11/8/2021
1
NGUYỄN TUÂN
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
11/8/2021
2
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
1.Vài nét về tập “Tùy bút Sông Đà”:
a. Hoàn cảnh sáng tác
- Sáng tác năm 1960, gồm 15 tùy bút. Đây là kết quả chuyến đi thực tế của Nguyễn Tuân lên Tây Bắc vào năm 1958.
b. Về thể loại tùy bút
- Chủ quan, tự do, phóng túng, biến hóa linh hoạt, giàu hình ảnh, nhạc điệu, từ ngữ phong phú, nhiều cách so sánh liên tưởng…
- Thể loại giúp Nguyễn Tuân thăng hoa cảm xúc và tư tưởng của mình.
I.TÌM HIỂU CHUNG
Dựa vào phần tiểu dẫn em hãy giới thiệu vài nét về tập tùy bút Sông Đà và tác phẩm Người lái đò Sông Đà ?
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
11/8/2021
3
NGUYỄN TUÂN
c. Nội dung của tập tùy bút
- Phong cảnh Tây Bắc vừa uy nghiêm hùng vĩ, vừa thơ mộng trữ tình.
- Con người Tây Bắc dũng cảm, lao động cần cù.
I.TÌM HIỂU CHUNG
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
- Trích từ tùy bút “Sông Đà” (1960) .
- Tác phẩm không những thể hiện vẻ đẹp của thiên nhiên Tây Bắc mà còn ca ngợi vẻ đẹp của con người lao động ở vùng đất này.
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
11/8/2021
4
NGUYỄN TUÂN
HÌNH ẢNH CON SÔNG ĐÀ TRÊN BẢN ĐỒ
I.TÌM HIỂU CHUNG
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
11/8/2021
5
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1.Hình ảnh sông Đà
II. KHÁM PHÁ VĂN BẢN:
a. Về lai lịch :“Chúng thủy giai đông tẩu
Đà giang độc Bắc lưu”
 Cách giới thiệu tạo ấn tượng về Sông Đà : như một nhân vật có cá tính độc đáo.
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
1. Hình ảnh sông Đà
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
11/8/2021
6
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
I.TÌM HIỂU CHUNG
b. Về tính cách
* Một dòng sông hung bạo – hiểm ác:
Con sông hùng vĩ, dữ dội:
+ “ Đá bờ sông dựng vách thành chẹt lòng sông Đà như một cái yết hầu” “ mặt sông lúc đúng ngọ mới có mặt trời”
 Địa thế hiểm trở của sông Đà.
+ Lặp cú pháp, trùng điệp:“Nước xô đá, đá xô sóng, sóng xô gió, cuồn cuộn luồng gió gùn ghè như muốn đòi nợ xuýt một chiếc thuyền nào qua đó”.
 Gợi sự hỗn độn, ghê sợ của mặt nước.
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
11/8/2021
7
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
I.TÌM HIỂU CHUNG
- Con sông hiểm ác:
+ Những cái hút nước “như những cái giếng bê tông thả xuống sông, nước thở và kêu như cửa cống cái bị sặc…”.
 Sức mạnh dữ dội của thiên nhiên, sự hiểm nguy luôn rình rập con người.
+ Trùng vi thạch trận trên sông: “khi ẩn nấp mai phục, khi lừa đánh miếng du kích, khi xông xáo... ”
 Nghệ thuật nhân hóa cho thấy sự nham hiểm của đá ngầm, đá nổi.
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
+ Âm thanh thác nước: “ khi thì oán trách, van xin, khi khiêu khích… rống lên…”
 Sức mạnh dữ dội như cháy rừng, động đất.
11/8/2021
8
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
I.TÌM HIỂU CHUNG
* Nguyễn Tuân dùng nhiều câu góc cạnh, giàu tính tạo hình, những động từ mạnh, và lối nói ví von, ẩn dụ tượng trưng, liên tưởng đầy bất ngờ, chính xác, thú vị.
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
=> Sông Đà “thành ra diện mạo và tâm địa của một thứ kẻ thù số một” sẵn sàng cướp đi mạng sống con người, có tâm địa ác độc như dì ghẻ.
11/8/2021
9
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
I.TÌM HIỂU CHUNG
* Một dòng sông thơ mộng- trữ tình
- Về hình dáng:
+ “Sông Đà tuôn dài như một áng tóc trữ tình…”
+ “Sông Đà như một áng tóc mun, dài ngàn ngàn vạn vạn sải”.
 Câu văn mềm mại uyển chuyển, giàu chất thơ, so sánh độc đáo:Sông Đà như hình ảnh của thiếu nữ Tây Bắc kiều diễm và man sơ.
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
11/8/2021
10
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
I.TÌM HIỂU CHUNG
- Cảnh bờ sông:
+ “ Lặng tờ…”
+ “Hoang dại như một bờ tiền sử…”
+ “Hồn nhiên như nỗi niềm cổ tích tuổi xưa…”
 So sánh giàu giá trị biểu cảm, gợi vẻ đẹp thanh tĩnh, thơ mộng.
