Em có biết những hình ảnh này ở đâu không? Em có cảm xúc, suy nghĩ gì sau khi xem các hình ảnh đó?
Kể về một sự giúp đỡ, chia sẻ mà em đã từng dành cho ai đó hoặc từng được đón nhận. Chia sẻ cảm xúc của em trong tình huống đó.
TIẾT 33 + 34
GIÓ LẠNH ĐẦU MÙA
Thạch Lam
5
Nguyễn Tường Vinh
Tên khai sinh
1910 - 1942
Năm sinh – năm mất
Quê quán
Thể loại thành công
1. Tác giả, tác phẩm
Hà Nội, lúc nhỏ sống ở Cẩm Giàng Hải Dương
Truyện ngắn
Cha: Nguyễn Tường Nhu (Quê: Quảng Nam )
Nguyễn Tường Tam
Nhất Linh
Nguyễn Tường Long
Hoàng Đạo
Nguyễn Tường Vinh
Thạch Lam
Mẹ: Lê Thị Sâm (Quê: Hải Dương )
CÁC NHÀ VĂN, NHÀ THƠ TRONG NHÓM “TỰ LỰC VĂN ĐOÀN” ” (1933 - 1943)
CÁC TẬP TRUYỆN NGẮN
TIỂU THUYẾT
TIỂU LUẬN
TUỲ BÚT
Ngưởi kể chuyện ngôi thứ ba
2. Người kể chuyện, ngôi kể
PTBĐ:
Tự sự
Thể loại: truyện ngắn
12
3. Bố cục: 3 đoạn
Đoạn 1: Từ đầu... Sơn thấy mẹ hơi rơm rớm nước mắt: Sự thay đổi của cảnh vật và con người khi thời tiết chuyển lạnh;
Đoạn 2: Tiếp... trong ḷòng tự nhiên thấy ấm áp vui vui: Sơn và Lan ra ngoài chơi với các bạn nhỏ ngoài chợ và quyết định cho bé Hiên chiếc áo
Đoạn 3: C̣on lại: Thái độ và cách ứng xử của mọi người khi phát hiện hành động cho áo của Sơn.

II. Đọc hiểu
1. Hai chị em (Nhân vật Sơn và Lan)
a. Buổi sáng khi ở trong nhà
Gia cảnh
Cách xưng hô
Khi nghe nói
chuyện về em
Tâm trạng
Gia đ́inh sung túc, giàu t́inh cảm.Bằng lời văn giản dị, mộc mạc, TL gợi lên bao nỗi đau và tình thương: tình mẹ con, tình anh em, tình thương của vú già nhân hậu. Tình tiết nói về chiếc áo bé Duyên cho thấy ngòi bút Thạch Lam rất tinh tế, giàu xúc cảm.
=> Biết quan tâm tới đồng loại, biết san sẻ, cảm thông với bạn bè chỉ có ở những trái tim nhân ái, những tấm lòng nhân hậu.
b. Khi ra ngoài chơi với các bạn nhỏ nghèo ở chợ
- Thái độ:
+ Sơn và chị vẫn thân mật chơi đùa
+ không kiêu kỳ và khinh khỉnh
+ Quyết định đem cho Hiên chiếc áo
-> Sơn là một em bé sống với bạn bè rất có tình người
- cử chỉ, hành động:
tình cảm trong sáng của trẻ thơ, tâm hồn nhân hậu của chị em Sơn.
+
Quyết định đem cho Hiên chiếc áo
c. Chiều tối khi trở về nhà
Ngây thơ, sợ hải, đi t́im Hiên để đ̣òi lại áo
Lúc đó mới hiểu mẹ rất quí chiếc áo bông ấy; vẫn có sự trẻ con: đã cho bạn rồi c̣òn đ̣òi lại.
Lối miêu tả chân thực, tự nhiên của Thạch Lam khi khắc họa nhân vật trẻ em.
2. Nhân vật Hiên và những đứa trẻ nghèo
Không gian, dáng vẻ, Thái độ
Yên ả, vắng lặng, nghèo, lại thêm mùa đông càng khắc họa sâu về t́nh cảnh khốn khó.
Hiên và những đứa trẻ khác ăn mặc phong phanh, rách rưới, vá víu, không đủ ấm. Chúng rất thích chơi với Sơn và Lan nhưng chúng không dám thái quá.



=> Gợi lên nghèo đói
* Nhân vật Hiên
+ lạnh phải khúm người lại Vừa lạnh, phải chịu trong thời gian dài, lại c̣òn có thêm mặc cảm: đứng ẩn nấp “dựa vào cột quán
+ Khi được hỏi bịu xịu trả lời: mặt xị xuống, thường đi kèm những lời có ư buồn tủi mặc cảm, có sự tủi thân.
