

Biển ta giàu và đẹp như thế nhưng hiện nay môi trường biển ở nước ta như thế nào? Theo các em ta phải làm gì để bảo vệ môi trường biển cũng như các nguồn lợi thủy hải sản từ biển?
Trong những năm gần đây một số vùng biển nước ta xảy ra tình trạng ô nhiễm và suy thoái môi trường biển rất nhiều do những nguyên nhân như hiện tượng trái đất nóng dần, băng tan, bão biển, nước dâng, sự ô nhiễm không khí, tràn dầu ,rác thải nhựa và ni lông….Đặc biệt là do con người vứt, xả rác trên bãi biển, cùng các chất thải khác từ tàu thuyền (1,5 triệu tấn động vật chết mỗi năm vì ăn phải rác; 2,4 triệu tấn dầu loang mỗi năm trên biển) gây thiệt hại cho một số vùng kinh tế , ảnh hưởng đến đời sống của nhân dân như : sản lượng cá đánh bắt gần bờ giảm, nhiều loài thuỷ hải sản nuôi trồng chết hàng loạt, ảnh hưởng xấu đến du lịch Biển là tài nguyên vô cùng quí giá đối với con người .
Biển cho ta cá tôm, cho ta khóang sản và là nguồn kinh tế du lịch vô tận. Vì thế chúng ta phải biết yêu biển bảo vệ biển như bảo vệ chính mình bảo vệ với ý thức cao và bằng hành động cụ thể. Mỗi người dân phải nâng cao ý thức giữ gìn và bảo vệ môi trường, không được xả rác bừa bãi…
Dầu loang ở vùng biển Việt Nam
Rừng ngập mặn bị phá
Cá chết do ô nhiễm môi trường biển
Ô nhiễm môi trường du lịch

 Tích hợp giáo dục về chủ quyền biển đảo
CH: Khi chủ quyền quốc gia bị xâm hại, Trung Quốc hạ đặt giàn khoan trái phép lên vùng đặc quyền kinh tế của nước ta hồi tháng 5/2014, những ngư dân – anh hùng trong lao động ấy họ đã làm gì để bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam? Bản thân em đã đang và sẽ làm gì để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ nước ta?
- Khi chủ quyền quốc gia bị xâm phạm, Trung Quốc hạ đặt giàn khoan Hải Dương 981 hồi tháng 5/2014, ngư dân cùng nhau hợp sức lại, đoàn kết làm lễ vươn khơi bám biển tạo nên một thành trì vững chắc để góp phần bảo vệ vùng đảo thiêng liêng của Tổ quốc .Dù tàu Trung Quốc có ngang tàng, bạo ngược đến đâu nhưng ngư dân Việt Nam vẫn không hề nao núng, vẫn luôn chuyên tâm bám biển, sát cánh bên cảnh sát biển quyết bảo vệ ngư trường Trường Sa, Hoàng Sa của cha ông để lại. Đối với họ những chuyến ra khơi vào thời điểm này không chỉ đơn thuần là đánh bắt hải sản làm giàu cho gia đình, cho đất nước mà còn vì chủ quyền quốc gia,… Cho dù họ gặp rất nhiều gian khổ. Thậm chí có thể hi sinh cả tính mạng. Họ cũng không sờn lòng
Chúng ta ngoài ca ngợi những ngư dân dũng cảm, yêu nước , thì cần chung tay cùng họ giữ vững chủ quyền biển đảo của dân tộc. Hãy ủng hộ ngư dân bằng những hành động thiết thực cụ thể.
? Tháng 5/2014 , Trung Quốc hạ đặt giàn khoan trái phép lên vùng đặc quyền kinh tế của nước ta hồi, những ngư dân đã làm gì để bảo vệ chủ quyền biển đảo Việt Nam? Bản thân em đã đang và sẽ làm gì để bảo vệ chủ quyền lãnh thổ nước ta?
Đoàn thuyền đánh cá (Bài ca lao động )
Cảnh đoàn thuyền ra khơi
Biển chiều
đẹp, gần
gũi ấm áp
Con người
náo nức,
tràn đầy
hi vọng
Cảnh đoàn thuyền đánh cá
Con người
hăng say
lao động
Con người
làm chủ
biển khơi
Biển giàu,
đep…
Cảnh đoàn thuyền trở về
Con người chạy đua
cùng mặt trời
Niềm vui vì thành
quả lao động
SƠ ĐỒ TƯ DUY
Sơ đồ tư duy
BÀI TẬP VỀ NHÀ
-Học thuộc bài thơ “ Đoàn thuyền đánh cá”
-Chuẩn bị và xem trước bài “Bếp lửa”