BÀI 4: THỰC PHẨM VÀ DINH DƯỠNG
MỤC TIÊU BÀI HỌC
-��Nh?n bi?t du?c m?t s? nhúm th?c ph?m chớnh, dinh du?ng t?ng lo?i, ý nghia d?i v?i s?c kho? con ngu?i;
- Hình thành thói quen ăn uống khoa học
- Tính toán sơ bộ được dinh dưỡng, chi phí tài chính cho một bữa ăn gia đình.
Vì sao hằng ngày chúng ta phải sử dụng nhiều loại thực phẩm khác nhau?


1. GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CÁC NHÓM THỰC PHẨM
- Em hãy cho biết tên các nhóm thực phẩm có trong Hình 4.1.
Dựa vào các chất dinh dưỡng có trong thức ăn.
Thực phẩm được chia thành những nhóm nào?
Giàu chất đạm
Giàu chất đường bột
Giàu chất béo
Giàu vitamin và khoáng
1. GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CÁC NHÓM THỰC PHẨM
- Em hãy cho biết tên các nhóm thực phẩm có trong Hình 4.1.
Kể tên một số thực phẩm giàu chất đạm(protein)?
Kể tên một số thực giàu chất đường bột
(gluxit)
Thịt,cá,sữa,trứng,
nấm,đậu nành.
Gạo,khoai lang,khoai tây,bắp,mì...
1. GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CÁC NHÓM THỰC PHẨM
- Em hãy cho biết tên các nhóm thực phẩm có trong Hình 4.1.
Kể tên một số thực phẩm giàu chất béo?
Kể tên một số thực phẩm giàu vitamin và khoáng
Mỡ động vật, bơ, dầu đậu phụng, dầu mè...
Rau,củ,quả,...
1. GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CÁC NHÓM THỰC PHẨM
Hình 4.1. Vai trò dinh dưỡng của các nhóm thực phẩm


- Em hãy cho biết tên các nhóm thực phẩm có trong Hình 4.1.
GIÁ TRỊ DINH DƯỠNG CỦA CÁC NHÓM THỰC PHẨM

Có 4 nhóm thực phẩm chính: thực phẩm giàu chất đạm, thực phẩm giàu chất béo, thực phẩm giàu chất đường, bột, thực phẩm giàu chất khoáng và vitamin. Các nhóm thực phẩm cung cấp năng lượng cho cơ thể hoạt động, giúp cơ thể phát triển và tăng sức đề kháng chống lại bệnh tật




2. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA CƠ THỂ
Theo em, thể trạng của mỗi bạn trong Hình 4.2 thể hiện tình trạng dinh dưỡng của cơ thể như thế nào?



Hình 4.2. Một số loại thể trạng
a
b
c
2. Nhu cầu dinh dỡng của cơ thể
Thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng đều gây ra tác hại đối với cơ thể.




Tại sao lại bị suy dinh dưỡng?
Người bị suy dinh dưỡng sẽ ảnh hưởng như thế nào ?
2. Nhu cầu dinh dỡng của cơ thể
Thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng đều gây ra tác hại đối với cơ thể.




Tại sao lại bị béo phì?
Người bị béo phì sẽ bị ảnh hưởng như thế nào?
2. Nhu cầu dinh dỡng của cơ thể
Thiếu hoặc thừa chất dinh dưỡng đều gây ra tác hại đối với cơ thể.




Làm sao để cơ thể phát triển cân đối,khỏe mạnh?
-Nếu ăn uống thiếu chất thì bị suy dinh dưỡng làm cho cơ thể phát triển chậm lại hoặc ngừng phát triển. Ngoài ra trẻ em còn dễ bị mắc bệnh nhiễm khuẩn và trí tuệ kém phát triển.
- Nếu ăn uống thừa so với nhu cầu cơ thể, kèm theo lười vận động  gây nên bệnh béo phì, bệnh huyết áp, bệnh tim mạch,. .






2. NHU CẦU DINH DƯỠNG CỦA CƠ THỂ
3. CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG KHOA HỌC
3.1. Xây dựng bữa ăn dinh dưỡng hợp lí
Em thấy bữa ăn này đã hợp lý chưa?
3. CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG KHOA HỌC
3.1. Xây dựng bữa ăn dinh dưỡng hợp lí
 Hình 4.3. Bữa ăn dinh dưỡng hợp lí
 Em hãy nhận xét về loại món ăn và thành phần các nhóm thực phẩm chính được sử dụng trong bữa ăn ở Hình 4.3.
Gà xào sả ớt
Rau muống xào tỏi
Canh bí nâu thịt
Cơm trắng
3.1. Xây dựng bữa ăn dinh dưỡng hợp lí

Bữa ăn dinh dưỡng hợp lí phải có đủ 4 nhóm thực phẩm chính với tỉ lệ thích hợp để cung cấp đầy đủ chất dinh dưỡng cần thiết cho nhu cầu của cơ thể




3. CHẾ ĐỘ ĂN UỐNG KHOA HỌC
3.2. Phân chia số bữa ăn hợp lí
Em hãy quan sát sự phân chia các bữa ăn của gia đình trong Hình 4. 4 và trả lời các câu hỏi dưới đây:
 Hình 4.4. Phân chia số bữa ăn trong ngày
 - Thời gian phân chia các bữa ăn của gia đình trên như thế nào?