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
+ Nương ngô đang nhú lên mấy lá ngô non
+ Con hươu thơ ngộ nghĩnh cúi đầu ngốn búp cỏ gianh đẫm sương.
+ Đàn cá dầm xanh… như bạc rơi thoi.
 Một vẻ đẹp non tơ, tươi mới, tràn trề nhựa sống.
11/8/2021
11
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
I.TÌM HIỂU CHUNG
- Màu nước của dòng sông thay đổi theo mùa thật gợi cảm:
+ “Mùa xuân, dòng xanh ngọc bích”.
+ “Mùa thu, nước sông Đà lừ lừ chín đỏ như da mặt người bầm đi vì rượu bữa…”
* Tóm lại: Bằng khả năng quan sát sắc sảo,trí tưởng tượng phong phú, ngôn ngữ điêu luyện… Nguyễn Tuân đã cung cấp những kiến thức hết sức chi tiết về một dòng sông nổi tiếng ở Tây Bắc của Tổ quốc .
Sông Đà như một công trình nghệ thuật thiên tạo để nhiều dấu ấn cho những ai một lần biết đến.
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
11/8/2021
12
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
I.TÌM HIỂU CHUNG
2. Hình ảnh người lái đò trên sông:
a – Vài nét khái quát:
- Lai lịch: Sinh ra, lớn lên, gắn bó với sông Đà.
Ngoại hình: Gắn với sông nước “tay ông lêu ngêu như cái sào, chân khuỳnh khuỳnh gò lại…”
- Tính cách: Sở thích phiêu lưu mạo hiểm, thích chạy đò qua những khúc sông có nhiều ghềnh thác, dày dạn kinh nghiệm trong nghề chèo đò.
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
2. Hình ảnh người lái đò trên sông
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
11/8/2021
13
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
I.TÌM HIỂU CHUNG
- Tài năng:
Ông am hiểu tường tận về con sông, về phương tiện đi lại, “ông dùng mắt mà nhớ tỉ mỉ như đóng đanh vào lòng tất cả những luồng nước của tất cả những con thác hiểm trở”. Ông thuộc dòng sông như thuộc “ một trường thiên anh hùng ca…”
Một người lao động trí dũng.
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
2. Hình ảnh người lái đò trên sông
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
11/8/2021
14
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
I.TÌM HIỂU CHUNG
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
2. Hình ảnh người lái đò trên sông
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
b- Người lái đò trong trận thủy chiến với sông Đà:
* Tính chất cuộc chiến: Không cân sức
Sông Đà: Sức mạnh của tự nhiên với nhiều cạm bẫy.
Con người: Đơn độc, nhỏ bé với vũ khí là cán chèo.
* Vào cuộc chiến:
- Trùng vây thứ nhất:
+ Sông Đà: một chân trời đá, sóng nước reo hò làm thanh viện.
+ Ông lái đò: Bình tĩnh, ung dung đối đầu với những cơn cuồng bạo của thác ghềnh ( nén đau, giữ mái chèo, tỉnh táo chỉ huy bạn chèo lần lượt vượt qua các vòng vây của thủy trận sông Đà).
11/8/2021
15
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
 Một loạt động từ diễn tả sự nhanh, gọn, chinh xác. Ông lái đò như một viên tướng xung trận dũng mãnh, oai hùng.
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
2. Hình ảnh người lái đò trên sông
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
Trùng vây thứ 2:
+ Sông Đà: với những thác đá tăng thêm nhiều cửa tử, chỉ có một cửa sinh, dòng thác hùm beo tế mạnh trên sông đá.
+ Ông lái đò: Xử lý các tình huống nguy hiểm một cách tài tình, linh hoạt “ nắm chắc binh pháp của thần sông, thần đá. Chọn đúng luồng sinh…lách qua…phóng vào…lái miết 1 đường chéo…, đè sấn lên, chặt đôi ra…”
11/8/2021
16
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG

1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
2. Hình ảnh người lái đò trên sông
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
=> Là người mưu trí, dũng cảm, bản lĩnh cao cường và tài ba
Trùng vây thứ 3:
+ Sông Đà: Đan cài bí mật để lừa bịp đầy cạm bẫy: “bày ra nhiều luồng chết, luồng sống lại nằm giữa bọn đá hậu vệ…”
+ Ông lái đò: Phóng thẳng thuyền, vút qua 3 cửa đá “thuyền như một mũi tên tre xuyên nhanh qua hơi nước”
 Là người nghệ sĩ tài hoa trong nghề nghiệp.
11/8/2021
17
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG

1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
2. Hình ảnh người lái đò trên sông
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
Sau cuộc chiến:
Là một con người bình thường, giản dị, khiêm tốn: Coi việc chiến thắng sông Đà là chuyện thường như chuyện mưu sinh, là điều tất nhiên:“ đêm ấy nhà đò đốt lửa trong hang đá, nướng ống cơm lam và toàn bàn về cá anh vũ, cá dầm xanh…”
11/8/2021
18
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
Tóm lại
- Ông lái đò là hình ảnh tuyệt đẹp về người lao động bình thường nhưng tài ba, trí dũng.
