TRƯỜNG THCS BÌNH MỸ


NGỮ VĂN 9


GIÁO VIÊN : PHAN TẤN QUAN
TIẾT 48, 49

I/ Giới thiệu :
1/ Tác giả :
Phạm Tiến Duật ( 1941-2007 ), quê ở Phú Thọ. Năm 1964 ông tham gia quân đội, hoạt động trên tuyến đường Trường Sơn và là một trong những nhà thơ trẻ thời chống Mĩ.
Thơ của ông chủ yếu viết về hình ảnh thế hệ trẻ trong cuộc kháng chiến chống Mĩ qua các hình tượng người lính và cô thanh niên xung phong trên tuyến đường Trường Sơn.
Thơ của ông được đánh giá cao và có nét riêng như : giọng điệu sôi nổi, trẻ trung và có cái "tinh nghịch" nhưng cũng rất sâu sắc. Nhiều bài thơ của ông đã được phổ nhạc thành bài hát trong đó tiêu biểu nhất là "Trường Sơn đông, Trường Sơn tây".
Ông được ca tụng với biệt danh là :
- “Con chim lửa của Trường Sơn huyền thoại"
- “Cây săng lẻ của rừng già",
- “Nhà thơ lớn nhất thời chống Mỹ" và “Ngọn lửa đèn" của một thế hệ nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ.
Thơ ông thời chống Mỹ từng được đánh giá là "có sức mạnh của cả một sư đoàn"
- Ông được nhà nước trao tặng Giải thưởng HCM về VHNT năm 2012.
BÀ VÂN - VỢ CỦA NHÀ THƠ
2/ Tác phẩm :
Bài thơ sáng tác trong thời kì chống Mĩ được tặng giải Nhất cuộc thi thơ của Báo Văn nghệ năm 1969. Sau này được đưa vào tập thơ Vầng trăng quầng lửa 1970. 
3/ Thể thơ :
Thơ tự do.
1/ a/ Nhan đề :






II/ Đọc – hiểu văn bản :
Nhan đề bài thơ có gì khác lạ ?
1/ a/ Nhan đề :
Nhan đề bài thơ có vẻ lạ và rất độc đáo, làm nổi bật hình ảnh toàn bài thơ : những chiếc xe không kính.






II/ D?c - hi?u van b?n :
Nhan d? b�i tho cú gỡ khỏc l? ?
Hình ảnh này là một phát hiện thú vị của tác giả, là chứng tích chiến tranh, thể hiện sự gắn bó, am hiểu về cuộc sống chiến tranh gian khổ của người lính trên tuyến đường Trường Sơn.
Tại sao tác giả lại thêm vào nhan đề 2 chữ BÀI THƠ ? Đó là tác giả muốn nói về chất thơ của hiện thực đó : chất thơ của tuổi trẻ hiên ngang, dũng cảm, vượt qua gian khổ, thiếu thốn, chiến đấu để giải phóng quê hương, chiến đấu vì độc lập tự do của dân tộc.




b/ Hình ảnh những chiếc xe không kính :



Vì sao có thể nói hình ảnh những chiếc xe không kính là độc đáo?
b/ Hình ảnh những chiếc xe không kính :
Nổi bật lên trong bài thơ là hình ảnh những chiếc xe không kính vẫn băng ra chiến trường.
Đây là hình ảnh thực, thực đến trần trụi. Tác giả giải thích nguyên nhân cũng rất thực :
Không có kính không phải vì xe không có kính
Bom giật, bom rung, kính vỡ đi rồi



Vì sao có thể nói hình ảnh ấy là độc đáo?
Bom đạn chiến tranh còn làm cho những chiếc xe ấy biến dạng thêm :
Không có kính, rồi xe không có đèn,
Không có mui xe, thùng xe có xước
  Những chiếc xe bị bom đạn phá hủy, nhưng không vì thế mà dừng bước. Chúng vẫn hăng hái lên đường, cùng những người chiến sĩ vào miền Nam giải phóng đất nước.






2/ Hình ảnh người chiến sĩ lái xe :






Những chiếc xe không kính đã làm nổi bật người lái xe trên tuyến đường Trường Sơn. Em hãy phân tích hình ảnh người lính
lái xe trong bài thơ.
4/ Hình ảnh người chiến sĩ lái xe :
Người chiến sĩ lái xe hiện ra với những
nét tính cách thật cao đẹp :
a/ Tư thế hiên ngang, dũng cảm :
Ung dung buồng lái ta ngồi
Nhìn đất, nhìn trời, nhìn thẳng
b/ Tinh thần lạc quan, bất chấp gian lao, nguy hiểm :
+ Không có kính, ừ thì có bụi
......Nhìn nhau mặt lấm cười ha ha
+ Không có kính, ừ thì ướt áo
......Mưa ngừng, gió lùa khô mau thôi

c/ Tình cảm đồng đội thắm thiết :
+ Những chiếc xe từ trong bom rơi .....
Bắt tay qua cửa kính vỡ rồi 
+ Bếp Hoàng Cầm ta dựng giữa trời
    Chung bát đũa nghĩa là gia đình đấy
d/ Ý chí chiến đấu giải phóng miền Nam :
      Xe vẫn chạy vì Miền Nam phía trước
Chỉ cần trong xe có một trái tim.



