NGỮ VĂN 9
THẦY THÀNH
Văn bản
ĐỒNG CHÍ
Chính Hữu
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
I. Tìm hiểu chung:
1. Tác giả:
Chính Hữu (1926 – 2007)
- Tên thật là Trần Đình Đắc.
- Quê quán: Can Lộc, Hà Tĩnh.
- Thơ ông hầu như viết về người lính và hai cuộc kháng chiến.
2. Tác phẩm:
- Bài thơ Đồng chí được sáng tác vào đầu năm 1948, sau khi tác giả cùng đồng đội tham gia chiến đấu trong chiến dịch Việt Bắc
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
Cơ sở hình thành tình đồng chí
Biểu hiện của tình đồng chí
Biểu tượng đẹp về tình đồng chí
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc hiểu văn bản:
1. Cơ sở hình thành tình đồng chí:
Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc hiểu văn bản:
1. Cơ sở hình thành tình đồng chí:
Quê hương anh nước mặn đồng chua
Làng tôi nghèo đất cày lên sỏi đá.
quê hương anh
><
làng tôi
thành ngữ:
Nước mặn đồng chua
đất cày lên sỏi đá
- Tương đồng về cảnh ngộ nghèo khó.
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc hiểu văn bản:
1. Cơ sở hình thành tình đồng chí:
- Tương đồng về cảnh ngộ nghèo khó.
anh và tôi
anh với tôi
- Cùng chung lí tưởng.
Anh với tôi đôi người xa lạ
Tự phương trời chẳng hẹn quen nhau,
Súng bên súng đầu sát bên đầu,
Đêm rét chung chăn thành đôi tri kỉ.
súng bên súng
đầu sát bên đầu
thành đôi tri kỉ
chung sự chia sẻ, chung cuộc đời quân ngũ
- Chan hòa, san sẻ mọi gian lao cũng như niềm vui.
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
I. Tìm hiểu chung
II. Đọc hiểu văn bản:
1. Cơ sở hình thành tình đồng chí:
- Tương đồng về cảnh ngộ nghèo khó.
- Cùng chung lí tưởng.
- Chan hòa, san sẻ mọi gian lao cũng như niềm vui.
- “Đồng chí!” khẳng định mối tình đồng chí keo sơn, gắn bó bền chặt.
Đồng chí!
Hán Việt
sự dồn nén cảm xúc chân thành, mãnh liệt
thiêng liêng, trân trọng khi nói về tình đồng chí, đồng đội.
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
2. Những biểu hiện của tình đồng chí và sức mạnh của nó:
Ruộng nương anh gửi bạn thân cày
Gian nhà không, mặc kệ gió lung lay
Giếng nước gốc đa nhớ người ra lính.
thấu hiểu
cảnh ngộ và nỗi lòng của nhau
tô đậm sự lựa chọn dứt khoát của họ về lòng yêu nước, tình cảm cách mạng
mặc kệ
nỗi nhớ quê
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
=> Cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng của nhau.
Anh với tôi biết từng cơn ớn lạnh
Sốt run người vừng trán ướt mồ hôi.
Áo anh rách vai
Quần tôi có vài mảnh vá
Miệng cười buốt giá
Chân không giày
2. Những biểu hiện của tình đồng chí và sức mạnh của nó:
Đồng cam cộng khổ
sốt rét rừng
thiếu thốn
tả thực
khắc nghiệt của núi rừng
liệt kê
quan tâm, lo lắng nhau
gợi
sự hành hạ của sốt rét rừng
áo rách, quần vá, …
buốt giá
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
- Cùng chia sẻ gian lao, thiếu thốn của cuộc đời người lính.
- Cảm thông sâu xa những tâm tư, nỗi lòng của nhau.
- Cùng trải qua những cơn “sốt run người vừng trán ướt mồ hôi”.
2. Những biểu hiện của tình đồng chí và sức mạnh của nó:
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
Thương nhau tay nắm lấy bàn tay.
Yêu thương,
gắn bó
cử chỉ đơn giản
ấm lòng
tay nắm lấy bàn tay.
yêu thương, trìu mến
sẵn sàng chia sẻ
khao khát bên đồng đội
- Họ vượt qua những khó khăn, thiếu thốn đó nhờ sức mạnh của tình đồng chí “Thương nhau tay nắm lấy bàn tay”.