- Cuộc đối đầu dữ dội với sông Đà để làm bật nổi phẩm chất và tính cách của ông lái đò.
- Nguyễn Tuân đã sử dụng tri thức hội họa, điện ảnh, võ thuật, quân sự một cách tài hoa, uyên bác để diễn tả sinh động tài nghệ của nhân vật.
=> Tình cảm yêu mến và trân trọng, ngợi ca sức mạnh và ý chí của con người, ca ngợi lao động vinh quang đã đưa con người đến chiến thắng.( thiên nhiên: vàng, con người: vàng mười- là những con người lao động vô danh, bình dị)
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
2. Hình ảnh người lái đò trên sông
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
11/8/2021
19
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
* Phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân qua bài tùy bút:

- Cảm hứng mãnh liệt đối với những gì gây cảm giác mạnh, gây ấn tượng sâu đậm, độc đáo.
- Khám phá sự vật ở phương diện thẩm mỹ, tài hoa.
Nhìn con người ở phương diện tài hoa, nghệ sĩ.
- Mỗi trang viết đều thể hiện vẻ đẹp tài hoa, sự uyên bác và vận dụng nhiều tri thức của nhiều ngành nghệ thuật, văn hóa khác nhau để miêu tả hiện thực.
- Thể tùy bút phóng túng, ngôn từ phong phú điêu luyện.
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
2. Hình ảnh người lái đò trên sông
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
11/8/2021
20
NGUYỄN TUÂN
I.TÌM HIỂU CHUNG
III. TỔNG KẾT
Tùy bút “Người lái đò sông Đà” thể hiện rõ tư tưởng và phong cách nghệ thuật của Nguyễn Tuân :
- Sự uyên bác của một trí tuệ và sự phóng khoáng của một tâm hồn.
- Sự quý trọng những giá trị vật chất và tinh thần của đất nước, của dân tộc và tình yêu đối với người lao động bình thường.
- Chất tài hoa – tài tử trong cách dùng từ, câu, hành văn .
 Lao động nghệ thuật nghiêm túc, cần cù, công phu của nhà văn.
1. Vài nét về tập tùy bút Sông Đà
2. Tùy bút “ Người lái đò sông Đà”
II.KHÁM PHÁ VĂN BẢN
1. Hình ảnh sông Đà
2. Hình ảnh người lái đò trên sông
III. TỔNG KẾT
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
11/8/2021
21
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ
NGUYỄN TUÂN
11/8/2021
22
VƯỢT SÔNG ĐÀ
Ảnh tư liệu
11/8/2021
23
“Sông Đà tuôn dài tuôn dài như một áng tóc trữ tình…”
“Hai bên bờ Sông Đà…như một nỗi niềm cổ tích ”
11/8/2021
24
Cảnh bình minh và hoàng hôn ở Sông Đà
… và bên triền sông
11/8/2021
25
THƯ VIỆN DẠY HỌC BÀI : NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ – NGUYỄN TUÂN
THƯ VIỆN DẠY HỌC BÀI : NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ – NGUYỄN TUÂN
THƯ VIỆN DẠY HỌC BÀI : NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ – NGUYỄN TUÂN
THƯ VIỆN DẠY HỌC BÀI : NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ – NGUYỄN TUÂN
THƯ VIỆN DẠY HỌC BÀI : NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ – NGUYỄN TUÂN
THƯ VIỆN DẠY HỌC BÀI : NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ – NGUYỄN TUÂN
THƯ VIỆN DẠY HỌC BÀI : NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ – NGUYỄN TUÂN
THƯ VIỆN DẠY HỌC BÀI : NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ – NGUYỄN TUÂN
THƯ VIỆN DẠY HỌC BÀI : NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ – NGUYỄN TUÂN
THƯ VIỆN DẠY HỌC BÀI : NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ – NGUYỄN TUÂN
THƯ VIỆN DẠY HỌC BÀI : NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ – NGUYỄN TUÂN
THƯ VIỆN DẠY HỌC BÀI
NGƯỜI LÁI ĐÒ SÔNG ĐÀ-NGUYỄN TUÂN
Bài giáo án Word
Thư viện hình ảnh
Thư giãn
Kỳ 1 : Dòng sông cổ tích
Kỳ 2 : Người lái đò Sông Đà
Kỳ 3 : Lên thác xuống ghềnh
Kỳ 4 : Bí mật trên vách núi
Kỳ 5 : Đại “siêu thị” trên sông
Kỳ 6 : Mường Chiên –đêm xòe cuối
Loạt bài phóng sự về Sông Đà
Tìm hiểu thêm về Sông Đà
Xin Quý thầy cô góp ý kiến xây dựng để bài giảng ngày hoàn thiện hơn . Xin cảm ơn !
Phần nhận xét, góp ý :
11/8/2021
26
PHẦN TRÌNH BÀY ĐẾN ĐÂY LÀ KẾT THÚC
Email : minhhai2002@gmail.com