Trái tim ấy là trái tim người lính, là sứ mệnh vinh quang của tuổi trẻ thế hệ Hồ Chí Minh tiếp nối các thế hệ cha anh đang trên đường ra trận.
Câu thơ cuối mang màu sắc triết lí, một triết lí thật đơn sơ nhưng rất đỗi chân thực và mang tầm thời đại. Bức chân dung của những người lính lái xe trong bài thơ là bức chân dung tràn đầy sức
Sống và niềm tin thắng lợi.


3/ Ngôn ngữ, giọng điệu bài thơ :






Em có nhận xét gì về ngôn ngữ, giọng điệu của bài thơ này. Những yếu tố đó đã góp phần như thế nào trong việc khắc họa hình ảnh những người lính lái xe ở Trường
Sơn.


3/ Ngôn ngữ, giọng điệu bài thơ :

Ngôn ngữ, giọng điệu bài thơ rất độc đáo :
- Ngôn ngữ gần với lời nói thường, câu văn xuôi.
- Giọng điệu thơ ngang tàng pha chút nghịch ngợm thể hiện sự hóm hỉnh, hiên ngang, bất chấp khó khăn của các anh lính lái xe Trường sơn.


4/ Cảm nghĩ của em về thế hệ trẻ thời kháng chiến chống Mĩ :
Họ có tư thế ung dung, chủ động, lạc quan, yêu đời; coi thường mọi khó khăn, thiếu thốn, hiểm nguy; có ý chí chiến đấu vì sự độc lập của dân tộc.







Nêu cảm nghĩ của em về thế hệ trẻ thời kháng chiến chống Mĩ qua hình ảnh người lính trong bài thơ này ?
- Giống nhau : Họ cùng chung lí tưởng chiến đấu cao cả, ý chí vượt lên mọi khó khăn, thiếu thốn, gian khổ, có tinh thần
lạc quan, tình đồng đội sâu sắc.
- Khác nhau :







So sánh hình ảnh người lính ở
bài thơ này và ở bài Đồng chí.

những yếu tố kì ảo
III/ GHI NHỚ
SGK/133
BÀI HÁT TIỂU ĐỘI XE KHÔNG KÍNH
THƠ PHẠM TIẾN DUẬT - NHẠC HOÀNG HIỆP
III/ Luyện tập :
Những cảm giác, ấn tượng của người lính lái xe trong chiếc xe không kính trên đường ra trận đã được tác giả diễn tả hết sức cụ thể, sinh động. Em hãy phân tích
khổ thơ thứ hai để làm rõ điều ấy.
 


Không có kính chắn, người lính lái xe trên đường ra mặt trận đã có những cảm giác, ấn tượng rất đặc biệt, thể hiện rõ nét qua khổ thơ thứ hai :
- Nhìn thấy gió vào xoa mắt đắng : gió trên đường đi ùa vào buồng lái, khiến đôi mắt người chiến sĩ trở nên cay. Tác giả sử dụng từ "đắng" để diễn tả cảm giác ấy, khiến cảm giác cay vì gió ở mắt được vị giác hóa, chân thực hơn.
 

�- Nhỡn th?y con du?ng ch?y th?ng v�o tim
Th?y sao tr?i v� d?t ng?t cỏnh chim
Nhu sa nhu ựa v�o bu?ng lỏi
Ta th?y gi?a ngu?i lớnh lỏi xe v� nh?ng s? v?t, khung c?nh trờn du?ng khụng cú r�o c?n. M?i th? tr? nờn g?n hon, rừ nột hon.
? Phộp núi quỏ, ?n d? : ch?y th?ng v�o tim, nhu sa nhu ựa v�o bu?ng lỏi khi?n khụng gian trong xe v� ngo�i xe nhu hũa v�o l�m m?t, ngu?i lớnh v� chi?c xe khụng kớnh cú thờm nh?ng ngu?i b?n d?ng h�nh.



GIAO NHIỆM VỤ
Tiết 50, 51 : Đoàn thuyền đánh cá
Các nhóm xem SGK/ 142
XIN CHÀO TẠM BIỆT