KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: Em hãy vẽ sơ đồ các đơn vị phân loại?
Câu 2: Kể tên 5 giới sinh vật trong tự nhiên?
Cho các sinh vật sau, em hãy sắp xếp chúng vào từng giới cho đúng?
Cây hoa hồng
Con thỏ
Nấm hương
Vi khuẩn
Trùng roi xanh
Giới thực vật
Giới động vật
Giới nấm
Giới khởi sinh
Giới nguyên sinh
Khi bước vào một khu vườn rộng, em bắt gặp rất nhiều sinh vật khác nhau bao gồm thực vật, động vật, nấm, ... Em có thể phân biệt được các loài không? Làm thế nào em có thể thực hiện được việc đó?
Khóa phân loại sinh vật
Khóa lưỡng phân
TIẾT 15. BÀI 26
KHÓA LƯỠNG PHÂN
NỘI DUNG
I. Khóa lưỡng phân là gì?
II. Xây dựng khóa lưỡng phân
I. Khóa lưỡng phân là gì?
Ví dụ 1: Em hãy phân loại các đồ dùng dưới đây thành 2 nhóm.
- Khóa lưỡng phân là kiểu phổ biến nhất trong các khóa phân loại sinh vật.
(Có mấy chân?)
Cơ thể có 4 chân
Cơ thể có 2 chân
Ví dụ 2: Em hãy chia các động vật sau thành 2 nhóm, sau đó lại chia mỗi nhóm đó thành 2 nhóm nhỏ hơn?
Cơ thể tai nhỏ
Cơ thể tai to
Một số loài động vật
Cơ thể có mào
Cơ thể không có mào
(Tai to hay nhỏ?)
(Có mào hay không có mào?)
- Nguyên tắc của khóa lưỡng phân:
+ Từ một tập hợp các đối tượng ban đầu được tách thành hai nhóm có những đặc điểm đối lập nhau.
+ Sau mỗi lần tách, ta được hai nhóm nhỏ hơn và khác nhau bởi các đặc điểm dùng để tách.
- Các bước xây dựng khóa lưỡng phân:
+ Bước 1: Lựa chọn đặc điểm để phân chia được các loài thành hai nhóm. Tiếp tục cách làm như vậy ở từng nhóm nhỏ tiếp theo cho đến khi xác định được từng loài.
+ Bước 2: Lập sơ đồ phân loại khóa lưỡng phân.
II. Xây dựng khóa lưỡng phân
Dựa vào ví dụ đã học ở phần I, em hãy thảo luận theo cặp nêu các bước xây dựng khóa lưỡng phân?
Ví dụ: Xây dựng khóa lưỡng phân để phân loại một số loài động vật sau:
Một số loài động vật
(Có chân hay không có chân?)
Cơ thể không có chân
Cơ thể có chân
(Có vảy hay không có vảy?)
(Có cánh hay không có cánh?)
Cơ thể có vảy
Cơ thể không có vảy
Con cá rô
Con lươn
Cơ thể có cánh
Cơ thể không có cánh
(Có mấy cánh?)
(Có mấy chân?)
Cơ thể có 4 cánh
Cơ thể có 2 cánh
Con chuồn chuồn
Con nhặng xanh
Cơ thể có 8 chân
Cơ thể có 10 chân
Con nhện nhà
Con cua đồng
Câu 1: Để phân loại các sinh vật thành hai nhóm dựa trên những đặc điểm giống và khác nhau của sinh vật, người ta sử dụng:
a. Kính lúp
b. Kính hiển vi
c. Trực quan
d. Khóa lưỡng phân
LUYỆN TẬP
Khóa lưỡng phân là kiểu phổ biến nhất trong các khóa phân loại sinh vật
Câu hỏi 2: Khi tiến hành xây dựng khóa lưỡng phân để phân loại một nhóm sinh vật cần tuân theo nguyên tắc nào?
a. Từ một tập hợp sinh vật ban đầu tách ra thành hai nhóm có những đặc điểm đối lập nhau.
b. Từ một tập hợp sinh vật ban đầu tách thành hai nhóm có cơ quan di truyền khác nhau.
c. Từ một tập hợp sinh vật ban đầu tách thành hai nhóm có môi trường sống khác nhau.
d. Từ một tập hợp sinh vật ban đầu tách thành hai nhóm có kiểu dinh dưỡng khác nhau.
Bài tập 1: Cho các loài sinh vật như hình bên. Tiến hành xây dựng khóa lưỡng phân để phân loại chúng
BÀI TẬP VỀ NHÀ
Bài tập 2: Phân loại cây hoa hồng, cây vạn tuế, cây bí ngô, cây dương xỉ dựa vào khóa phân loại
Bài tập 3: Em và bạn ngồi cùng bàn hãy sử dụng nguyên tắc khóa lưỡng phân để phân loại các vật dụng có trong cặp sách của em hoặc của bạn, từ đó quyết định cách sắp xếp chúng sao cho gọn gàng và thuận tiện nhất khi sử dụng.
TIẾT 16. BÀI 26
KHÓA LƯỠNG PHÂN (t)
Bài tập 1: Cho các loài sinh vật như hình bên. Tiến hành xây dựng khóa lưỡng phân để phân loại chúng dựa vào các đặc điểm gợi ý bên dưới.
Gợi ý
Có cánh hay không có cánh? Có lông vũ hay không có lông vũ?
Có vây hay không có vây? Có lông mao hay không có lông mao?
Bài tập 2: Phân loại cây hoa hồng, cây vạn tuế, cây bí ngô, cây dương xỉ dựa vào khóa phân loại
Cây có hoa
Cây không có hoa
Cây có hoa màu hồng
Cây có hoa màu vàng
Cây hoa hồng
Cây bí ngô
Thân cây lớn
Thân cây nhỏ
Cây vạn tuế
Cây dương xỉ
(Có hoa hay không có hoa?)
(Hoa màu gì?)
(Thân cây lớn hay nhỏ?)
Một số loài thực vật
Bài tập 3: Phân loại mèo, thỏ, lươn, cá dựa vào khóa lưỡng phân
Một số loài động vật
Động vật ở cạn
Động vật ở nước
Cơ thể tai nhỏ
Cơ thể tai lớn
Cơ thể không có vây
Cơ thể có vây
Con mèo
Con thỏ
Con lươn
Con cá rô
(Ở cạn hay ở nước?)
(Tai nhỏ hay lớn?)
(Có vây hay không có vây?)
Bài tập 3. Em và bạn ngồi cùng bàn hãy sử dụng nguyên tắc khóa lưỡng phân để phân loại các vật dụng có trong cặp sách của em hoặc của bạn, từ đó quyết định cách sắp xếp chúng sao cho gọn gàng và thuận tiện nhất khi sử dụng.
Câu hỏi 26.6. Em hãy cùng bạn ra ngoài sân hoặc vườn trường và thực hiện các hoạt động sau:
- Quan sát các cây có trong sân trường hoặc vườn trường
- Xây dựng khóa lưỡng phân để phân loại các cây đó.
Ví dụ 2: Em hãy chia các con vật sau thành 2 nhóm, sau đó lại chia mỗi nhóm đó thành 2 nhóm nhỏ hơn?
Một số loài động vật
…………………………..…..
………………………....……….
………….......
…………….
………………
……………...