BÀI 18: PRÔTÊIN
MÔN SINH HỌC 9
KIỂM TRA BÀI CŨ
Câu 1: ARN được tổng hợp dựa trên nguyên tắc nào?
ARN được tổng hợp dựa trên khuôn mẫu là một mạch của gen theo nguyên tắc bổ sung.
Câu 2: Trình bày cấu tạo của ARN
- ARN cấu tạo từ các nguyên tố: C,H,O,N,P
- ARN cấu tạo theo nguyên tắc đa phân mà
đơn phân là 4 lọai Nu: A,U,G,X. Gồm mARN, tARN, rARN
PRÔTÊIN
Thịt bò
Trứng gà ốp la
Gà luộc
Chè đậu
Sữa
Thành phần chủ yếu của các món ăn trên là gì?
“Nơi nào có Protein nơi đó có sự sống”
(F. Engels - Nhà chính trị, nhà triết học người Đức)

? Nghiên cứu nhanh thông tin SGK, hoạt động nhóm để hoàn thành bảng sau (3 phút.)
Bài 18: PRÔTÊIN
I/ Cấu trúc Prôtêin
Bài tập
Đáp án bài tập
Bài 18: PRÔTÊIN
I/ Cấu trúc Prôtêin
Prôtêin là hợp chất hữu cơ gồm các nguyên tố: C,H,O,N và một số nguyên tố khác.
Prôtêin là đại phân tử được cấu trúc theo nguyên tắc đa phân mà đơn phân là axit amin
Giới thiệu 20 loại axit amin

Viết tắt Viết tắt
1. Glyxin Gly 11. Acginin Arg
2. Alanin Ala 12. Xystein Xys
3. Valin Val 13. Metionin Met
4. Lơxin Leu 14. Serin Ser
5. Izolơxin Ile 15. Treonin Tre
6. Axit Aspatic Asp 16. Phenylanin Phe
7. Asparagin Asn 17. Tyrozin Tyr
8. Axit glutamic Glu 18. Histidin His
9. Glutamin Gln 19. Tripthophan Trp
10. Lyzin Lys 20. Prolin Pro
Tính đặc thù của prôtêin được thể hiện như thế nào ?
- Tính đặc thù của prôtê in được thể hiện ở số lượng, thành phần và trình tự của axit amin
Yếu tố nào xác định sự đa dạng của prôtêin ?
- Sự đa dạng do cách sắp xếp khác nhau của 20 axit amin
Vì sao prôtêin có tính đa dạng và đặc thù?
- Prôtêin có tính đa dạng và đặc thù do
thành phần, số lượng và trình tự các axit amin
Tính đặc thù của prôtêin được thể hịên thông qua cấu trúc không gian như thế nào?
Bài 18: PRÔTÊIN
I/ Cấu trúc Prôtêin
- Prôtêin là hợp chất hữu cơ gồm các nguyên tố: C,H,O,N và một số nguyên tố khác.
- Prôtêin là đại phân tử được cấu trúc theo nguyên tắc đa phân mà đơn phân là axit amin
- Prôtêin có tính đa dạng và đặc thù do
thành phần, số lượng và trình tự các axit amin
- Các bậc cấu trúc:
Bậc1:Chuỗi axitamin có trình tự xác định
Bậc 2: Là chuỗi axitamin tạo vòng xoắn lò xo
Bậc 3:Do cấu trúc bậc 2 cuộn xếp theo kiểu đặc trưng
Bậc 4: Gồm 2 hay nhiều axitamin kết hợp với nhau
Protein thường có ở thịt, trứng, cá, đậu, sữa v..v..
Trong mỗi loại protein có đủ 20 loại aa không?
Cần phối hợp các loại thức ăn để cung cấp đầy đủ các loại protein cho cơ thể.
Bài 18: PRÔTÊIN
I/ Cấu trúc Prôtêin
- Prôtêin là hợp chất hữu cơ gồm các nguyên tố: C,H,O,N và một số nguyên tố khác.
- Prôtêin là đại phân tử được cấu trúc theo nguyên tắc đa phân mà đơn phân là axit amin
- Prôtêin có tính đa dạng và đặc thù do
thành phần, số lượng và trình tự các axit amin
- Các bậc cấu trúc:
Bậc1:Chuỗi axitamin có trình tự xác định
Bậc 2: Là chuỗi axitamin tạo vòng xoắn lò xo
Bậc 3:Do cấu trúc bậc 2 cuộn xếp theo kiểu đặc trưng
Bậc 4: Gồm 2 hay nhiều axitamin kết hợp với nhau
II/ Chức năng của Prôtêin
? Nêu các chức năng của Protein?
? Lấy ví dụ minh họa cho các chức năng cơ bản của Protein?
TẾ
BÀO
MÔ
CƠ
QUAN
HỆ CƠ
QUAN
Collagen và Elastin tạo nên cấu trúc sợi rất bền của mô liên kết, dây chằng, gân. Keratin tạo nên cấu trúc của da, lông, móng. Protein tơ nhện, tơ tằm tạo nên độ bền vững của tơ nhện, vỏ kén
Hiện đã biết khoảng 3500 loại enzim. Ngoài ra trong quá
trình tổng hợp AND và ARN cần có 1 số enzim tham gia
xúc tác hay làm vai trò khác như: ADN primeraza,
ARN primeraza, primaza, helicaza…
Chức năng xúc tác các quá trình trao đổi chất
(Bản chất của enzim là protein)
Tinh bột (chín)
Đường mantozơ
*Sự tiêu hoá ở khoang miệng
Enzim
(Amilaza)
VD: Cơ chế điều hòa đường huyết trong cơ thể người:
Do rối loạn hoạt động nội tiết của tuyến tụy
-> Tạo lượng Insulin giảm hoặc không tiết ra .
Đường glucôzơ
(trong máu)
Glucôgen (gan và cơ)
insulin
Glucôgen (gan và cơ)
Đường glucôzơ
(trong máu)
glucagôn
Các hoocmon phần lớn là protein, tham gia điều hòa quá trình trao đổi chất.
( Hormon điều hoà sinh trưởng )

