Bài 10:
BA ĐỊNH LUẬT NIU - TƠN
- Muốn mẫu gỗ chuyển động, kéo mẫu gỗ bằng dây kéo.
- Khi ngừng kéo thì vật ngừng chuyển động
Lực là cần thiết để duy trì chuyển động của vật. (Quan điểm của A-ri-xtốt).


Lực nhẹ
Lực mạnh
Lực mạnh



Gia tốc của viên bi, lực tác dụng vào viên bi, khối lượng của chúng phụ thuộc như thế nào?
Dùng tay gõ nhẹ lên bàn, từ từ mạnh dần, cảm thấy tay bị đau. Vì sao?
Lực có cần thiết để duy trì chuyển động của vật hay không ?
Gia tốc của viên bi, lực tác dụng vào viên bi, khối lượng của chúng phụ thuộc như thế nào?
Dùng tay gõ nhẹ lên bàn, từ từ mạnh dần, cảm thấy tay bị đau. Vì sao?
1. Thí nghiệm lịch sử của Ga-li–lê
I. ĐỊNH LUẬT I NIU-TƠN
(1)
(2)
Vì sao hòn bi không lăn đến độ cao ban đầu?
Khi nào hòn bi có thể lăn với vận tốc không đổi mãi mãi?
Lực có phải là cần thiết để duy trì chuyển động của vật hay không?
1. Thí ngiệm lịch sử của Ga-li–lê
Nhận xét : Nếu không có lực cản (Fms) thì không cần đến lực để duy trì chuyển động của một vật.
I. ĐỊNH LUẬT I NIU-TƠN
2. Định luật I Niu-tơn
=> Kết luận: Nếu một vật không chịu tác dụng của một lực nào hoặc chịu tác dụng của các lực có hợp lực bằng không, thì vật đang đứng yên sẽ tiếp tục đứng yên, đang chuyển động sẽ tiếp tục chuyển động thẳng đều
I. ĐỊNH LUẬT I NIU-TƠN
3. Quán tính:
Quán tính là tính chất của mọi vật có xu hướng bảo toàn vận tốc cả về hướng và độ lớn.
I. ĐỊNH LUẬT I NIU-TƠN
3. Quán tính:
Tại sao xe đạp chạy được thêm một quãng đường nữa mặc dù ta đã ngừng đạp ?
Tại sao khi nhảy từ bậc cao xuống, ta phải gập chân lại ?
II. ĐỊNH LUẬT II NIU-TƠN
Nhận xét về hướng của gia tốc và hướng của lực?
A
B
a  F
M > m
M
 
 
 
II. ĐỊNH LUẬT II NIU-TƠN
 
hay F = ma
1. Định luật II Niu-tơn
 
 
C2: Cho hai vật chịu tác dụng của những lực có độ lớn bằng nhau. Hãy vận dụng định luật II Niu – tơn để suy nghĩ rằng, vật nào có khối lượng lớn hơn thì khó làm thay đổi vận tốc của nó hơn, tức là có mức quán tính lớn hơn ?
 
2. Khối lượng và mức quán tính
a, Định nghĩa
Khối lượng là đại lượng đặc trưng cho mức quán tính của vật
b, Tính chất của khối lượng
Khối lượng là đại lượng dương, vô hướng và không đổi đối với mỗi vật.
Khối lượng có tính chất cộng được
II. ĐỊNH LUẬT II NIU-TƠN
3.Trọng lực. Trọng lượng
- Đặc điểm của trọng lực:
+ Phương: thẳng đứng.
+ Chiều: từ trên xuống.
+ Độ lớn: P= mg
+ Điểm đặt: tại điểm đặc biệt (trọng tâm của vật).
b) Trọng lượng là độ lớn của trọng lực, kí hiệu là P
II ĐỊNH LUẬT II NIU-TƠN
a, -Trọng lực là lực của Trái Đất tác dụng vào các vật, gây ra cho chúng gia tốc rơi tự do. Trọng lực được kí hiệu là : P
c, Công thức của trọng lực
P = mg
Hãy nêu đặc điểm của trọng lực ?
Tại sao cá có thể bơi được trong nước?
Vây cá tác dụng vào nước 1 lực và nước cũng tác dụng lại vây cá đẩy cá đi tới.
Quan sát hai người đứng trên ván trượt patanh. Người B đứng yên và người A đẩy người B. Quan sát hiện tượng. Rút ra nhận xét.
A và B đều bị đẩy ra xa nhau. Tại sao?
A tác dụng vào B làm B chuyển động ra xa.
B tác dụng trở lại A và cũng làm A dịch chuyển ra xa.
Vật A tác dụng lên vật B thì vật B cũng tác dụng lên vật A. Đó là sự tác dụng tương hỗ giữa các vật.
Sự tương tác giữa các vật
Trong tự nhiên, tác dụng bao giờ cũng hai chiều.Do đó tác dụng được gọi là tương tác.
Tương tác
A
B
III ĐỊNH LUẬT III NIU-TƠN
III ĐỊNH LUẬT III NIU-TƠN
Những lực tương tác giữa các vật là những lực trực đối, nghĩa là cùng độ lớn, cùng giá nhưng ngược chiều.
Một trong hai lực tương tác giữa hai vật gọi là lực tác dụng, còn lực kia là phản lực.
* Đặc điểm:
- Xuất hiện và mất đi cùng lúc
- Cùng loại (Hai lực trực đối).
- Không cân bằng nhau vì tác dụng lên hai vật khác nhau
3. Lực và phản lực:
III ĐỊNH LUẬT III NIU-TƠN
Vận dụng
Tại sao súng giật khi bắn
Súng tác dụng lực lên đạn làm đạn bay ra khỏi nòng súng và khi đạn nổ sẽ tác dụng lực lên súng làm súng giật
Một ôtô tải đâm vào một ôtô con chạy ngược chiều.
Ôtô nào chịu lực tác dụng lớn hơn?
Ôtô nào nhận được gia tốc lớn hơn? Hãy giải thích.
Theo Định luật 3 Newton, cả 2 ôtô đều chịu lực tác dụng như nhau F12 = F21
Theo Định luật 2 Newton F = m.a nên ôtô con có khối lượng nhỏ thì sẽ có gia tốc lớn.
CÂU 1: Hiện tượng nào kể sau là sự biểu hiện của quán tính:
Vật nặng rơi trong không khí nhanh hơn vật nhẹ.
Trong chân không mọi vật nặng nhẹ đều rơi như nhau.
Khi rơi chạm cát, vật gây ra độ lún sâu cho cát.
Cả 3 hiện tượng A, B,C.
CÂU 2: Đặt F là hợp lực của tất cả các lực tác dụng vào vật có khối lượng m. Định luật II Niu-tơn có công thức: F= ma.
Tìm phát biểu SAI trong vận dụng định luật.
Áp dụng cho cđ rơi tự do ta có công thức trọng lực: P=mg.
Vật chịu tác dụng của lực luôn cđ theo chiều của hợp lực F.
Khối lượng m càng lớn thì vật càng khó thay đổi vận tốc.
Nếu vật là chất điểm thì điều kiện cân bằng của vật là F= 0.

Đáp án: 1- C, 2- B
Bài tập