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
3. Biểu tượng của tình đồng đội:
Đêm nay rừng hoang sương muối
Đứng cạnh bên nhau chờ giặc tới
không gian:
thời gian:
bối cảnh:
tư thế người lính:
tâm hồn:
đêm
hoang vu, lạnh lẽo
căng thẳng trước trận chiến
chủ động
ung dung, thanh thản lạ kì
Đầu súng trăng treo.
3. Biểu tượng của tình đồng đội:
- Hình ảnh
thực
giàu sức gợi
thực tiễn cuộc chiến đấu
vẻ đẹp tâm hồn người lính
tình đồng chí sáng trong
liên tưởng
vẻ đẹp tâm hồn dân tộc
trăng
súng
hòa bình, thi sĩ, …
chiến tranh, chiến sĩ,…
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
=> "Đầu súng trăng treo" là hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng: Hiện thực và lãng mạn, chiến tranh và hòa bình.
III. Tổng kết:
1. Nghệ thuật:
- Ngôn ngữ bình dị, đượm chất dân gian, tình cảm chân thành.
- Tả thực + lãng mạn  hình ảnh đẹp, mang ý nghĩa biểu tượng.

2. Nội dung:
- Ca ngợi tình đồng chí cao đẹp giữa người chiến sĩ trong thời kháng chiến chống Pháp đầy gian khổ.
ĐỒNG CHÍ
Văn bản
Chính Hữu
Hình ảnh, ngôn ngữ chân thực, giản dị
Tình đồng chí keo sơn, gắn bó
Câu 1: Bài thơ "Đồng chí" ra đời vào năm nào? Em biết gì về hoàn cảnh sáng tác bài thơ?
Hoạt động luyện tập
Câu 2: Người chiến sĩ khi tham gia vào trận chiến luôn thể hiện tư thế và tâm hồn như thế nào?
Hoạt động luyện tập
Câu 3: "Đầu súng trăng treo" vừa là hình ảnh tả thực vừa là hình ảnh mang ý nghĩa biểu tượng cho hiện thực và nhân đạo đúng hay sai?
Hoạt động luyện tập
Câu 4: Bài thơ thể hiện hình tượng người lính cách mạng và sự gắn bó keo sơn của họ qua những chi tiết, hình ảnh và ngôn ngữ ra sao?
Hoạt động luyện tập
Hoạt động vận dụng
Câu hỏi: Viết một đoạn văn ngắn trình bày cảm nhận của em về hình ảnh “Đầu súng trăng treo”.
Bài thơ Đồng chí của Chính Hữu đã kết thúc với những hình ảnh thật đẹp, thật ý nghĩa “Đầu súng trăng treo” - câu thơ chỉ có 4 chữ, nhịp thơ thay đổi đột ngột, dồn nén, chắc gọn, gây sự chú ý của người đọc. Trong đêm phục kích, người lính bỗng phát hiện nơi đầu súng có một vầng trăng treo. Từ “ treo” đã tạo nên mối quan hệ bất ngờ độc đáo, nối liền mặt đất với bầu trời, gợi nên những liên tưởng vừa hiện thực lại vừa lãng mạn. Chất hiện thực ở đây được thể hiện rõ bởi đêm khuya trăng trên cao sà xuống thấp dần. Ở vị trí người lính, vầng trăng như đang treo trên đầu súng của mình. Trong hoàn cảnh hết sức gian khổ khốc liệt: đêm đông giá lạnh, rừng hoang sương muối, cái chết cận kề, vậy mà tâm hồn nhạy cảm của người chiến sĩ vẫn thấy hình ảnh trăng và súng thú vị. Súng và trăng là gần và xa, là thực tại và mơ mộng, là chất hiện thực và chất lãng mạn, là chất chiến sĩ và chất thi sĩ. Đó là những mặt bổ sung, hài hòa với nhau trong cuộc đời người lính. Súng và trăng đã tạo nên một cặp đồng chí tô đậm hơn vẻ đẹp của những người đồng chí đang đứng cạnh bên nhau. Chính tình đồng chí đã khiến cho người lính cảm thấy cuộc đời vẫn đẹp, vẫn thơ mộng, giúp họ tạo nên chiến thắng.

- Học thuộc lòng bài thơ.
- Nắm vững giá trị nội dung, nghệ thuật.
- Hoàn thành đoạn văn.
- Chuẩn bị bài mới: “Bài thơ về tiểu đội xe không kính” của Phạm Tiến Duật
+ Đọc bài thơ.
+ Tìm hiểu nội dung qua câu hỏi SGK.
DẶN DÒ
Goodbye