Chào mừng các em học sinh
GV: Nguyễn Thị Thùy Linh
SINH HỌC 7
Quan sát hình trên và cho biết: Trang sức trên được làm từ nguyên liệu gì ?
Từ ngọc của con trai
MỞ ĐẦU
Trai sông
Bạch tuộc
Sò
Mực
Ốc sên
Ốc vặn
Ch? d?: TH�N M?M (b�i 18,19,21)
Ch? d?: TH�N M?M (b�i 18,19,21)
Tiết 1-Bài 18: TRAI SÔNG
Ở nước ta, ngành Thân mềm rất đa dạng, phong phú
như: trai, sò, ốc, hến, ngao, mực…và phân bố ở khắp
các môi trường: biển, sông, ao, hồ, trên cạn.

HS BÁO CÁO KẾT QUẢ
CHUẨN BỊ Ở NHÀ
PHIẾU HỌC TẬP BÀI 18
Câu 1: Trai sống ở đâu ? Có thể nhận biết trai qua hình dạng như thế nào?
Câu 2: Vỏ trai gồm mấy lớp? Kể tên.
Câu 3: Bộ phận nào của cơ thể trai tiết ra lớp vỏ đá vôi ?
Câu 4: Em hãy trình bày cấu tạo cơ thể trai.
Câu 5: Động lực chính hút nước là do đâu ?
Câu 6: Cơ thể trai phân tính hay lưỡng tính ?
Câu 7: Đến mùa sinh sản, trai cái nhận tinh trùng của trai đực chuyển theo dòng nước vào để thụ tinh. Đây là hình thức thụ tinh trong hay thụ tinh ngoài ?
XEM KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP CỦA BẠN
Tiết 1-Bài 18: TRAI SÔNG
PHIẾU HỌC TẬP BÀI 18
Câu 1: Trai sống ở đâu ? Có thể nhận biết trai qua hình dạng như thế nào?


Câu 2: Vỏ trai gồm mấy lớp? Kể tên.


Câu 3: Bộ phận nào của cơ thể trai tiết ra lớp vỏ đá vôi ?
Trai sống ở đáy hồ ao, sông ngòi. Thân trai mềm nằm trong hai mảnh vỏ. Đầu vỏ hơi tròn, đuôi hơi nhọn.
Vỏ trai gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài, ở giữa là lớp đá vôi, trong cùng là lớp xà cừ óng ánh.
Mặt ngoài áo trai tiết ra lớp vỏ đá vôi
XEM KẾT QUẢ PHIẾU HỌC TẬP CỦA BẠN
Tiết 1-Bài 18: TRAI SÔNG
PHIẾU HỌC TẬP BÀI 18
Câu 4: Em hãy trình bày cấu tạo cơ thể trai.




Câu 5: Động lực chính hút nước là do đâu ?


Câu 6: Cơ thể trai phân tính hay lưỡng tính ?

