Giáo viên: TÔ THỊ CẨM TÚ
Trường THPT BÌNH MINH
MỤC TIÊU:
Kiến thức:
– Biết được khái niệm ngôn ngữ máy, hợp ngữ và ngôn ngữ bậc cao.
– Biết được ngôn ngữ lập trình là phương tiện dùng để diễn đạt cho máy tính những việc mà con người muốn máy thực hiện.
Kĩ năng:
– Biết được máy tính hoạt động theo chương trình, chương trình mà máy tính hiểu được là ngôn ngữ máy.
Thái độ:
– Cần thấy rõ muốn sử dụng máy tính, ngoài hiểu biết phần cứng còn cần hiểu biết về phần mềm.
BÀI 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
TRÒ CHUYỆN
NGÔN NGỮ
VIẾT
BẮT TAY
Em hãy cho biết hình ảnh bên nói lên điều gì?
Bài toán: Tìm giá trị lớn nhất (Max) của dãy số a gồm các số nguyên a1,….aN.
* Thuật toán: liệt kê
B1: Nhập số phần tử N của dãy, các số a1….aN ;
B2: Max  a1, i  2;
B3: Nếu i > N thì thông báo giá trị biến Max. Kết thúc;
B4: Nếu ai > Max thì Max  ai ;
B5: i  i + 1;
B6: Quay lại bước 3.
Ví dụ:
Làm thế nào để máy tính hiểu và thực hiện được thuật toán?
 Cần diễn tả thuật toán bằng một ngôn ngữ mà máy tính hiểu và thực hiện được.
Máy tính có thể hiểu và thực hiện trực tiếp thuật toán diễn tả theo cách bên không?
(Programming Language)
BÀI 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
Ngôn ngữ lập trình là gì ?
Ngôn ngữ lập trình: là ngôn ngữ dùng để diễn đạt các thao tác của thuật toán thành một chương trình mà máy tính có thể hiểu và thực hiện được.
Có mấy loại ngôn ngữ lập trình?
 Có 3 loại:
+ Ngôn ngữ máy
+ Hợp ngữ
+ Ngôn ngữ bậc cao
Chương trình được viết bằng ngôn ngữ máy
Chương trình được viết bằng ngôn ngữ khác
Hiểu
Không hiểu
Dịch sang ngôn ngữ máy
- Là ngôn ngữ duy nhất để viết chương trình mà máy tính trực tiếp hiểu và thực hiện được.
Hiểu
1. Ngôn ngữ máy
BÀI 5. NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
Máy tính hoạt động theo nguyên lý nào?
 Nguyên lý Phôn Nôi-man.
Các lệnh viết bằng ngôn ngữ máy ở dạng gì?
- Các lệnh viết bằng ngôn ngữ máy ở dạng mã nhị phân hoặc mã hexa.
(Có tên gọi khác là mã máy)
Ưu điểm và nhược điểm của ngôn ngữ máy là gì?
Ưu điểm: Khai thác triệt để các đặc điểm phần cứng của máy tính.
Nhược điểm: Khó nhớ câu lệnh, chương trình dài. Không thực hiện được trên loại máy tính khác.
Chương trình được viết bằng ngôn ngữ khác muốn thực hiện được trên máy tính đều phải được dịch ra ngôn ngữ máy.
- Là ngôn ngữ lập trình cấp thấp dùng để viết chương trình máy tính (thường sử dụng từ viết tắt của tiếng Anh) để thể hiện các lệnh cần thực hiện.
VD: Để cộng hai giá trị có trong hai thanh ghi AX, BX ta thực hiện như sau:
ADD AX,BX
Trong đó:
● ADD: là kí hiệu phép cộng.
● Kết quả của phép cộng sẽ được ghi trong thanh AX.
2. Hợp ngữ
Hãy cho biết phép cộng, trừ, nhân, chia tiếng Anh gọi là gì?
Addition, Subtraction, Multiplication, Division
Add
Sub
Mul
Div
Chương trình được viết bằng hợp ngữ
Không hiểu
Dịch sang ngôn ngữ máy
Chương trình hợp dịch
Hiểu
2. Hợp ngữ
Ưu điểm: Câu lệnh dễ viết, dễ hiểu hơn ngôn ngữ máy.
