CHÀO MỪNG QUÝ THẦY CÔ
VỀ DỰ TIẾT HỌC HÔM NAY
GIÁO VIÊN: PHẠM THỊ THÙY VÂN
TRƯỜNG THCS NAM TOÀN
Kiểm tra bài cũ
Câu hỏi: Em hãy nêu thành phần của máu?
Trình bày chức năng của huyết tương và các tế bào máu?
Tiết 14- Bài 14
BẠCH CẦU- MIỄN DỊCH
Trong cơ thể có những loại bạch cầu nào?
GIỚI THIỆU MỘT SỐ NÉT VỀ BẠCH CẦU
1- Cấu tạo bạch cầu
- Bạch cầu là tế bào có nhân, kích thước khá lớn: đường kính 8-18 µm, số lượng ít hơn rất nhiều so với hồng cầu, không có hình dạng nhất định.
- Bạch cầu gồm: Bạch cầu ưa kiềm, bạch cầu trung tính, bạch cầu ưa axit, bạch cầu limphô, bạch cầu mônô.
- Bạch cầu được có thời gian sống hàng giờ, hàng ngày, hàng tuần, hàng tháng…tùy loại, tùy nhu cầu cơ thể, chẳng hạn khi chống nhiễm trùng nó sẽ chết sớm hơn.
2- Một số đặc tính của bạch cầu
- Xuyên mạch: Có khả năng thay đổi hình dạng, xuyên vách giữa các tế bào để tới những nơi cần thiết.
- Chuyển động theo kiểu amip: Chuyển động bằng chân giả với tốc độ cao.
- Thực bào: Bắt các vật lạ rồi tiêu hóa chúng.
Hiện tượng thực tế
THẢO LUẬN NHÓM
(5 phút)
Các nhóm quan sát hình 14-1; 14.3; 14.4/SGK
Theo ý kiến nhóm mình các bạn hãy cho biết:
Các bạch cầu đã tạo nên những hàng rào phòng thủ nào bảo vệ cơ thể?
Các hoạt động chủ yếu của bạch cầu để bảo vệ cơ thể:
Ổ viêm sưng lên
Vi khuẩn
Bạch cầu trung tính
Đại thực bào
Bạch cầu trung tính
Đại thực bào
Mũi kim
SƠ ĐỒ HOẠT ĐỘNG THỰC BÀO
10
Đại thực bào
1. Kháng nguyên là gì? Kháng thể là gì?
2. Kháng nguyên và kháng thể tương tác với nhau theo cơ chế nào?
KHÁNG NGUYÊN A
KHÁNG NGUYÊN B
Kháng thể A
Kháng thể B
Tương tác kháng nguyên và kháng thể
Cơ chế: Chìa khía và ổ khóa
Kháng nguyên là những phân tử ngoại lai có khả năng kích thích cơ thể tạo ra kháng thể
Kháng thể là những phân tử protein do tế bào limpho B tạo ra để chống lại các kháng nguyên
13