Miozin )
( Sợi actin
( Hêmôglobin )
( Kháng thể )
( Albumin )
( Cazêin )
(Kêratin )
( Enzim Amylaza )
Protein
Cấu trúc
Dự trữ
Xúc tác quá trình trao đổi chất
Điều hòa quá trình trao đổi chất
Bảo vệ
Vận động
Bài 18: PRÔTÊIN
I/ Cấu trúc Prôtêin
- Prôtêin là hợp chất hữu cơ gồm các nguyên tố: C,H,O,N và một số nguyên tố khác.
- Prôtêin là đại phân tử được cấu trúc theo nguyên tắc đa phân mà đơn phân là axit amin
- Prôtêin có tính đa dạng và đặc thù do
thành phần, số lượng và trình tự các axit amin
- Các bậc cấu trúc:
Bậc1:Chuỗi axitamin có trình tự xác định
Bậc 2: Là chuỗi axitamin tạo vòng xoắn lò xo
Bậc 3:Do cấu trúc bậc 2 cuộn xếp theo kiểu đặc trưng
Bậc 4: Gồm 2 hay nhiều axitamin kết hợp với nhau
II/ Chức năng của Prôtêin
- Là thành phần quan trọng xây dựng bào quan và màng sinh chất -> Hình thành các điểm của mô , cơ quan, cơ thể
1/ Chức năng cấu trúc:
2/Chức năng xúc tác các quá trình trao đổi chất .
- Amilaza biến đổi đường -> tinh bột
- Pepsin: Cắt prôtêin chuỗi dài -> prôtêin chuỗi ngắn
Các hooc môn phần lớn là prôtêin -> điều hoà các quá trình sinh lý trong cơ thể
- Bản chất enzim là prôtêin , tham gia các phản ứng sinh hoá
3/ Chức năng điều hoà các quá trình trao đổi chất
4/ Chức năng khác
CÁC DẠNG TỒN TẠI CỦA PROTEIN
+ Protein dạng hình cầu như anbumin của lòng trắng trứng, hemoglobin trong hồng cầu
+ Protein dạng hình sợi như : Keratin của tóc, móng, sừng. Miozin của cơ bắp. Fibrin của tơ tằm,mạng nhện.
Hai dạng chính:
=> Prôtêin đảm nhận nhiều chức năng, liên quan đến toàn bộ hoạt động sống của tế bào, biểu hiện thành các tính trạng của cơ thể.
Vậy qua bài học này các em thấy prôtêin có vai trò gì đối với sự sống? Và để đảm bảo được lượng Pr trong cơ thể chúng ta phải làm gì?
Cơ thể thiếu prôtêin
Sử dụng quá nhiều prôtêin
Sử dụng prôtêin và luyện tập TDTT
Phòng bệnh
Kiểm soát cân nặng - chiến lược đầu tiên giúp tránh xa bệnh tiểu đường
- Tăng cường luyện tập thể dục giảm tới 30% nguy cơ mắc tiểu đường
- Chế độ ăn, uống khoa học
“Nơi nào có Protein nơi đó có sự sống”
(F. Engels - Nhà chính trị, nhà triết học người Đức)