=> Một cô bé có tâm hồn nhạy cảm, tinh tế số phận bất hạnh.
3. Hai người mẹ: mẹ của Sơn và mẹ của Hiên
a. Mẹ của Hiên
- Nghề: chỉ có nghề đi ṃ cua bắt ốc không đủ tiền để may áo cho con
- Thái độ và hành động khép nép, nhưng cư xử đúng đắn, tự trọng của một người mẹ nghèo khổ.
b. Mẹ của Sơn
- Cách cư xử nhân hậu, tế nhị của một người mẹ có yêu thương.
- Với các con, cách cư xử vừa nghiêm khắc, vừa yêu thương.
III. Tổng kết
1. Nghệ thuật
- Nghệ thuật tự sự kết hợp miêu tả;
- Giọng văn nhẹ nhàng, giàu chất thơ;
- Miêu tả tinh tế
2. Nội dung
Truyện ngắn khắc họa h́nh ảnh những người ở làng quê nghèo khó, có ḷng tự trọng và những người có điều kiện sống tốt hơn biết chia sẻ, yêu thương người khác. Từ đó đề cao tinh thần nhân văn, biết đồng cảm, sẻ chia, giúp đỡ những người thiệt tḥi, bất hạnh.
IV. LUYỆN TẬP
Truyện “Gió lạnh đầu mùa” viết về mùa nào trong năm?
A. Mùa xuân
B. Mùa hạ
C. Mùa thu
D. Mùa đông
Khi tỉnh dậy, nhân vật Sơn trong truyện “Gió lạnh đầu mùa” nhận thấy điều gì?
A. Mọi người đã ăn sáng cả rồi
B. Mọi người đã đi làm cả rồi
C. Mọi người đã mặc áo rét cả rồi
D. Mọi người đang sưởi ấm bên bếp lửa
Dáng vẻ bề ngoài của Hiên trong truyện “Gió lạnh đầu mùa” được miêu tả như thế nào?
A. Mặc áo bông ấm, mới mua, rất đẹp.
B. Mặc có manh áo rách tả tơi, hở cả lưng và tay
C. Mặc áo bông có vài mảnh vá
D. Mặc áo len đã cũ
Khi nhìn thấy Hiên “mặc có manh áo rách”, Sơn trong truyện “Gió lạnh đầu mùa” đã thì thầm với chị Lan điều gì ?
A. Hay cho nó cái áo bông cũ, chị ạ.
B. Hay cho nó cái áo len cũ này, chị ạ
C. Hay cho nó cái khăn len cũ này, chị ạ
D. Hay cho nó đôi tất tay cũ này, chị ạ
Trong truyện “Gió lạnh đầu mùa” khi biết hai chị em Sơn cho Hiên chiếc áo bông cũ, mẹ của hai em đã thể hiện thái độ như thế nào ?
A. Rất tức giận, vì các con đã tự ý cho Hiên áo mà chưa xin phép mẹ
B. Rất buồn, vì các con đã làm trái lời mẹ dạy
C. Âu yếm ôm hai chị em vào lòng và tự hào về các con biết yêu thương, chia sẻ.
D. Đánh mắng hai chị em vì dám cho một vật kỷ niệm thiêng liêng của gia đình
Phương án nào nêu đúng về nghĩa của từ “hanh” ?
A. Thời tiết khô và hơi lạnh
B. Thời tiết khô và có gió to
C. Thời tiết mát mẻ và có mưa phùn
D. Thời tiết mát mẻ, có lúc có mưa dông
Vì sao mẹ Sơn lại cho mẹ Hiên vay tiền mà không cho áo ?
A. Vì mẹ Sơn không muốn giúp đỡ người khác
B. Vì mẹ Sơn muốn lấy lại số tiền cho vay
C. Vì mẹ Sơn rất quý chiếc áo là kỷ vật của em Duyên
D. Vì mẹ Sơn muốn giữ chiếc áo là kỷ vật của em Duyên và vẫn muốn giúp đỡ mẹ Hiên
Vì sao mẹ Hiên lại trả lại chiếc áo?
A. Vì mẹ Hiên chê áo xấu
B. Vì Sơn đòi lại áo
C. Vì mẹ Hiên biết đó là kỷ vật của bé Duyên
D. Vì mẹ Hiên nghèo nhưng có lòng tự trọng, biết mẹ Sơn chưa có sự đồng ý
Có nhiều nhân vật trẻ em xuất hiện trong truyện “Gió lạnh đầu mùa”. Hãy viết một đoạn văn (khoảng 5-7 câu) trình bày cảm nhận về một nhân vật mà em thấy thú vị.