- Nếu trung bình thức ăn được tiêu hoả hết sau 4 giờ thì việc phân chia các bữa ăn của gia đình này có hợp li không? Vì sao?
3.2. Phân chia số bữa ăn hợp lí

Một ngày chúng ta nên ăn đủ 3 bữa ăn chính, đảm bảo đủ chất,đủ lượng và khoảng cách giữa các bữa ăn phù hợp
.




4.1. Các yếu tố của bữa ăn dinh dưỡng hợp lí
IV. XÂY DỰNG BỮA ĂN DINH DƯỠNG HỢP LÝ
Bữa ăn dinh dưỡng hợp lý phải đảm bảo các yếu tố nào?
4.1. Các yếu tố của bữa ăn dinh dưỡng hợp lí
-Có đầy đủ thực phẩm thuộc 4 nhóm chính.
-Các thực phẩm thuộc 4 nhóm chính có tỉ lệ thích hợp
-Nên có đủ 3 loại món ăn chính:Canh; xào hoặc luộc;món mặn
IV. XÂY DỰNG BỮA ĂN DINH DƯỠNG HỢP LÝ
4.2. Chi phí của bữa ăn
Để tính chi phí của bữa ăn, ta phải tính được chi phí cho mỗi món ăn. Chi phí cho mỗi món ăn là tổng số tiền mua các loại thực phẩm để chế biến món ăn đó.
4. XÂY DỰNG BỮA ĂN DINH DƯỠNG HỢP LÍ
4.2. Chi phí của bữa ăn
Để tính chi phí của bữa ăn, ta phải tính được chi phí cho mỗi món ăn. Chi phí cho mỗi món ăn là tổng số tiền mua các loại thực phẩm để chế biến món ăn đó.
4.3. Các bước xây dựng bữa ăn dinh dưỡng hợp lí
+ Quy trình xây dựng bữa ăn dinh dưỡng hợp lí gồm các bước sau:
Bước 1: Lập danh sách các món ăn theo từng loại.
Bước 2: Chọn món ăn chính;
Bước 3: Chọn thêm món ăn kèm;
Bước 4: Hoàn thiện bữa ăn.
+ Tính chi phí tài chính của bữa ăn gồm các bước sau:
Bước 5: Ước tính số lượng mỗi loại thực phẩm cần dung
Bước 6: Tính chi phí cho mỗi loại thực phẩm cần dung
Bước 7: Tính chi phí cho mỗi món ăn,
Bước 8: Tính chi phí cho bữa ăn.
1. Em hãy phân loại những thực phẩm dưới đây theo các nhóm thực phẩm chính.
Thịt lợn (thịt heo), cà rốt, cua, đậu cô ve, bí đao, rau muống, khoai lang, bánh mì, bông cải, cải thìa, sườn lợn, bắp cải thảo, dứa, mỡ lợn, tôm khô, cá viên, su su, thịt gà, dầu ăn, gạo, cá ba sa


2. Quan sát những món ăn dưới đây, em hãy cho biết mỗi món ăn cung cấp chất dinh dưỡng | nào là chủ yếu.
 - Tôm rang
thịt ba chỉ
Canh cà rốt, su su nấu sườn lợn


Sườn lợn kho dừa


 Rau, củ luộc


3. Cho các nhóm người sau: (1) Người cao tuổi; (2) Trẻ em đang lớn; (3) Trẻ sơ sinh; (4) Người lao động nặng. Em hãy ghép các yêu cầu dinh dưỡng dưới đây với từng nhóm người cho phù hợp.
Đang trong giai đoạn phát triển nên cần đượC cung cấp nhiều chất đạm hơn so với người lớn.
b. Còn quá nhỏ, hệ tiêu hoá chưa hoàn thiện nên chưa thể tiêu hoá được những thức ăn cứng. Vì vậy cần sử dụng sữa cho toàn bộ các bữa ăn trong ngày.
c. Các cơ quan trong cơ thể hoạt động suy yếu dần nên nhu cầu dinh dưỡng giảm so với lúc còn trẻ. Vì vậy cần giảm bớt lượng thức ăn để tránh tăng gánh nặng cho các Cơ quan tiêu hoá.
d. Phải làm việc nhiều và nặng nhọc nên cần nhiều năng lượng hơn người lao động nhẹ.



4. Nếu chỉ sử dụng thường xuyên một loại thực phẩm thì sẽ xảy ra điều gì đối với cơ thể?


5. Trong các bữa ăn dưới đây, em hãy cho biết bữa ăn nào có thành phần các nhóm thực phẩm | hợp lí. Vì sao?


6. Quan sát thời gian phân chia các bữa ăn của 3 bạn dưới đây. Theo em, bạn nào có thời gian
phân chia các bữa ăn hợp lí nhất? Các bạn khác nên điều chỉnh thời gian phân chia bữa ăn như thế nào cho hợp lý?



1. Gia đình em thường dùng những món ăn nào? Mỗi món ăn cung cấp chất dinh dưỡng nào
là chủ yếu?
2. Em có nhận xét gì về cách ăn uống của mình? Nếu chưa hợp lí, em cần phải điều chỉnh lại như thế nào?

ở.





3. Dựa vào quy trình xây dựng bữa ăn dinh dưỡng hợp lí, em hãy tham khảo thêm Hình 4,5 và Bảng 4.2 để xây dựng các bữa ăn dinh dưỡng hợp lí trong 1 ngày cho gia đình mình. 4. Trên cơ sở tính toán chi phí cho mỗi món ăn, hãy tính toán chi phí cho các bữa ăn mà em vừaxây dựng ở câu 3.





BÀI HỌC KẾT THÚC