CỦNG CỐ
Câu 1. Chọn câu trả lời đúng nhất:
* Bậc cấu trúc nào sau đây có vai trò chủ yếu xác định tính đặc thù của prôtêin:
A. Cấu trúc bậc 1. B. Cấu trúc bậc 2.
C. Cấu trúc bậc 3. D. Cấu trúc bậc 4.
Câu 2. Hãy dùng từ thích hợp điền vào chỗ trống:
Sự sắp xếp khác nhau của 20 loại….…………….đã tạo nên tính…………………….Mỗi phân tử prôtêin không chỉ đặc trưng bởi thành phần,……………………, trình tự sắp xếp của các axit amin mà còn do………………… không gian,số chuỗi axit amin.
1
2
3
cấu trúc
4
số lượng
axit amin
đa dạng
Câu 3: Prôtêin thực hiện được chức năng chủ yếu ở những bậc cấu trúc nào sau đây?
A. Cấu trúc bậc 1
B. Cấu trúc bậc 1 và bậc 2
C. Cấu trúc bậc 3 và 4
D. Cấu trúc bậc 2 và bậc 3
3. Giải thích vì sao trâu, bò đều ăn cỏ nhưng thịt trâu và thịt bò lại khác nhau?
CỦNG CỐ
Cả thịt trâu và thịt bò đều được cấu tạo từ protein, mà protein là đa phân gồm các đơn phân gồm các a.a , protein cấu tạo nên thịt trâu khác thịt bò ở thành phần các loại a.a và cấu trúc không gian bốn chiều đặc trưng của mỗi loại ở bậc 3 và bậc 4


4. Phân biệt ADN, ARN, Protein

Phân biệt ADN, ARN, Protein
to > 45oC
Protein biến tính

Cấu trúc bậc 3
* BÀI MỚI:
- Trả lời câu hỏi 1,2. Làm bài tập 3 và 4 sgk.
* BÀI MỚI:
- Đọc thông tin và quan sát hình sgk; nêu được mối quan hệ giữa gen và tính trạng.
- Trả lời các câu hỏi vào vở bài soạn.
- Xem lại nội dung kiến thức cũ cho biết: Mối quan hệ giữa gen và ARN; nêu được 3 loại ARN và chức năng của chúng.
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
CÁM ƠN QUÝ THẦY CÔ VÀ CÁC EM
Chúc các em học giỏi