Câu 7: Đến mùa sinh sản, trai cái nhận tinh trùng của trai đực chuyển theo dòng nước vào để thụ tinh. Đây là hình thức thụ tinh trong hay thụ tinh ngoài ?
Động lực chính hút nước do đôi tấm miệng phủ đầy lông luôn rung động tạo ra.
-Dưới lớp vỏ là áo trai.
-Mặt trong áo tạo thành khoang áo. Tiếp đến là 2 tấm mang ở mỗi bên. Ở trung tâm cơ thể: phía trong là thân trai và phía ngoài là chân trai.
Trai thụ tinh ngoài.
Cơ thể trai phân tính.
Tiết 1-Bài 18: TRAI SÔNG
Trai sống ở đáy hồ ao, sông ngòi. Thân trai mềm nằm trong hai mảnh vỏ. Đầu vỏ hơi tròn, đuôi hơi nhọn.
I- HÌNH DẠNG, CẤU TẠO
1. Vỏ trai
Đầu vỏ
Bản lề
Đuôi vỏ
Vòng tăng trưởng
Đỉnh vỏ
Gồm 2 mảnh gắn với nhau bởi bản lề
Bản lề vỏ
Kh?p b?n l? v?
Co khộp v?
Động tác đóng
Hình 18.2. Cấu tạo vỏ
Lớp sừng
Lớp đá vôi
Lớp xà cừ
Tiết 1-Bài 18: TRAI SÔNG
Trai sống ở đáy hồ ao, sông ngòi. Thân trai mềm nằm trong hai mảnh vỏ. Đầu vỏ hơi tròn, đuôi hơi nhọn.
I- HÌNH DẠNG, CẤU TẠO
1. Vỏ trai
 -Vỏ trai gồm 2 nhau gắn với nhau nhờ bản lề ở phía lưng. Dây chằng ở bản lề có tính đàn hồi cùng với cơ khép vỏ điều chỉnh động tác đóng, mở vỏ.
Vỏ trai gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài, ở giữa là lớp đá vôi, trong cùng là lớp xà cừ óng ánh.
2. Cơ thể trai
Khớp bản lề vỏ
Cơ khép vỏ
Để mở vỏ trai quan sát bên trong cơ thể, phải làm thế nào? Trai chết thì vỏ mở, tại sao?
Luồn lưỡi dao vào qua khe vỏ để cắt cơ khép vỏ trước và cơ khép vỏ sau
Trai chết  cơ khép vỏ, dây chằng không hoạt động nữa  vỏ tự mở ra.
Hình 18.2. Cấu tạo vỏ
Mài mặt ngoài vỏ trai ngửi thấy có mùi khét, vì sao?
Vì vỏ trai có lớp sừng bọc ngoài  khi mài có mùi khét
Lớp sừng
Vỏ trai có vai trò bảo vệ thân mềm bên trong
Trai là động vật thuộc ngành thân mềm lớp 2 mảnh vỏ hay lớp chân rùi.
- Trai tự vệ bằng cách co chân, khép vỏ. Nhờ vỏ cứng rắn và
2 cơ khép vỏ vững chắc nên kẻ thù không thể bửa vỏ ra để
ăn được phần mềm của cơ thể chúng.
Trai tự vệ bằng cách nào ?
Ống thoát
Ống hút
Áo trai
Mang
Chân
Thân
Lỗ miệng
Tấm miệng
11
10
9
8
7
6
5
4
1
2
3
Vỏ trai
Cơ khép vỏ trước
Chỗ bám cơ khép vỏ sau
tiết ra lớp vỏ đá vôi
Cơ khép vỏ
Áo trai
Mang
Chân
Thân
Lỗ miệng
Tấm miệng
Ống thoát
Ống hút
Tiết 1-Bài 18: TRAI SÔNG
I- HÌNH DẠNG, CẤU TẠO
1. Vỏ trai
-Dưới lớp vỏ là áo trai.
-Mặt trong áo tạo thành khoang áo. Tiếp đến là 2 tấm mang ở mỗi bên. Ở trung tâm cơ thể: phía trong là thân trai và phía ngoài là chân trai.
2. Cơ thể trai
-Vỏ trai gồm 2 nhau gắn với nhau nhờ bản lề ở phía lưng. Dây chằng ở bản lề có tính đàn hồi cùng với cơ khép vỏ điều chỉnh động tác đóng, mở vỏ.
Vỏ trai gồm 3 lớp: lớp sừng bọc ngoài, ở giữa là lớp đá vôi, trong cùng là lớp xà cừ óng ánh.
II. DI CHUYỂN (HS tự đọc)
III. DINH DƯỠNG

Oxi
Nước
(Thức ăn, oxi)
Thức ăn
Chất thải
Ống hút
Ống thoát
Mang
Lỗ miệng
Cacbonic
Tấm miệng
fhgyy
Thức ăn của trai là gì?
Trai hô hô hấp bằng cơ quan nào ?
Thức ăn của trai thường là vụn hữu cơ, ĐVNS
Trai hô hấp bằng mang
- Dòng nước qua ống hút vào khoang áo mang theo nước, khí (ôxi, cacbonic), thức ăn (vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh) vào miệng trai và mang trai.
- Trai lấy mồi ăn (thường là vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh) và ôxi chỉ nhờ vào cơ chế lọc từ nước hút vào, vậy đó là kiểu dinh dưỡng thụ động.
Động lực chính hút nước do 2
đôi tấm miệng phủ đầy lông
luôn rung động tạo ra.
Tiết 1-Bài 18: TRAI SÔNG
I- HÌNH DẠNG, CẤU TẠO
1. Vỏ trai
-Dưới lớp vỏ là áo trai.
-Mặt trong áo tạo thành khoang áo. Tiếp đến là 2 tấm mang ở mỗi bên. Ở trung tâm cơ thể: phía trong là thân trai và phía ngoài là chân trai.
2. Cơ thể trai
II. DI CHUYỂN (HS tự đọc)
III. DINH DƯỠNG
=> Trai dinh dưỡng thụ động: lấy mồi ăn và ôxi chỉ nhờ vào cơ chế lọc từ nước hút vào.
- Thức ăn của trai thường là vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh.
- Trai hô hấp bằng mang