DƯỚI NƯỚC
Tế bào lympho B
Tế bào B tiết kháng thể
Các kháng thể
Vi khuẩn bị kháng thể vô hiệu hóa
SƠ ĐỒ TIẾT KHÁNG THỂ ĐỂ VÔ HIỆU HÓA CÁC KHÁNG NGUYÊN
Tế bào lympho T
Tế bào T
Tế bào nhiễm vi khuẩn
Lỗ thủng trên màng tế bào
SƠ ĐỒ HOẠT ĐỘNG CỦA TẾ BÀO T
PHÁ HỦY TẾ BÀO CƠ THỂ ĐÃ NHIỄM BỆNH
Phân tử protein đặc hiệu
Tế bào nhiễm bệnh bị phá hủy
CÁC HOẠT ĐỘNG CHỦ YẾU CỦA BẠCH CẦU ĐỂ BẢO VỆ CƠ THỂ:
Thời gian: 5 phút
PHIẾU HỌC TẬP NHÓM
Tế bào nhiễm bệnh bị tiêu diệt
Kháng nguyên
CÁC HOẠT ĐỘNG CHỦ YẾU CỦA BẠCH CẦU ĐỂ BẢO VỆ CƠ THỂ CHỐNG LẠI CÁC NHÂN GÂY BỆNH
CÁC HOẠT ĐỘNG CHỦ YẾU CỦA BẠCH CẦU
KIẾN THỨC PHIẾU HỌC TẬP
Bạch cầu trung tính
Bạch cầu mono
Limpho T
(tế bào T độc)
Các Protein đặc hiệu của tế bào T xâm nhiễm và phá hủy tế bào nhiễm bệnh
Bạch cầu hình thành chân giả vây bắt vi khuẩn, virut và tiêu hóa chúng.
Limpho B
(tế bào B)
Limpho B tiết kháng thể vô hiệu hóa các kháng nguyên của vi sinh vật theo nguyên tắc chìa khóa - ổ khóa.
Tại sao hình thức phá hủy tế bào lại gọi là bảo vệ cơ thể?
=> Vì phá hủy tế bào bị bệnh đó để tránh lây lan sang tế bào khác
Ví dụ: Dịch đau mắt đỏ có một số người mắc bệnh, nhiều người không mắc bệnh. Những người không mắc bệnh đó có khả năng miễn dịch với bệnh này.
Miễn dịch là gì?
CÂU HỎI THẢO LUẬN NHÓM 2
Bệnh toi gà
Bệnh lở mồm, long móng ở trâu bò
Loài người không bao giờ bị mắc một số loại bệnh dịch của ĐV khác như lở mồm long móng của trâu bò, toi gà ……..
Miễn dịch bẩm sinh
Bệnh sởi
Bệnh thủy đậu
Khi đã bị 1 lần bệnh nhiễm khuẩn nào đó thì sẽ không bị mắc lại lần nữa ( sởi, quai bị, thủy đậu ,…)
Miễn dịch tập nhiễm
Em có hiểu biết gì về việc tiêm phòng bằng văcxin?
- Văcxin là chế phẩm có tính kháng nguyên dùng để tạo hệ miễn dịch đặc hiệu, chủ động nhằm tăng sức đề kháng của cơ thể đối với 1 số tác nhân gây bệnh.
Hệ miễn dịch nhận diện văcxin là vật lạ nên hủy diệt chúng và “ghi nhớ” chúng. Về sau, khi tác nhân gây bệnh thực thụ xâm nhập vào cơ thể, hệ miễn dịch đã ở tư thế sẵn sàng tấn công tác nhân gây bệnh nhanh chóng và hiệu quả (bằng cách huy động nhiều thành phần của hệ miễn dịch, đặc biệt là đánh thức các tế bào limpho ghi nhớ)
Văcxin có thể là các Virut hoặc Vi khuẩn sống, đã giảm độc lực khi đưa vào cơ thể sẽ không gây bệnh hoặc gây bệnh rất nhẹ.
Hạn chế của Văcxin:
+ Hiệu quả như: Văcxin uốn ván, sởi, bại liệt...
+ Chưa hiệu quả như: AIDS, sốt rét, …
Vì vậy Văcxin chưa phải là vũ khí vạn năng, hiệu quả cũng khó đánh giá chính xác.
Những bệnh được tiêm phòng vacxin thì con người cũng không bị lây nhiễm bênh đó nữa ( bại liệt,uốn ván , lao
Miễn dịch nhân tạo
CÂU HỎI THẢO LUẬN NHÓM 2
*Miễn dịch nhân tạo:

*Miễn dịch tự nhiên:


(3) Phân biệt miễn dịch tự nhiên và miễn dịch nhân tạo?
- Có được 1 cách không ngẫu nhiên, chủ động sau khi cơ thể đã được tiêm phòng.
- Bao gồm miễn dịch bẩm sinh và miễn dịch tập nhiễm.
- Có được 1 cách ngẫu nhiên, bị động, từ khi cơ thể mới sinh ra hay sau khi cơ thể đã nhiễm bệnh.
- Bao gồm miễn dịch chủ động và miễn dịch bị động.
Hệ thống miễn dịch của chúng ta ghi nhớ các kháng thể mà hệ miễn dịch đã tạo ra và sẵn sàng chống đỡ những lần sau nếu cơ thể bị nhiễm cùng một loại virus đó.
Hệ miễn dịch là bộ phận đặc biệt phức tạp có ở mọi nơi trong cơ thể để chống lại sự xâm nhập của kẻ ngoại lai như: virus, vi khuẩn, nấm gây bệnh... Không có hệ miễn dịch, chúng ta chết trong vòng vài tuần.
Bình thường số lượng bạch cầu trong máu trung bình khoảng 7000/mm3. Tăng trong các bệnh nhiễm khuẩn cấp, giảm trong các trường hợp sau tủy
Củng cố
vận dụng
Mở rộng
Chúng ta cần làm gì để tăng khả năng chống bệnh ( miễn dịch) của cơ thể?
Vệ sinh môi trường
BẠN CÓ BIẾT
HỘI CHỨNG SUY GIẢM MIỄN DỊCH
Vi rút HIV là nguyên nhân gây ra bệnh AIDS. Chúng gây nhiễm trên chính bạch cầu lim phô T gây rối loạn chức năng của tế bào này và dẫn tới hội chứng suy giảm miễn dịch (cơ thể mất khả năng chống lại các vi rút, vi khuẩn… và thường chết bởi các bệnh do vi rút, vi khuẩn khác gây ra như: bệnh lao, bệnh sởi, viêm nhiễm.
Đến khi nào chúng ta có thể chữa trị được HIV?
Người nhiễm HIV ở Việt Nam đang sử dụng thuốc kháng virus ARV để khống chế, và nếu sử dụng đầy đủ, người bệnh có thể sống 20-30 năm. Tuy nhiên, sau khi thế giới công bố ca thứ 3 chữa khỏi căn bệnh thế kỷ nhờ ghép tế bào gốc, nhiều hy vọng mới cho bệnh nhân HIV Việt Nam lại được hé mở.
Ung thư máu
( Ung thư bạch cầu, máu trắng, bạch cầu ác tính)
Ung thư máu là do lượng bạch cầu sản sinh quá nhiều và quá nhanh trong một thời gian ngắn. Bạch cầu vốn được sinh ra để bảo vệ cơ thể khỏi các tác nhân từ bên ngoài. Tuy nhiên khi lượng bạch cầu không bình thường sản sinh quá nhiều sẽ dẫn đến tình trạng bạch cầu ăn hồng cầu. Hồng cầu sẽ bị phá hủy dần và người bệnh có dấu hiệu thiếu máu. Nếu không được chữa trị kịp thời có thể dẫn đến tử vong trong thời gian ngắn. Đây là căn bệnh ung thư ác tính không hình thành nên khối u.
BỆNH COVID – 19 DO VIRUT CORONA GÂY RA
Cập nhật thông tin dịch bệnh COVID – 19 đến ngày 15/10/2020
* Thế giới: Số ca nhiễm: 38.925.229 Số ca tử vong: 1.099.185
* Việt Nam: Số ca nhiễm: 1.124 Số ca tử vong: 35
Liệu một người có thể bị Covid-19 nhiều lần không?

Ông Hörauf – người Mỹ nói rằng theo những gì chúng ta biết thì không thể có chuyện nhiễm lại cùng một mầm bệnh, mà có thể người đó sẽ nhiễm các chủng virus corona khác hoặc các virus SARS hoặc MERS, là các virus có protein dằm khác nhau. Trong tình hình đại dịch hiện nay, chúng ta có thể coi rằng những người bệnh Covid-19 sau khi bình phục sẽ không bị lại nữa, cũng như không thể lây virus cho người khác nữa trong một thời gian.
Hướng dẫn HS tự học :

? D?c ph?n ghi nh? SGK
?H?c b�i, chu?n b? b�i.
? Xem tru?c b�i 15: Dơng m�u v� nguy�n t?c truy?n m�u.
1. Máu gồm 2 phần: Huyết tương chiếm 55% và các tế bào máu chiếm 45% (gồm hồng cầu, bạch cầu và tiểu cầu)
+ Huyết tương có 90% là nước giúp duy trì máu ở trạng thái lỏng dễ lưu thông trong mạch, 10% các chất dinh dưỡng, hoocmoon, kháng thể, muối khoáng, chất thải,……..giúp tham gia vận chuyển các chất trong cơ thể.
+ Hồng cầu vận chuyển khí oxi từ phổi đến các tế bào, vận chuyển khí cacbonic từ tế bào ra phổi.
+ Bạch cầu bảo vệ cơ thể, chống lại các tác nhân gây bệnh
+ Tiểu cầu có vai trò quan trọng trong quá trình đông máu, chống mất máu.
2. Môi trường trong cơ thể gồm: máu, nước mô và bạch huyết giúp cho tế bào thực hiện trao đổi chất với môi trường ngoài.
Trả lời