Nhược điểm: Câu lệnh vẫn còn phức tạp, khó nhớ, còn phụ thuộc vào loại máy, chỉ thích hợp cho nhà lập trình chuyên nghiệp, nên không được đông đảo người lập trình sử dụng.
Ưu điểm và nhược điểm của hợp ngữ?
Một chương trình được viết bằng hợp ngữ muốn máy hiểu được cần phải dịch sang ngôn ngữ máy bằng chương trình hợp dịch.
- Là ngôn ngữ gần với ngôn ngữ tự nhiên, có tính độc lập cao, ít phụ thuộc vào loại máy, chương trình viết ngắn gọn dễ hiểu, dễ nâng cấp.
Ví dụ: Để diễn tả 1 điều kiện có trong thuật toán:
“Nếu a > b thì Max = a”
Có thể dùng lệnh của ngôn lập trình bậc cao như sau:
if a > b then Max := a;
3. Ngôn ngữ bậc cao
Hợp ngữ là một ngôn ngữ đã thuận lợi hơn cho các nhà lập trình chuyên nghiệp nhưng vẫn chưa thật thích hợp với đông đảo người lập trình.
Chương trình được viết bằng ngôn ngữ lập trình bậc cao
Không hiểu
Dịch sang ngôn ngữ máy
Chương trình dịch
Hiểu
Hiểu
Hiểu
Chương trình dịch: là chương trình có chức năng chuyển đổi các chương trình viết bằng ngôn ngữ khác sang ngôn ngữ máy.
3. Ngôn ngữ bậc cao
Một số loại ngôn ngữ bậc cao thế hệ đầu tiên
FORTRAN (FORmular TRANslator ) của hãng IBM, ra đời năm 1954.
COBOL (Common Business –Oriented Language), 1959
Algol 60
BASIC (Beginner’s ALL-purpose Symbolic Instruction Code), 1965
3. Ngôn ngữ bậc cao
Một số loại ngôn ngữ bậc cao hiện nay
3. Ngôn ngữ bậc cao
Visual Basic
Python
TRẮC NGHIỆM
Câu 1: Ngôn ngữ nào sau đây máy có thể trực tiếp hiểu và thực hiện?
Ngôn ngữ bậc cao
B. Hợp ngữ
C. Pascal
D. Ngôn ngữ máy
Câu 2: Ngôn ngữ Pascal thuộc loại:
Ngôn ngữ bậc cao
Hợp ngữ
Ngôn ngữ máy
Cả A,B,C đều sai
A
Câu 3: Ngôn ngữ lập trình là:
Phương tiện để soạn thảo văn bản
Ngôn ngữ giúp máy tính hiểu con người
Ngôn ngữ mà cả con người và máy tính đều hiểu
Ngôn ngữ để viết chương trình
D
HƯỚNG DẪN VỀ NHÀ
Hoàn thành nội dung bài học
Xem và học nội dung bài đã học
Trả lời câu hỏi và bài tập 1,2,3 Trang 46
Xem và chuẩn bị trước bài: “Giải bài toán trên máy tính”
M
N
C
A
P
C
A
H
U
O
N
G
T
C
N
U
A
H
P
A
M
A
Y
1
2
3
5
4
Câu 1: Một chương trình đi kèm với ngôn ngữ lập trình bậc cao?
Câu 2: Một trong những loại ngôn ngữ lập trình bậc cao?
Câu 3: Ngôn ngữ lập trình sử dụng các từ viết tắt của từ tiếng Anh?
Câu 4: Ngôn ngữ máy chủ yếu được dùng để lập trình…..của máy tính
Câu 5: Một tên gọi khác của ngôn ngữ máy
( 15)
1
2
3
4
5
Từ khóa
……….dùng để diễn đạt các thao tác của thuật toán?
L
G
R
N
I
H
D
C
I
H
C
Ậ
B
C
A
O
Câu 6: Ngôn ngữ lập trình …….. dễ hiểu, dễ viết, gần với ngôn ngữ tự nhiên?
6
( 5)
( 4)
( 8)
( 5)
( 7)
6
Tk
NGÔN NGỮ LẬP TRÌNH
P
Ợ
H
N
G
Ữ
HẾT