IV. Sinh sản
Nghiên cứu thông tin SGK tìm từ thích hợp điền vào vị trí tương ứng với các số trong sơ đồ sau:
Trai sông
Trai đực
Trứng
Theo dòng nước
Trứng đã thụ tinh
Bám vào da và mang cá
1
2
3
4
(ở trong mang trai mẹ)
(ở trong mang trai mẹ)
IV. Sinh sản
Trai sụng
Trai d?c
Tr?ng
Theo dũng nu?c
Tr?ng dó th? tinh
Bỏm v�o da v� mang cỏ
1
2
3
4
Tinh trựng
Trai cỏi
?u trựng
Trai con
(? bựn)
(ở trong mang trai mẹ)
Quá trình sinh sản của trai sông
? Giai đoạn ấu trùng trong mang của trai mẹ có ý nghĩa gì ?
? Ấu trùng trai thường bám vào mang và da cá. Điều này có ý nghĩa gì ?
Bảo vệ trứng và ấu trùng khỏi bị các động vật khác ăn mất.
Mang trai mẹ có nhiều thức ăn và dưỡng khí tạo điều kiện cho ấu trùng phát triển tốt.
- Ấu trùng trai thường bám vào mang và da cá. Khi con người thả cá vào ao hoặc khi mưa cá vượt bờ mang theo ấu trùng trai vào ao  Giúp phát tán nòi giống.
Tiết 1-Bài 18: TRAI SÔNG
I- HÌNH DẠNG, CẤU TẠO
II. DI CHUYỂN (HS tự đọc)
IV. SINH SẢN
=> Trai dinh dưỡng thụ động: lấy mồi ăn và ôxi chỉ nhờ vào cơ chế lọc từ nước hút vào.
- Thức ăn của trai thường là vụn hữu cơ, động vật nguyên sinh.
- Trai hô hấp bằng mang

III. DINH DƯỠNG
Cơ thể trai phân tính.
Trai thụ tinh ngoài.
Trứng non đẻ ra được giữ trong mang. Ấu trùng nở ra, sống trong mang mẹ một thời gian rồ bám và mang và da cá một vài tuần nữa mới rơi xuống bùn phát triển thành trai trưởng thành.
Chọn câu đúng:
Câu 1: Cấu tạo của vỏ trai sông gồm:
2 lớp: lớp đá vôi và lớp xà cừ
3 lớp: lớp sừng, lớp biểu bì, lớp đá vôi
3 lớp: lớp sừng, lớp đá vôi, lớp xà cừ
2 lớp: lớp sừng, lớp đá vôi
LUYỆN TẬP
Câu 2: Cơ chế di chuyển của trai sông là do:
Do chân trai thò ra thụt vào kết hợp động tác đóng mở vỏ
Do chân trai luôn thò ra kết hợp động tác đóng mở vỏ
Do 2 đôi tấm miệng luôn rung động tạo ra
Cả câu a,b,c đều đúng
Chọn câu đúng:
VẬN DỤNG
Quan sát các hình ảnh sau
Đọc mục “Em có biết”
để hiểu ngọc trai được hình thành
như thế nào.
Câu 1: Sản phẩm từ lớp vỏ xà cừ là gì ?
Câu 2: Hoạt động nào của trai giúp làm sạch môi trường nước ?
Câu 3: Nhiều ao đào thả cá, trai không thả mà tự nhiên có, tại sao ?